अलङ्कारो न रसवत् । रसवदिति यो ऽयमुत्पादितप्रतीतिर्नामालङ्कारस्तस्य विभूषणत्वं नोपपद्यते इत्यर्थः । कस्मात् कारणात्---स्वरूपादतिरिक्तस्य परस्याप्रतिभासनात् । वर्ण्यमानस्य वस्तुनो यत् स्वरूपमात्मीयः परिस्पन्दस्तस्मादतिरिक्तस्याभ्यधिकस्य परस्य अन्यस्य अप्रतिभासनादनवबोधनात् । तदिदमत्र तात्पर्यम्---यत् सर्वेषामेव सत्कविवाक्यानामिदमलङ्कार्यमिदमलङ्करणम् इत्यपोद्धारविहितो विविक्तभावः सर्वस्य यस्य कस्यचित् प्रमातुश्चेतसि परिस्फुरति । रसवदलङ्कारवदित्यस्मिन् वाक्ये पुनरवहितचेतसो ऽपि न किञ्चिदेतदेव बुध्यामहे । तथा च---यदि शृङ्गारादिरेव प्राधान्येन वर्ण्यमानो ऽलङ्कार्यः ततस्तदन्येन केनचिदलङ्करणेन भवितव्यम् । यदि वा तत्स्वरूपमेव तद्विदाह्लादनिबन्धनत्वादलङ्करणमित्युच्यते तथापि तद्व्यतिरिक्तमन्यदलङ्कार्यतया प्रकाशनीयम् । तदेवंविधो न कश्चिदपि विवेकश्चिरन्तनालङ्कारकाराभिमते रसवदलङ्कारलक्षणोदाहरणमार्गे मनागपि विभाव्यते । तथा च रसवद्दर्शितस्पष्टशृङ्गारादि
alaṅkāro na rasavat / rasavaditi yo 'yamutpāditapratītirnāmālaṅkārastasya vibhūṣaṇatvaṃ nopapadyate ityarthaḥ / kasmāt kāraṇāt---svarūpādatiriktasya parasyāpratibhāsanāt / varṇyamānasya vastuno yat svarūpamātmīyaḥ parispandastasmādatiriktasyābhyadhikasya parasya anyasya apratibhāsanādanavabodhanāt / tadidamatra tātparyam---yat sarveṣāmeva satkavivākyānāmidamalaṅkāryamidamalaṅkaraṇam ityapoddhāravihito viviktabhāvaḥ sarvasya yasya kasyacit pramātuścetasi parisphurati / rasavadalaṅkāravadityasmin vākye punaravahitacetaso 'pi na kiñcidetadeva budhyāmahe / tathā ca---yadi śṛṅgārādireva prādhānyena varṇyamāno 'laṅkāryaḥ tatastadanyena kenacidalaṅkaraṇena bhavitavyam / yadi vā tatsvarūpameva tadvidāhlādanibandhanatvādalaṅkaraṇamityucyate tathāpi tadvyatiriktamanyadalaṅkāryatayā prakāśanīyam / tadevaṃvidho na kaścidapi vivekaścirantanālaṅkārakārābhimate rasavadalaṅkāralakṣaṇodāharaṇamārge manāgapi vibhāvyate / tathā ca rasavaddarśitaspaṣṭaśṛṅgārādi
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.