Library·Yajnavalkya-Smrti·3

Yajnavalkya-Smrti 3

शूद्रप्रेष्यम् हीनसख्यम् हीनयोनिनिषेवणम् । तथैव^अनाश्रमे वासह् परअन्नपरिपुष्टता ॥

śūdra.preṣyam hīna.sakhyam hīna.yoni.niṣevaṇam / tathaiva^anāśrame vāsah para.anna.paripuṣṭatā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्शास्त्रअधिगमनम् आकरेष्व् अधिकारिता । भार्याया विक्रयश् चैषाम् एकैकम् उपपातकम् ॥

asat.śāstra.adhigamanam ākareṣv adhikāritā / bhāryāyā vikrayaś caiṣām ekaikam upapātakam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरह्कपाली ध्वजवान् भिक्षाआशी कर्म (वेदयन् ।(प्।४१७) ब्रह्महा द्वादशअब्दानि मितभुक् शुद्धिम् (आप्नुयात् ॥

śirah.kapālī dhvajavān bhikṣā.āśī karma (vedayan /(p.417) brahmahā dvādaśa.abdāni mita.bhuk śuddhim (āpnuyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्य परित्राणाद् गवाम् द्वादशकस्य च ।(प्।४२३) तथा^अश्वमेधअवभृथस्नानाद् वा शुद्धिम् (आप्नुयात् ॥

brāhmaṇasya paritrāṇād gavām dvādaśakasya ca /(p.423) tathā^aśvamedha.avabhṛtha.snānād vā śuddhim (āpnuyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घतीव्रआमयग्रस्तम् ब्राह्मणम् गाम् अथ^अपि वा ।(प्।४२४) (दृष्ट्वा पथि निरातङ्कम् (कृत्वा तु ब्रह्महा शुचिह् ॥

dīrgha.tīvra.āmaya.grastam brāhmaṇam gām atha^api vā /(p.424) (dṛṣṭvā pathi nirātaṅkam (kṛtvā tu brahmahā śucih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(आनीय विप्रसर्वस्वम् हृतम् घातित एव वा । तन्निमित्तम् क्षतह् शस्त्रैर् (जीवन्न् अपि (विशुध्यति ॥

(ānīya vipra.sarvasvam hṛtam ghātita eva vā / tan.nimittam kṣatah śastrair (jīvann api (viśudhyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमभ्यह् स्वाहा^इत्य् एवम् हि लोमप्रभृति वै तनुम् ।(प्।४२५) मज्जाअन्ताम् (जुहुयाद् वा^अपि मन्त्रैर् एभिर् यथाक्रमम् ॥

lomabhyah svāhā^ity evam hi loma.prabhṛti vai tanum /(p.425) majjā.antām (juhuyād vā^api mantrair ebhir yathā.kramam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्ग्रामे वा हतो लक्ष्यभूतह् शुद्धिम् (अवाप्नुयात् ।(प्।४२६) मृतकल्पह् प्रहारआर्तो (जीवन्न् अपि (विशुध्यति ॥

samgrāme vā hato lakṣya.bhūtah śuddhim (avāpnuyāt /(p.426) mṛta.kalpah prahāra.ārto (jīvann api (viśudhyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरण्ये नियतो (जप्त्वा त्रिर् वै वेदस्य सम्हिताम् । (शुध्येत वा मितआशित्वात् प्रतिस्रोतह् सरस्वतीम् ॥

araṇye niyato (japtvā trir vai vedasya samhitām / (śudhyeta vā mita.āśitvāt pratisrotah sarasvatīm //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रे धनम् वा पर्याप्तम् (दत्त्वा शुद्धिम् (अवाप्नुयात् ।(प्।४२७) आदातुश् च विशुद्ध्यर्थम् इष्टैर् वैश्वानरी स्मृता ॥

pātre dhanam vā paryāptam (dattvā śuddhim (avāpnuyāt /(p.427) ādātuś ca viśuddhy.artham iṣṭair vaiśvānarī smṛtā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यागस्थक्षत्रविड्घाती (चरेद् ब्रह्महणि व्रतम् ।(प्।४२९) गर्भहा च यथावर्णम् तथा^आत्रेयीनिषूदकह् ॥

yāgastha.kṣatra.viḍ.ghātī (cared brahmahaṇi vratam /(p.429) garbhahā ca yathā.varṇam tathā^ātreyī.niṣūdakah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(चरेद् व्रतम् (अहत्वा^अपि घातअर्थम् चेत् समागतह् ।(प्।४३०) द्विगुणम् सवनस्थे तु ब्राह्मणे व्रतम् (आदिशेत् ॥

