अत्र शुकस्यैवंविधदुर्ललितयुक्तत्वं वाल्लभ्यप्रतिपादनपरत्वेनोपात्तम् । "असौऽ इति कपोलस्थाल्याः स्वानुभवस्वदमानसौकुमार्योत्कर्षपरामर्शः । एवंविधोद्दीपनविभावैकजीवितत्वेन करुणरसः काष्ठाधिरूढिरमणीयतामनीयत । एवं विप्रलम्भशृङ्गारकरुणयोः सौकुमार्यादुदाहरणप्रदर्शनं विहितम् । रसान्तराणामपि स्वयमेवोत्प्रेक्षणीयम् । एवं द्वितीयमप्रधानचेतनसिहादिसंबन्धि यत्स्वरूपं तदित्थं कवीनां वर्णनास्पदं संपद्यते । कीदृशम्---स्वजात्युचितदेवाकसमुल्लेखोज्ज्वलम् । स्वा प्रत्येकमात्मीया सामान्यलक्षणवस्तुस्वरूपा या जातिस्तस्याः समुचितो यो हेवाकः स्वभावानुसारी परिस्पन्दस्तस्य समुल्लेखःसम्यगुल्लेखनं वास्तवेन रूपेणोपनिबन्धस्तेनोज्ज्वलं भ्राजिष्णु, तद्विदाह्लादकारीति यावत् । यथा कदाचिदेतेन च पारियात्र- गुहागृहे मीलितलोचनेन । व्यत्यस्तहस्तद्वितयोपविष्ट- दंष्ट्राङ्कुराञ्चच्चिबुकं प्रसुप्तम्
atra śukasyaivaṃvidhadurlalitayuktatvaṃ vāllabhyapratipādanaparatvenopāttam / "asau' iti kapolasthālyāḥ svānubhavasvadamānasaukumāryotkarṣaparāmarśaḥ / evaṃvidhoddīpanavibhāvaikajīvitatvena karuṇarasaḥ kāṣṭhādhirūḍhiramaṇīyatāmanīyata / evaṃ vipralambhaśṛṅgārakaruṇayoḥ saukumāryādudāharaṇapradarśanaṃ vihitam / rasāntarāṇāmapi svayamevotprekṣaṇīyam / evaṃ dvitīyamapradhānacetanasihādisaṃbandhi yatsvarūpaṃ taditthaṃ kavīnāṃ varṇanāspadaṃ saṃpadyate / kīdṛśam---svajātyucitadevākasamullekhojjvalam / svā pratyekamātmīyā sāmānyalakṣaṇavastusvarūpā yā jātistasyāḥ samucito yo hevākaḥ svabhāvānusārī parispandastasya samullekhaḥsamyagullekhanaṃ vāstavena rūpeṇopanibandhastenojjvalaṃ bhrājiṣṇu, tadvidāhlādakārīti yāvat / yathā kadācidetena ca pāriyātra- guhāgṛhe mīlitalocanena / vyatyastahastadvitayopaviṣṭa- daṃṣṭrāṅkurāñcaccibukaṃ prasuptam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.