Atharvaveda Saṃhitā (Śaunaka) 1

ये त्रिषप्ताः परियन्ति विश्वा रूपाणि बिभ्रतः । वाचस् पतिर् बला तेषां तन्वो अद्य दधातु मे ॥१॥

ye triṣaptāḥ pariyanti viśvā rūpāṇi bibhrataḥ | vācas patir balā teṣāṃ tanvo adya dadhātu me ||1||

पुनर् एहि वचस् पते देवेन मनसा सह । वसोष् पते नि रमय मय्य् एवास्तु मयि श्रुतम् ॥२॥

punar ehi vacas pate devena manasā saha | vasoṣ pate ni ramaya mayy evāstu mayi śrutam ||2||

इहैवाभि वि तनूभे आर्त्नी इव ज्यया । वाचस् पतिर् नि यछतु मय्य् एवास्तु मयि श्रुतम् ॥३॥

ihaivābhi vi tanūbhe ārtnī iva jyayā | vācas patir ni yachatu mayy evāstu mayi śrutam ||3||

उपहूतो वाचस् पतिर् उपास्मान् वाचस्पतिर् ह्वयताम् । सं श्रुतेन गमेमहि मा श्रुतेन वि राधिषि ॥४॥

upahūto vācas patir upāsmān vācaspatir hvayatām | saṃ śrutena gamemahi mā śrutena vi rādhiṣi ||4||

विद्मा शरस्य पितरं पर्जन्यं भूरिधायसम् । विद्मो ष्व् अस्य मातरं पृथिवीं भूरिवर्पसम् ॥१॥

vidmā śarasya pitaraṃ parjanyaṃ bhūridhāyasam | vidmo ṣv asya mātaraṃ pṛthivīṃ bhūrivarpasam ||1||

ज्याके परि णो नमाश्मानं तन्वं कृधि । वीडुर् वरीयो ऽरातीर् अप द्वेषांस्य् आ कृधि ॥२॥

jyāke pari ṇo namāśmānaṃ tanvaṃ kṛdhi | vīḍur varīyo 'rātīr apa dveṣāṃsy ā kṛdhi ||2||

वृक्षं यद् गावः परिषस्वजाना अनुस्फुरं शरं अर्चन्त्य् ऋभुम् । शरुम् अस्मद् यावय दिद्युम् इन्द्र ॥३॥

vṛkṣaṃ yad gāvaḥ pariṣasvajānā anusphuraṃ śaraṃ arcanty ṛbhum | śarum asmad yāvaya didyum indra ||3||

यथा द्यां च पृथिवीं चान्तस् तिष्ठति तेजनम् । एवा रोगं चास्रावं चान्तस् तिष्ठतु मुञ्ज इत् ॥४॥

yathā dyāṃ ca pṛthivīṃ cāntas tiṣṭhati tejanam | evā rogaṃ cāsrāvaṃ cāntas tiṣṭhatu muñja it ||4||

विद्मा शरस्य पितरं पर्जन्यं शतवृष्ण्यं । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष् टे अस्तु बाल् इति ॥१॥

vidmā śarasya pitaraṃ parjanyaṃ śatavṛṣṇyaṃ | tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti ||1||

विद्मा शरस्य पितरं मित्रं शतवृष्ण्यं । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष् टे अस्तु बाल् इति ॥२॥

vidmā śarasya pitaraṃ mitraṃ śatavṛṣṇyaṃ | tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti ||2||

विद्मा शरस्य पितरं वरुणं शतवृष्ण्यं । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष् टे अस्तु बाल् इति ॥३॥

vidmā śarasya pitaraṃ varuṇaṃ śatavṛṣṇyaṃ | tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti ||3||

विद्मा शरस्य पितरं चन्द्रं शतवृष्ण्यं । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष् टे अस्तु बाल् इति ॥४॥

vidmā śarasya pitaraṃ candraṃ śatavṛṣṇyaṃ | tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti ||4||

विद्मा शरस्य पितरं सूर्यं शतवृष्ण्यं । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष् टे अस्तु बाल् इति ॥५॥

vidmā śarasya pitaraṃ sūryaṃ śatavṛṣṇyaṃ | tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti ||5||

यद् आन्त्रेषु गवीन्योर् यद् वस्ताव् अधि संश्रितम् । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर् बाल् इति सर्वकम् ॥६॥

yad āntreṣu gavīnyor yad vastāv adhi saṃśritam | evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam ||6||

प्र ते भिनद्मि मेहनं वर्त्रं वेशन्त्या इव । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर् बाल् इति सर्वकम् ॥७॥

pra te bhinadmi mehanaṃ vartraṃ veśantyā iva | evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam ||7||