(cared vratam (ahatvā^api ghāta.artham cet samāgatah /(p.430) dvi.guṇam savanasthe tu brāhmaṇe vratam (ādiśet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुराअम्बुघृतगोमूत्रपयसाम् अग्निसम्निभम् । सुरापो^अन्यतमम् (पीत्वा मरणात्^शुद्धिम् (ऋच्छति ॥

surā.ambu.ghṛta.go.mūtra.payasām agni.samnibham / surāpo^anyatamam (pītvā maraṇāt^śuddhim (ṛcchati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालवासा जटी वा^अपि ब्रह्महत्याव्रतम् (चरेत् ।(प्।४३३) पिण्याकम् वा कणान् वा^अपि (भक्षयेत् त्रिसमा निशि ॥

vāla.vāsā jaṭī vā^api brahma.hatyā.vratam (caret /(p.433) piṇyākam vā kaṇān vā^api (bhakṣayet tri.samā niśi //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानात् तु सुराम् (पीत्वा रेतो विण्मूत्रम् एव च ।(प्।४३५) पुनह् सम्स्कारम् (अर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयह् ॥

ajñānāt tu surām (pītvā reto viṇ.mūtram eva ca /(p.435) punah samskāram (arhanti trayo varṇā dvijātayah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिलोकम् न सा (याति ब्राह्मणी या सुराम् (पिबेत् ।(प्।४३६) इह^एव सा शुनी गृध्री सूकरी च^(उपजायते ॥

pati.lokam na sā (yāti brāhmaṇī yā surām (pibet /(p.436) iha^eva sā śunī gṛdhrī sūkarī ca^(upajāyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्वर्णहारी तु राज्ञे मुसलम् (अर्पयेत् । स्वकर्म (व्याख्यायंस् तेन हतो मुक्तो^अपि वा^शुचिह् ॥

brāhmaṇa.svarṇa.hārī tu rājñe musalam (arpayet / sva.karma (vyākhyāyaṃs tena hato mukto^api vā^śucih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(अनिवेद्य नृपे (शुध्येत् सुरापव्रतम् (आचरन् ।(प्।४३९) आत्मतुल्यम् सुवर्णम् वा (दद्याद् वा विप्रतुष्टिकृत् ॥

(anivedya nṛpe (śudhyet surāpa.vratam (ācaran /(p.439) ātma.tulyam suvarṇam vā (dadyād vā vipra.tuṣṭi.kṛt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्ते^अयह्शयने सार्धम् आयस्या योषिता (स्वपेत् ।(प्।४४१) (गृहीत्वा^(उत्कृत्य[उत्कृत्त्य] वृषणौ नैरृत्याम् च^(उत्सृजेत् तनुम् ॥

tapte^ayah.śayane sārdham āyasyā yoṣitā (svapet /(p.441) (gṛhītvā^(utkṛtya[utkṛttya] vṛṣaṇau nairṛtyām ca^(utsṛjet tanum //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राजापत्यम् (चरेत् कृच्छ्रम् समा वा गुरुतल्पगह् ।(प्।४४३) चान्द्रायणम् वा त्रीन् मासान् (अभ्यसेद् वेदसम्हिताम् ॥

prājāpatyam (caret kṛcchram samā vā guru.talpagah /(p.443) cāndrāyaṇam vā trīn māsān (abhyased veda.samhitām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिस् तु (सम्वसेद् यो वै वत्सरम् सो^अपि तत्समह् ।(प्।४४६) कन्याम् (समुद्वहेद् एषाम् सौपवासाम् अकिम्चनाम् ॥(प्।४५०)

ebhis tu (samvased yo vai vatsaram so^api tat.samah /(p.446) kanyām (samudvahed eṣām sa.upavāsām akimcanām //(p.450)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चान्द्रायणम् (चरेत् सर्वान् अवकृष्टान् (निहत्य तु । शूद्रो^अधिकारहीनो^पि कालेन^अनेन (शुध्यति ॥

cāndrāyaṇam (caret sarvān avakṛṣṭān (nihatya tu / śūdro^adhikāra.hīno^pi kālena^anena (śudhyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चगव्यम् (पिबेद् गोघ्नो मासम् (आसीत सम्यतह् ।(प्।४५१) गोष्ठेशयो गोअनुगामी गोप्रदानेन (शुध्यति ॥

pañca.gavyam (pibed goghno māsam (āsīta samyatah /(p.451) goṣṭhe.śayo go.anugāmī go.pradānena (śudhyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृच्छ्रम् चैव^अतिकृच्छ्रम् च (चरेद् वा^अपि समाहितह् । (दद्यात् त्रिरात्रम् च^(उपोष्य वृषभएकादशास् तु गाह् ॥

