"साङ्कादेः कापि वक्रता" "अङ्कादेः" = अङ्कसर्गादेः प्रकरणस्य "सा कापि" = अलौकिकी "वक्रता" = वक्रभावो भवतीति संबन्धः । "यत्राङ्गिरसनिष्यन्दनिकषः को ऽपि" लक्ष्यते" "यत्र"---यस्यां अङ्गी यः "रसः" प्राणरूपः, तस्य निष्यन्दः प्रवाहः तस्य, काञ्चनस्येव निकषः परीक्षोपलवद्विषयविशेषः "को ऽपि" अभूत---निर्माणनिरुपमो लक्ष्यते (निकष) योजने (काञ्चनस्य रेखो) दयैरिव विशेषः । किं विशिष्टः "पूर्वोत्तरैरसंपाद्यः"---प्रक्परवृत्तिभिरङ्काद्यैः संपादयितुमशक्यः । इदमत्र तात्पर्यम् । प्रधानरससर्वस्वक्रीडानिकेतनं तात्किमपि प्रकरणं (यत्र) प्रकटतरं च वक्रताविच्छित्तिर्विद्योतते । यदीयलावण्यातिशयं मनाङ्मात्रमपि पूर्वाण्यपराणि वा प्रकरणान्तराणि नानुकर्तुं शक्रुवन्ति । यथा विक्रमोर्वश्यामुन्मत्ताङ्कः--- तत्र हि प्रस्तुतरसासाधारण(विभावानुभाव) माधुर्यसंपत्त्या विप्रलम्भशृङ्गारस्याङ्गिनः स को ऽपि (सहृदयहृदया) देः रसनिष्यन्दपरिस्पन्दः परिस्तीर्यते, यः न केवलं प्रकरणान्तरे प्रबन्धान्तरे ऽप्यशक्यकामनीयककणिकानुकारः । तथा च तदुपक्रम एव--- राजा (ससंभ्रमम्)---आ दुरात्मन्, तिष्ठ तिष्ठ ! क्व नु खलु प्रियतमामादाय गच्छिसि ?(विलोक्य) कथं शैलशिखरात् गगनमुत्प्लुत्य बाणैर्मामभिवर्षति ? (विभाव्य सबाष्पम्) कथं विप्रलब्धो ऽस्मि--- नवजलधरः संनद्धो ऽयं न दृप्तनिशाचरः सुरधनुरिदं दूराकृष्टं न नाम शरासनम् । अयमपि पटुर्धारासारो न बाणपरम्परा कनकनिकषस्निग्धा विद्युत् प्रिया न ममोर्वशी
"sāṅkādeḥ kāpi vakratā" "aṅkādeḥ" = aṅkasargādeḥ prakaraṇasya "sā kāpi" = alaukikī "vakratā" = vakrabhāvo bhavatīti saṃbandhaḥ / "yatrāṅgirasaniṣyandanikaṣaḥ ko 'pi" lakṣyate" "yatra"---yasyāṃ aṅgī yaḥ "rasaḥ" prāṇarūpaḥ, tasya niṣyandaḥ pravāhaḥ tasya, kāñcanasyeva nikaṣaḥ parīkṣopalavadviṣayaviśeṣaḥ "ko 'pi" abhūta---nirmāṇanirupamo lakṣyate (nikaṣa) yojane (kāñcanasya rekho) dayairiva viśeṣaḥ / kiṃ viśiṣṭaḥ "pūrvottarairasaṃpādyaḥ"---prakparavṛttibhiraṅkādyaiḥ saṃpādayitumaśakyaḥ / idamatra tātparyam / pradhānarasasarvasvakrīḍāniketanaṃ tātkimapi prakaraṇaṃ (yatra) prakaṭataraṃ ca vakratāvicchittirvidyotate / yadīyalāvaṇyātiśayaṃ manāṅmātramapi pūrvāṇyaparāṇi vā prakaraṇāntarāṇi nānukartuṃ śakruvanti / yathā vikramorvaśyāmunmattāṅkaḥ--- tatra hi prastutarasāsādhāraṇa(vibhāvānubhāva) mādhuryasaṃpattyā vipralambhaśṛṅgārasyāṅginaḥ sa ko 'pi (sahṛdayahṛdayā) deḥ rasaniṣyandaparispandaḥ paristīryate, yaḥ na kevalaṃ prakaraṇāntare prabandhāntare 'pyaśakyakāmanīyakakaṇikānukāraḥ / tathā ca tadupakrama eva--- rājā (sasaṃbhramam)---ā durātman, tiṣṭha tiṣṭha ! kva nu khalu priyatamāmādāya gacchisi ?(vilokya) kathaṃ śailaśikharāt gaganamutplutya bāṇairmāmabhivarṣati ? (vibhāvya sabāṣpam) kathaṃ vipralabdho 'smi--- navajaladharaḥ saṃnaddho 'yaṃ na dṛptaniśācaraḥ suradhanuridaṃ dūrākṛṣṭaṃ na nāma śarāsanam / ayamapi paṭurdhārāsāro na bāṇaparamparā kanakanikaṣasnigdhā vidyut priyā na mamorvaśī
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.