Library·Kuntaka: Vakroktijivita·3·3.204

Kuntaka: Vakroktijivita 3.204

VjivC 3.204

स्वकारणेत्यादि । "अर्थस्य" वर्णनीयस्य = प्रस्तुतस्य, "विशेषेण केनापि" अलौकिकेन रूपान्तरेण "भावना" = "विभावना" विभावनेत्यलङ्कृतिरभिधीयते । तदयमत्रार्थः---या विना भाव्यते, का सा ? तत्समर्थकारणरूपप्रयोजकव्यापारलक्षणां क्रियां (विना भाव्यते सा) विभावना । "स्वकारणपरित्यगपूर्वकम्" = तस्य विशेषस्य स्वमात्मीयं कारणं यन्निमित्तं तस्य परित्यागः प्रिहाणं पूर्वं प्रथमं यत्र तत्कृतेत्यर्थः । किमर्थं "कान्तिपुष्टये" शोभा(वृद्धये) । तदिदमुक्तं भवति---यथा लोकोत्तरविशिष्टतां वर्णनीयं नीयते इति । यथा--- असंभृतं मण्डनमङ्गयष्टे- रनासवाख्यं करणं मदस्य । कामस्य पुष्पव्यतिरिक्तमस्त्रं बाल्यात्परं साथ वयः प्रपेदे

svakāraṇetyādi / "arthasya" varṇanīyasya = prastutasya, "viśeṣeṇa kenāpi" alaukikena rūpāntareṇa "bhāvanā" = "vibhāvanā" vibhāvanetyalaṅkṛtirabhidhīyate / tadayamatrārthaḥ---yā vinā bhāvyate, kā sā ? tatsamarthakāraṇarūpaprayojakavyāpāralakṣaṇāṃ kriyāṃ (vinā bhāvyate sā) vibhāvanā / "svakāraṇaparityagapūrvakam" = tasya viśeṣasya svamātmīyaṃ kāraṇaṃ yannimittaṃ tasya parityāgaḥ prihāṇaṃ pūrvaṃ prathamaṃ yatra tatkṛtetyarthaḥ / kimarthaṃ "kāntipuṣṭaye" śobhā(vṛddhaye) / tadidamuktaṃ bhavati---yathā lokottaraviśiṣṭatāṃ varṇanīyaṃ nīyate iti / yathā--- asaṃbhṛtaṃ maṇḍanamaṅgayaṣṭe- ranāsavākhyaṃ karaṇaṃ madasya / kāmasya puṣpavyatiriktamastraṃ bālyātparaṃ sātha vayaḥ prapede

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/3.204

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 3.204, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/3.204), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text