kṛcchram caiva^atikṛcchram ca (cared vā^api samāhitah / (dadyāt tri.rātram ca^(upoṣya vṛṣabha.ekādaśās tu gāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपपातकशुद्धिह् (स्याद् एवम् चान्द्रायणेन वा ।(प्।४५७) पयसा वा^अपि मासेन पराकेण^अथ वा पुनह् ॥

upapātaka.śuddhih (syād evam cāndrāyaṇena vā /(p.457) payasā vā^api māsena parākeṇa^atha vā punah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषभएकसहस्रा गा (दद्यात् क्षत्रवधे पुमान् ।(प्।४६६) ब्रह्महत्याव्रतम् वा^अपि वत्सरत्रितयम् (चरेत् ॥

ṛṣabha.ekasahasrā gā (dadyāt kṣatra.vadhe pumān /(p.466) brahma.hatyā.vratam vā^api vatsara.tritayam (caret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यहा^अब्दम् (चरेद् एतद् (दद्याद् वा^एकशतम् गवाम् । षण्मासात्^शूद्रहा^अप्य् एतद् धेनुर् (दद्याद् दश^अथ वा ॥

vaiśya.hā^abdam (cared etad (dadyād vā^ekaśatam gavām / ṣaṇ.māsāt^śūdrahā^apy etad dhenur (dadyād daśa^atha vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वृत्तब्रह्मविट्क्षत्रशूद्रयोषाह् (प्रमाप्य तु ।(प्।४३७) दृतिम् धनुर् बस्तम् अविम् क्रमाद् (दद्याद् विशुद्धये ॥

durvṛtta.brahma.viṭ.kṣatra.śūdra.yoṣāh (pramāpya tu /(p.437) dṛtim dhanur bastam avim kramād (dadyād viśuddhaye //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रदुष्टाम् स्त्रियम् (हत्वा शूद्रहत्याव्रतम् (चरेत् ।(प्।४६८) अस्थिमताम् सहस्रम् तु तथा^अनस्थिमताअम् अनह् ॥

apraduṣṭām striyam (hatvā śūdra.hatyā.vratam (caret /(p.468) asthimatām sahasram tu tathā^anasthimatāam anah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्जारगोधानकुलमण्डूकाम्श् च पतत्रिणह् ।(प्।४६९) (हत्वा त्र्यहम् (पिबेत् क्षीरम् कृच्छ्रम् वा पादिकम् (चरेत् ॥

mārjāra.godhā.nakula.maṇḍūkāmś ca patatriṇah /(p.469) (hatvā tryaham (pibet kṣīram kṛcchram vā pādikam (caret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजे नीलवृषाह् पञ्च शुके वत्सो द्विहायनह् । खरअजमेषेषु वृषो (देयह् क्रौञ्चे त्रिहायनह् ॥

gaje nīla.vṛṣāh pañca śuke vatso dvi.hāyanah / khara.aja.meṣeṣu vṛṣo (deyah krauñce tri.hāyanah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हम्सश्येनकपिक्रव्यअज् जलस्थलशिखण्डिनह् । भासम् च (हत्वा (दद्याद् गाम् अक्रव्यअदस् तु वत्सिकाम् ॥

hamsa.śyena.kapi.kravya.aj jala.sthala.śikhaṇḍinah / bhāsam ca (hatvā (dadyād gām akravya.adas tu vatsikām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरगेष्व् आयसो दण्डह् पण्डके त्रपु सीसकम् । कोले घृतघटो (देय उष्ट्रे गुञ्जा हये^अम्शुकम् ॥

urageṣv āyaso daṇḍah paṇḍake trapu sīsakam / kole ghṛta.ghaṭo (deya uṣṭre guñjā haye^amśukam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तित्तिरौ तु तिलद्रोणम् गजआदीनाम् (अशक्नुवन् ।(प्।४७०) दानम् (दातुम् (चरेत् कृच्छ्रम् एकैकस्य विशुद्धये ॥

tittirau tu tila.droṇam gaja.ādīnām (aśaknuvan /(p.470) dānam (dātum (caret kṛcchram ekaikasya viśuddhaye //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलपुष्पअन्नरसजसत्त्वघाते घृतअशनम् । किम्चित् सअस्थिवधे (देयम् प्राणआयामस् त्व् अनस्थिके ॥(प्।४७१)

phala.puṣpa.anna.rasaja.sattva.ghāte ghṛta.aśanam / kimcit sa.asthi.vadhe (deyam prāṇa.āyāmas tv anasthike //(p.471)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षगुल्मलतावीरुच्छेदने (जप्यम् ऋक्शतम् । (स्याद् ओषधिवृथाछेदे क्षीरआशी गोअनुगो दिनम् ॥

