Library·Kuntaka: Vakroktijivita·3·3.196

Kuntaka: Vakroktijivita 3.196

VjivC 3.196

अत्र मुख्यार्थसिद्धये यद्(वाक्यांन्तरा)भिधेयं वस्तु विच्छित्त्या तदेकेनैव (वाक्येनो) पनिबद्धम् । यदि च न्याय्यत्वा दवश्यं करणीयमपि निकृतिलक्षणं वस्तु करुणास्पदत्वादकरणीयकल्पं (तथापि) नैवोपेक्षणीयानुष्ठानम्; निर्भरगर्भखिन्नदेवीविवासनपटोः दाशरथेः पाणिरसीत्युचितानुरोधित्वात् कुतस्ते करुणा(संभवः)तदवध्यस्यापि शूद्रमुनेः ब्राह्मणशिशुजीवितरक्षणाय मण्डलाग्रं समर्पयेत्येकं वस्तु । द्वितीयं, यदि न्याय्यमवश्यकरणीयमपि तथाविधकारुणिकत्वादुदारचेतसा न करणीयमेवेति मन्यसे, तथापि रामस्य निर्भरगर्भखिन्नदेवीविवासनपटोः निष्करुणचूडामणेः करस्त्वमिति मुनिमारणं कियन्मात्रं तवेति विप्रलम्भशृङ्गारपरिपोषात् किमपि रामशब्दस्य रूढिवैचित्र्यवक्रत्वमुभयत्रापि स्फुरति । तथा च--- उच्यतां स वचनीयमशेषं नेश्वरे परुषता सखि साध्वी । आनयैनमनुनीय कथं वा विप्रियाणि जनयन्ननुनेयः

atra mukhyārthasiddhaye yad(vākyāṃntarā)bhidheyaṃ vastu vicchittyā tadekenaiva (vākyeno) panibaddham / yadi ca nyāyyatvā davaśyaṃ karaṇīyamapi nikṛtilakṣaṇaṃ vastu karuṇāspadatvādakaraṇīyakalpaṃ (tathāpi) naivopekṣaṇīyānuṣṭhānam; nirbharagarbhakhinnadevīvivāsanapaṭoḥ dāśaratheḥ pāṇirasītyucitānurodhitvāt kutaste karuṇā(saṃbhavaḥ)tadavadhyasyāpi śūdramuneḥ brāhmaṇaśiśujīvitarakṣaṇāya maṇḍalāgraṃ samarpayetyekaṃ vastu / dvitīyaṃ, yadi nyāyyamavaśyakaraṇīyamapi tathāvidhakāruṇikatvādudāracetasā na karaṇīyameveti manyase, tathāpi rāmasya nirbharagarbhakhinnadevīvivāsanapaṭoḥ niṣkaruṇacūḍāmaṇeḥ karastvamiti munimāraṇaṃ kiyanmātraṃ taveti vipralambhaśṛṅgāraparipoṣāt kimapi rāmaśabdasya rūḍhivaicitryavakratvamubhayatrāpi sphurati / tathā ca--- ucyatāṃ sa vacanīyamaśeṣaṃ neśvare paruṣatā sakhi sādhvī / ānayainamanunīya kathaṃ vā vipriyāṇi janayannanuneyaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/3.196

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 3.196, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/3.196), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text