Library·Kuntaka: Vakroktijivita·3·3.2

Kuntaka: Vakroktijivita 3.2

VjivC 3.2

अत्र तथाविधस्वभाविकसौकुमार्यमनोहरः शोभातिशयः कवेः प्रतिपादयितुमभिप्रेतः । अस्या अलङ्करणकलापकलनं सहजच्छायातिरोधानशङ्कास्पदत्वेन संभावितम् । यस्मात् स्वाभाविकसौकुमार्यप्राधान्येन वर्ण्यमानस्योदारस्वपरिस्पन्दमहिम्नः सहजच्छायातिरोधानविधायि प्रतीत्यन्तरापेक्षमलङ्करणकल्पनं नोपकारितां प्रतिपद्यते । विशेषतस्तु---रसपरिपोषपेशलायाः प्रतीतेर्विभावानुभावव्यभिचार्यौचित्यव्यतिरेकेण प्रकारान्तरेण प्रतिपत्तिः प्रस्तुतशोभापरिहारकारितामावहति । तथा च प्रथमतरतरुणीतारुण्यावतारप्रभृतयः पदार्थाः सुकुमारवसन्तादिसमयसमुन्मेषपरिपोषपरिसमाप्तिप्रभृतयश्च स्वप्रतिपादकवाक्यवक्रताव्यतिरेकेण भूयसा न कस्यचिदलङ्करणान्तरस्य कविभिरलङ्करणीयतामुपनीयमानाः परिदृश्यन्ते । यथा स्मितं किञ्चिन्मुग्धं तरलमधुरो दृष्टिविभवः परिस्पन्दो वाचामभिनवविलासोक्तिसरसः । गतानामारम्भः किसलयितलीलापरिमलः स्पृशन्त्यास्तारुण्यं किमिव हि न रम्यं मृगदृशः

atra tathāvidhasvabhāvikasaukumāryamanoharaḥ śobhātiśayaḥ kaveḥ pratipādayitumabhipretaḥ / asyā alaṅkaraṇakalāpakalanaṃ sahajacchāyātirodhānaśaṅkāspadatvena saṃbhāvitam / yasmāt svābhāvikasaukumāryaprādhānyena varṇyamānasyodārasvaparispandamahimnaḥ sahajacchāyātirodhānavidhāyi pratītyantarāpekṣamalaṅkaraṇakalpanaṃ nopakāritāṃ pratipadyate / viśeṣatastu---rasaparipoṣapeśalāyāḥ pratītervibhāvānubhāvavyabhicāryaucityavyatirekeṇa prakārāntareṇa pratipattiḥ prastutaśobhāparihārakāritāmāvahati / tathā ca prathamatarataruṇītāruṇyāvatāraprabhṛtayaḥ padārthāḥ sukumāravasantādisamayasamunmeṣaparipoṣaparisamāptiprabhṛtayaśca svapratipādakavākyavakratāvyatirekeṇa bhūyasā na kasyacidalaṅkaraṇāntarasya kavibhiralaṅkaraṇīyatāmupanīyamānāḥ paridṛśyante / yathā smitaṃ kiñcinmugdhaṃ taralamadhuro dṛṣṭivibhavaḥ parispando vācāmabhinavavilāsoktisarasaḥ / gatānāmārambhaḥ kisalayitalīlāparimalaḥ spṛśantyāstāruṇyaṃ kimiva hi na ramyaṃ mṛgadṛśaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/3.2

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 3.2, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/3.2), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text