vṛkṣa.gulma.latā.vīruc.chedane (japyam ṛk.śatam / (syād oṣadhi.vṛthā.chede kṣīra.āśī go.anugo dinam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुम्श्चलीवानरखरैर् दष्ट[दष्टह्?]।श्वौष्ट्रआदिवायसैह् प्राणआयामम् जले (कृत्वा घृतम् (प्राश्य (विशुध्यति ॥

pumścalī.vānara.kharair daṣṭa[daṣṭah?].śva.uṣṭra.ādi.vāyasaih prāṇa.āyāmam jale (kṛtvā ghṛtam (prāśya (viśudhyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन् मे^अद्य रेत इत्य्^आभ्याम् स्कन्नम् रेतो^(अभिमन्त्रयेत् ।(प्।४७३) स्तनअन्तरम् भ्रुवोर् मध्यम् तेन^अनामिकया (स्पृशेत् ॥

yan me^adya reta ity^ābhyām skannam reto^(abhimantrayet /(p.473) stana.antaram bhruvor madhyam tena^anāmikayā (spṛśet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयि तेज इति छायाम् स्वाम् (दृष्ट्वा^अम्बुगताम् (जपेत् । सावित्रीम् अशुचौ दृष्टे चापल्ये च^अनृते^अपि च ॥

mayi teja iti chāyām svām (dṛṣṭvā^ambu.gatām (japet / sāvitrīm aśucau dṛṣṭe cāpalye ca^anṛte^api ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवकीर्णी (भवेद् (गत्वा ब्रह्मचारी तु योषितम् ।(प्।४७४) गर्दभम् पशुम् (आलभ्य नैरृतम् स (विशुध्यति ॥

avakīrṇī (bhaved (gatvā brahma.cārī tu yoṣitam /(p.474) gardabham paśum (ālabhya nairṛtam sa (viśudhyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भैक्षअग्निकार्ये (त्यक्त्वा तु सप्तरात्रम् अनातुरह् ।(प्।४७७) कामअवकीर्ण इत्य् आभ्याम् (जुहुयाद् आहुतिद्वयम् ॥

bhaikṣa.agni.kārye (tyaktvā tu sapta.rātram anāturah /(p.477) kāma.avakīrṇa ity ābhyām (juhuyād āhuti.dvayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपस्थानम् ततह् (कुर्यात् सम् मा (सिम्चन्त्व् अनेन तु । मधुमाम्सअशने (कार्यह् कृच्छ्रह् शेषव्रतानि च ॥

upasthānam tatah (kuryāt sam mā (simcantv anena tu / madhu.māmsa.aśane (kāryah kṛcchrah śeṣa.vratāni ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिकूलम् गुरोह् (कृत्वा (प्रसाद्य^एव (विशुध्यति । कृच्छ्रत्रयम् गुरुह् (कुर्यान् (म्रियते प्रहितो यदि ॥(प्।४७८)

pratikūlam guroh (kṛtvā (prasādya^eva (viśudhyati / kṛcchra.trayam guruh (kuryān (mriyate prahito yadi //(p.478)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियमाणौपकारे तु मृते विप्रे न पातकम् । [विपाके गोवृषाणाम् तु भेषजअग्निक्रियासु च ॥] मिथ्याअभिशम्सिनो दोषो द्विह् समो भूतवादिनह् ॥

kriyamāṇa.upakāre tu mṛte vipre na pātakam / [vipāke go.vṛṣāṇām tu bheṣaja.agni.kriyāsu ca //] mithyā.abhiśamsino doṣo dvih samo bhūta.vādinah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्याअभिशस्तदोषम् च (समादत्ते मृषा (वदन् । महापापौपपापाभ्याम् यो^(अभिशम्सेन् मृषा परम् ।(प्।४७९) अब्भक्षो मासम् (आसीत स जापी नियतैन्द्रियह् ॥

mithyā.abhiśasta.doṣam ca (samādatte mṛṣā (vadan / mahā.pāpa.upapāpābhyām yo^(abhiśamsen mṛṣā param /(p.479) ab.bhakṣo māsam (āsīta sa jāpī niyata.indriyah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिशस्तो मृषा कृच्छ्रम् (चरेद् आग्नेयम् एव वा । (निर्वपेत् तु पुरोडाशम् वायव्यम् पशुम् एव वा ॥

abhiśasto mṛṣā kṛcchram (cared āgneyam eva vā / (nirvapet tu puroḍāśam vāyavyam paśum eva vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनियुक्तो भ्रातृजायाम् (गच्छम्श् चान्द्रायणम् (चरेत् ।(प्।४८०) त्रिरात्रअन्ते घृतम् (प्राश्य (गत्वा^उदक्याम् (विशुध्यति ॥

