Library·Kuntaka: Vakroktijivita·3·3.84

Kuntaka: Vakroktijivita 3.84

VjivC 3.84

तदपरं पङ्क्तिसंस्थं नाम (अवस्थाभेद) कारणात् "त्रिप्रकारं" त्रयः प्रकाराः प्रभेदाः यस्येति विग्रहः । तत्र प्रथमस्तावत् अनन्तरोक्तो भूयांसि भूयसां क्वचिद्भवन्तीति । द्वितीयो "दीपकं दीपयत्यन्यत्तदन्यत्" इति (यद) न्यस्यातिशयोत्पादकत्वेन दीपकम् । यद्विहितं तत्कर्मभूतमन्यत् कर्तृभूतम् । "दीपयति" = प्रकाशयति, "तदुप्यन्यद्दीपयति" इति । द्वितीयदीपकप्रकारो यथा--- क्षोणीमण्डलमण्डनं नृपतयस्तेषां श्रियो भूषणं ताः शोभां गमयत्यचापलमिदं प्रगल्भ्यतो राजते । तद्भूष्यं नयवर्त्मना तदपि चेत् शौर्यक्रियालङ्कृतं बिभ्राणं यदियत्तया त्रिभुवनं छेत्तुं व्यवस्येदपि

tadaparaṃ paṅktisaṃsthaṃ nāma (avasthābheda) kāraṇāt "triprakāraṃ" trayaḥ prakārāḥ prabhedāḥ yasyeti vigrahaḥ / tatra prathamastāvat anantarokto bhūyāṃsi bhūyasāṃ kvacidbhavantīti / dvitīyo "dīpakaṃ dīpayatyanyattadanyat" iti (yada) nyasyātiśayotpādakatvena dīpakam / yadvihitaṃ tatkarmabhūtamanyat kartṛbhūtam / "dīpayati" = prakāśayati, "tadupyanyaddīpayati" iti / dvitīyadīpakaprakāro yathā--- kṣoṇīmaṇḍalamaṇḍanaṃ nṛpatayasteṣāṃ śriyo bhūṣaṇaṃ tāḥ śobhāṃ gamayatyacāpalamidaṃ pragalbhyato rājate / tadbhūṣyaṃ nayavartmanā tadapi cet śauryakriyālaṅkṛtaṃ bibhrāṇaṃ yadiyattayā tribhuvanaṃ chettuṃ vyavasyedapi

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/3.84

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 3.84, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/3.84), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text