aniyukto bhrātṛ.jāyām (gacchamś cāndrāyaṇam (caret /(p.480) tri.rātra.ante ghṛtam (prāśya (gatvā^udakyām (viśudhyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रीन् कृच्छ्रान् (आचरेद् व्रात्ययाजको^(अभिचरन्न् अपि ।(प्।४८२) वेदप्लावी यवआश्य् अब्दम् (त्यक्त्वा च शरणआगतम् ॥

trīn kṛcchrān (ācared vrātya.yājako^(abhicarann api /(p.482) veda.plāvī yava.āśy abdam (tyaktvā ca śaraṇa.āgatam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोष्ठे (वसन् ब्रह्मचारी मासम् एकम् पयोव्रतम् ।(प्।४८६) गायत्रीजप्यनिरतह् (शुध्यते^असत्प्रतिग्रहात् ॥

goṣṭhe (vasan brahma.cārī māsam ekam payo.vratam /(p.486) gāyatrī.japya.niratah (śudhyate^asat.pratigrahāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणआयामी जले (स्नात्वा खरयानौष्ट्रयानगह् ।(प्।४९७) नग्नह् (स्नात्वा च (भुक्त्वा च (गत्वा चैव दिवा स्त्रियम् ॥

prāṇa.āyāmī jale (snātvā khara.yāna.uṣṭra.yāna.gah /(p.497) nagnah (snātvā ca (bhuktvā ca (gatvā caiva divā striyam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुम् हुम्।(कृत्य त्वम्।(कृत्य विप्रम् (निर्जित्य वादतह् ।(प्।४९८) (बद्ध्वा वा वाससा क्षिप्रम् (प्रसाद्य^(उपवसेद् दिनम् ॥

gurum hum.(kṛtya tvam.(kṛtya vipram (nirjitya vādatah /(p.498) (baddhvā vā vāsasā kṣipram (prasādya^(upavased dinam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रदण्डौद्यमे कृच्छ्रस् त्व् अतिकृच्छ्रो निपातने । कृच्छ्रअतिकृच्छ्रो^असृक्पाते कृच्छ्रो^अभ्यन्तरशोणिते ॥

vipra.daṇḍa.udyame kṛcchras tv ati.kṛcchro nipātane / kṛcchra.ati.kṛcchro^asṛk.pāte kṛcchro^abhyantara.śoṇite //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशम् कालम् वयह् शक्तिम् पापम् च^(अवेक्ष्य यत्नतह् ।(प्।५०१) प्रायश्चित्तम् (प्रकल्प्यम् (स्याद् यत्र च^उक्ता न निष्कृतिह् ॥

deśam kālam vayah śaktim pāpam ca^(avekṣya yatnatah /(p.501) prāyaścittam (prakalpyam (syād yatra ca^uktā na niṣkṛtih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाषीकुम्भम् बहिर्ग्रामान् (निनयेरन् स्वबान्धवाह् ।(प्।५०२) पतितस्य बहिह् (कुर्युह् सर्वकार्येषु चैव तम् ॥

dāṣī.kumbham bahir.grāmān (ninayeran sva.bāndhavāh /(p.502) patitasya bahih (kuryuh sarva.kāryeṣu caiva tam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरितव्रत (आयाते (निनयेरन् नवम् घटम् ।(प्।२९५) (जुगुप्सेरन् न च^अप्य् एनम् (सम्वसेयुश् च सर्वशह् ॥

carita.vrata (āyāte (ninayeran navam ghaṭam /(p.295) (jugupseran na ca^apy enam (samvaseyuś ca sarvaśah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतितानाम् एष एव विधिह् स्त्रीणाम् प्रकीर्तितह् । वासो गृहअन्तके (देयम् अन्नम् वासह् सरक्षणम् ॥

patitānām eṣa eva vidhih strīṇām prakīrtitah / vāso gṛha.antake (deyam annam vāsah sa.rakṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीचअभिगमनम् गर्भपातनम् भर्तृहिम्सनम् । विशेषपतनीयानि स्त्रीमाम् एतान्य् अपि ध्रुवम् ॥

nīca.abhigamanam garbha.pātanam bhartṛ.himsanam / viśeṣa.patanīyāni strīmām etāny api dhruvam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरणआगतबालस्त्रीहिम्सकान् (सम्वसेन् न तु ।(प्।५०४) चीर्णव्रतान् अपि (सतह् कृतघ्नसहितान् इमान् ॥

śaraṇa.āgata.bāla.strī.himsakān (samvasen na tu /(p.504) cīrṇa.vratān api (satah kṛta.ghna.sahitān imān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटे^अपवर्जिते ज्ञातिमध्यस्थो यवसम् गवाम् । स (दद्यात् प्रथमम् गोभिह् सत्कृतस्य हि सत्क्रिया ॥

ghaṭe^apavarjite jñāti.madhyastho yavasam gavām / sa (dadyāt prathamam gobhih satkṛtasya hi satkriyā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विख्यातदोषह् (कुर्वीत पर्षदो^अनुमतम् व्रतम् ।ए अनभिख्यातदोषस् तु रहस्यम् व्रतम् (आचरेत् ॥

vikhyāta.doṣah (kurvīta parṣado^anumatam vratam /E anabhikhyāta.doṣas tu rahasyam vratam (ācaret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरात्रौपोषितो (जप्त्वा ब्रह्महा त्व् अघमर्षणम् ।(प्।५०६) अन्तर्जले (विशुध्येत (दत्त्वा गाम् च पयस्विनाम् ॥

tri.rātra.upoṣito (japtvā brahmahā tv agha.marṣaṇam /(p.506) antar.jale (viśudhyeta (dattvā gām ca payasvinām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमभ्यह् स्वाहा^इत्य् अथ वा दिवसम् मारुतअशनह् ।(प्।५०७) जले (स्थित्वा^(अभिजुहुयाच् चत्वारिम्शद्घृतआहुतीह् ॥

lomabhyah svāhā^ity atha vā divasam māruta.aśanah /(p.507) jale (sthitvā^(abhijuhuyāc catvārimśad.ghṛta.āhutīh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरात्रौपोषितो (हुत्वा कूष्माण्डीभिर् घृतम् शुचिह् । ब्राह्मणस्वर्णहारी तु रुद्रजापी जले स्थितह् ॥(प्।५०८)

tri.rātra.upoṣito (hutvā kūṣmāṇḍībhir ghṛtam śucih / brāhmaṇa.svarṇa.hārī tu rudra.jāpī jale sthitah //(p.508)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रशीर्षाजापी तु (मुच्यते गुरुतल्पगह् । गौर् (देया कर्मणो^अस्य^अन्ते पृथग् एभिह् पयस्विनी ॥

sahasra.śīrṣā.jāpī tu (mucyate guru.talpagah / gaur (deyā karmaṇo^asya^ante pṛthag ebhih payasvinī //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणआयामशतम् (कार्यम् सर्वपापअपनुत्तये ।(प्।५०९) उपपातकजातानाम् अनादिष्टस्य चैव हि ॥

prāṇa.āyāma.śatam (kāryam sarva.pāpa.apanuttaye /(p.509) upapātaka.jātānām anādiṣṭasya caiva hi //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओम्कारअभिष्टुतम् सोमसलिलम् पावनम् (पिबेत् ।(प्।५१०) (कृत्वा हि रेतोविण्मूत्रप्राशनम् तु द्विजौत्तमह् ॥

om.kāra.abhiṣṭutam soma.salilam pāvanam (pibet /(p.510) (kṛtvā hi reto.viṇ.mūtra.prāśanam tu dvija.uttamah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशायाम् वा दिवा वा^अपि यद् अज्ञानकृतम् (भवेत् ।(प्।५११) त्रैकाल्यसम्ध्याकरणात् तत् सर्वम् (विप्रणश्यति ॥

niśāyām vā divā vā^api yad ajñāna.kṛtam (bhavet /(p.511) traikālya.samdhyā.karaṇāt tat sarvam (vipraṇaśyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रियआरण्यकजपो गायत्र्याश् च विशेषतह् । सर्वपापहरा ह्य् एते रुद्रएकादशिनी तथा ॥

śukriya.āraṇyaka.japo gāyatryāś ca viśeṣatah / sarva.pāpa.harā hy ete rudra.ekādaśinī tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र च सम्कीर्णम् आत्मानम् (मन्यते द्विजह् ।(प्।५१२) तत्र तत्र तिलैर् होमो गायत्र्या वाचनम् तथा ॥

yatra yatra ca samkīrṇam ātmānam (manyate dvijah /(p.512) tatra tatra tilair homo gāyatryā vācanam tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदअभ्यासरतम् क्षान्तम् पञ्चयज्ञक्रियापरम् ।(प्।५१३) न (स्पृशन्ति^इह पापानि महापातकजान्य् अपि ॥

veda.abhyāsa.ratam kṣāntam pañca.yajña.kriyā.param /(p.513) na (spṛśanti^iha pāpāni mahā.pātakajāny api //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुभक्षो दिवा (तिष्ठन् रात्रिम् (नीत्वा^अप्सु सूर्यदृक् । (जप्त्वा सहस्रम् गायत्र्याह् (शुध्येद् ब्रह्मवधाद् ऋते ॥

vāyu.bhakṣo divā (tiṣṭhan rātrim (nītvā^apsu sūrya.dṛk / (japtvā sahasram gāyatryāh (śudhyed brahma.vadhād ṛte //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्यम् दया क्षान्तिर् दानम् सत्यम् अकल्कता ।(प्।५१४) अहिम्सा स्तेयमाधुर्ये दमश् च^इति यमाह् स्मृताह् ॥

brahmacaryam dayā kṣāntir dānam satyam akalkatā /(p.514) ahimsā steya.mādhurye damaś ca^iti yamāh smṛtāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानम् मौनौपवासैज्यास्वाध्यायौपस्थनिग्रहाह् । नियमा गुरुशुश्रूषा शौचअक्रोधअप्रमादता ॥

snānam mauna.upavāsa.ijyā.svādhyāya.upastha.nigrahāh / niyamā guru.śuśrūṣā śauca.akrodha.apramādatā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमूत्रम् गोमयम् क्षीरम् दधि सर्पिह् कुशौदकम् । (जग्ध्वा परे^अह्न्य् (उपवसेत् कृच्छ्रम् सान्तपनम् (चरेत् ॥

go.mūtram go.mayam kṣīram dadhi sarpih kuśa.udakam / (jagdhvā pare^ahny (upavaset kṛcchram sāntapanam (caret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथक्सान्तपनद्रव्यैह् षडहह् सौपवासकह् ।(प्।५१५) सप्तअहेन तु कृच्छ्रो^अयम् महासान्तपनह् स्मृतह् ॥

pṛthak.sāntapana.dravyaih ṣaḍ.ahah sa.upavāsakah /(p.515) sapta.ahena tu kṛcchro^ayam mahā.sāntapanah smṛtah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्णौदुम्बरराजीवबिल्वपत्रकुशौदकैह् । प्रत्येकम् प्रत्यहम् पीतैह् पर्णकृच्छ्र उदाहृतह् ॥

parṇa.udumbara.rājīva.bilva.patra.kuśa.udakaih / pratyekam pratyaham pītaih parṇa.kṛcchra udāhṛtah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्तक्षीरघृतअम्बूनाम् एकैकम् प्रत्यहम् (पिबेत् ।(प्।५१६) एकरात्रौपवासश् च तप्तकृच्छ्र उदाहृतह् ॥

tapta.kṣīra.ghṛta.ambūnām ekaikam pratyaham (pibet /(p.516) eka.rātra.upavāsaś ca tapta.kṛcchra udāhṛtah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकभक्तेन नक्तेन तथैव^अयाचितेन च । उपवासेन चैव^अयम् पादकृच्छ्रह् प्रकीर्तितह् ॥

eka.bhaktena naktena tathaiva^ayācitena ca / upavāsena caiva^ayam pāda.kṛcchrah prakīrtitah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाकथम्चित् त्रिगुणह् प्राजापत्यो^अयम् (उच्यते ।(प्।५१७) अयम् एव^अतिकृच्छ्रह् (स्यात् पाणिपूरअन्नभोजनह् ॥(प्।५१८)

yathā.kathamcit tri.guṇah prājāpatyo^ayam (ucyate /(p.517) ayam eva^ati.kṛcchrah (syāt pāṇi.pūra.anna.bhojanah //(p.518)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृच्छ्रअतिकृच्छ्रह् पयसा दिवसा^अनेकविम्शतिम् । द्वादशअहौपवासेन पराकह् परिकीर्तितह् ॥(प्।५१९)

kṛcchra.ati.kṛcchrah payasā divasā^anekavimśatim / dvādaśa.aha.upavāsena parākah parikīrtitah //(p.519)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्याकआचामतक्रअम्बुसक्तूनाम् प्रतिवासरम् । एकरात्रौपवासश् च कृच्छ्रह् सौम्यो^अयम् (उच्यते ॥

piṇyāka.ācāma.takra.ambu.saktūnām prativāsaram / eka.rātra.upavāsaś ca kṛcchrah saumyo^ayam (ucyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषाम् त्रिरात्रम् अभ्यासाद् एकैकस्य यथाक्रमम् । तुलापुरुष इत्य् एष (ज्ञेयह् पञ्चदशअहिकह् ॥

eṣām tri.rātram abhyāsād ekaikasya yathā.kramam / tulā.puruṣa ity eṣa (jñeyah pañcadaśa.ahikah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिथिवृद्ध्या (चरेत् पिण्डान् शुक्ले शिख्यण्डसम्मितान् । एकैकम् (ह्रासयेत् कृष्ने पिण्डम् चान्द्रायणम् (चरन् ॥

tithi.vṛddhyā (caret piṇḍān śukle śikhy.aṇḍa.sammitān / ekaikam (hrāsayet kṛṣne piṇḍam cāndrāyaṇam (caran //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाकथम्चित् पिण्डानाम् चत्वारिम्शत्^शतद्वयम् ।(प्।५२०) मासेन^एव^(उपभुञ्जीत चान्द्रायणम् अथ^अपरम् ॥

yathā.kathamcit piṇḍānām catvārimśat^śata.dvayam /(p.520) māsena^eva^(upabhuñjīta cāndrāyaṇam atha^aparam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(कुर्यात् त्रिषवणस्नायी कृच्छ्रम् चान्द्रायणम् तथा ।(प्।५२१) पवित्राणि (जपेत् पिण्डान् गायत्र्या च^(अभिमन्त्रयेत् ॥

(kuryāt triṣavaṇa.snāyī kṛcchram cāndrāyaṇam tathā /(p.521) pavitrāṇi (japet piṇḍān gāyatryā ca^(abhimantrayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिष्टेषु पापेषु शुद्धिश् चान्द्रायणेन च ।(प्।५२३) धर्मअर्थम् यश् (चरेद् एतच् चन्द्रस्य^(एति सलोकताम् ॥

anādiṣṭeṣu pāpeṣu śuddhiś cāndrāyaṇena ca /(p.523) dharma.artham yaś (cared etac candrasya^(eti sa.lokatām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृच्छ्रकृद् धर्मकामस् तु महतीम् श्रियम् (आप्नुयात् ।(प्।५२६) यथा गुरुक्रतुफलम् (प्राप्नोति सुसमाहितह् ॥

kṛcchra.kṛd dharma.kāmas tu mahatīm śriyam (āpnuyāt /(p.526) yathā guru.kratu.phalam (prāpnoti su.samāhitah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(श्रुत्वा^एतान् ऋषयो धर्मान् याज्ञवल्क्येन भाषितान् ।(प्।५२७) इदम् (ऊचुर् महाआत्मानम् योगिइन्द्रम् अमितओजसम् ॥

(śrutvā^etān ṛṣayo dharmān yājñavalkyena bhāṣitān /(p.527) idam (ūcur mahā.ātmānam yogi.indram amita.ojasam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य इदम् (धारयिष्यन्ति धर्मशास्त्रम् अतन्द्रिताह् । इह लोके यशह् (प्राप्य ते (यास्यन्ति त्रिविष्टपम् ॥

ya idam (dhārayiṣyanti dharma.śāstram atandritāh / iha loke yaśah (prāpya te (yāsyanti tri.viṣṭapam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याअर्थी (प्राप्नुयाद् विद्याम् धनकामो धनम् तथा । आयुष्कामस् तथैव^आयुह् श्रीकामो महतीम् श्रियम् ॥

vidyā.arthī (prāpnuyād vidyām dhana.kāmo dhanam tathā / āyuṣ.kāmas tathaiva^āyuh śrī.kāmo mahatīm śriyam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकत्रयम् अपि ह्य् अस्माद् यह् श्राद्धे (श्रावयिष्यति । पितॄणाम् तस्य तृप्तिह् (स्याद् अक्षय्या न^अत्र सम्शयह् ॥

śloka.trayam api hy asmād yah śrāddhe (śrāvayiṣyati / pitṝṇām tasya tṛptih (syād akṣayyā na^atra samśayah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणह् पात्रताम् (याति क्षत्रियो विजयी (भवेत् । वैश्यश् च धान्यधनवान् अस्य शास्त्रस्य धारणात् ॥

brāhmaṇah pātratām (yāti kṣatriyo vijayī (bhavet / vaiśyaś ca dhānya.dhanavān asya śāstrasya dhāraṇāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य इदम् (श्रावयेद् विद्वान् द्विजान् पर्वसु पर्वसु । अश्वमेधफलम् तस्य तद् भवान् (अनुमन्यताम् ॥

ya idam (śrāvayed vidvān dvijān parvasu parvasu / aśva.medha.phalam tasya tad bhavān (anumanyatām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(श्रुत्वा^एतद् याज्ञवक्ल्यो^अपि प्रीतआत्मा मुनिभाषितम् । एवम् (अस्त्व् इति ह^(उवाच नमस्।(कृत्य स्वयम्भुवे ॥ए

(śrutvā^etad yājñavaklyo^api prīta.ātmā muni.bhāṣitam / evam (astv iti ha^(uvāca namas.(kṛtya svayambhuve //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.