विषितं ते वस्तिबिलं समुद्रस्योदधेर् इव । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर् बाल् इति सर्वकम् ॥८॥

viṣitaṃ te vastibilaṃ samudrasyodadher iva | evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam ||8||

यथेषुका परापतद् अवसृष्टाधि धन्वनः । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर् बाल् इति सर्वकम् ॥९॥

yatheṣukā parāpatad avasṛṣṭādhi dhanvanaḥ | evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam ||9||

अम्बयो यन्त्य् अध्वभिर् जामयो अध्वरीयताम् । पृञ्चतीर् मधुना पयः ॥१॥

ambayo yanty adhvabhir jāmayo adhvarīyatām | pṛñcatīr madhunā payaḥ ||1||

अमूर् या उप सूर्ये याभिर् वा सूर्यः सह । ता नो हिन्वन्त्व् अध्वरम् ॥२॥

amūr yā upa sūrye yābhir vā sūryaḥ saha | tā no hinvantv adhvaram ||2||

अपो देवीर् उप ह्वये यत्र गावः पिबन्ति नः । सिन्धुभ्यः कर्त्वं हविः ॥३॥

apo devīr upa hvaye yatra gāvaḥ pibanti naḥ | sindhubhyaḥ kartvaṃ haviḥ ||3||

अप्स्व् अन्तर् अमृतम् अप्सु भेषजम् । अपाम् उत प्रशस्तिभिर् अश्वा भवथ वाजिनो गावो भवथ वाजिनीः ॥४॥

apsv antar amṛtam apsu bheṣajam | apām uta praśastibhir aśvā bhavatha vājino gāvo bhavatha vājinīḥ ||4||

आपो हि ष्ठा मयोभुवस् ता न ऊर्जे दधातन । महे रणाय चक्षसे ॥१॥

āpo hi ṣṭhā mayobhuvas tā na ūrje dadhātana | mahe raṇāya cakṣase ||1||

यो वः शिवतमो रसस् तस्य भाजयतेह नः । उशतीर् इव मातरः ॥२॥

yo vaḥ śivatamo rasas tasya bhājayateha naḥ | uśatīr iva mātaraḥ ||2||

तस्मा अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जनयथा च नः ॥३॥

tasmā araṃ gamāma vo yasya kṣayāya jinvatha | āpo janayathā ca naḥ ||3||

ईशाना वार्याणां क्षयन्तीश् चर्षणीनाम् । अपो याचामि भेषजम् ॥४॥

īśānā vāryāṇāṃ kṣayantīś carṣaṇīnām | apo yācāmi bheṣajam ||4||

शं नो देवीर् अभिष्टय आपो भवन्तु पीतये । शं योर् अभि स्रवन्तु नः ॥१॥

śaṃ no devīr abhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye | śaṃ yor abhi sravantu naḥ ||1||

अप्सु मे सोमो अब्रवीद् अन्तर् विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशंभुवम् ॥२॥

apsu me somo abravīd antar viśvāni bheṣajā | agniṃ ca viśvaśaṃbhuvam ||2||

आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक् च सूर्यं दृशे ॥३॥

āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṃ varūthaṃ tanve mama | jyok ca sūryaṃ dṛśe ||3||

शं न आपो धन्वन्याः शम् उ सन्त्व् अनूप्याः । शं नः खनित्रिमा आपः शम् उ याः कुम्भ आभृताः । शिवा नः सन्तु वार्षिकीः ॥४॥

śaṃ na āpo dhanvanyāḥ śam u santv anūpyāḥ | śaṃ naḥ khanitrimā āpaḥ śam u yāḥ kumbha ābhṛtāḥ | śivā naḥ santu vārṣikīḥ ||4||

स्तुवानम् अग्न आ वह यातुधानं किमीदिनम् । त्वं हि देव वन्दितो हन्ता दस्योर् बभूविथ ॥१॥

stuvānam agna ā vaha yātudhānaṃ kimīdinam | tvaṃ hi deva vandito hantā dasyor babhūvitha ||1||

आज्यस्य परमेष्ठिन् जातवेदस् तनूवशिन् । अग्ने तौलस्य प्राशान यातुधानान् वि लापय ॥२॥

ājyasya parameṣṭhin jātavedas tanūvaśin | agne taulasya prāśāna yātudhānān vi lāpaya ||2||

वि लपन्तु यातुधाना अत्त्रिणो ये किमीदिनः । अथेदम् अग्ने नो हविर् इन्द्रश् च प्रति हर्यतम् ॥३॥

vi lapantu yātudhānā attriṇo ye kimīdinaḥ | athedam agne no havir indraś ca prati haryatam ||3||

अग्निः पूर्व आ रभतां प्रेन्द्रो नुदतु बाहुमान् । ब्रवीतु सर्वो यातुमान् अयम् अस्मीत्य् एत्य ॥४॥

agniḥ pūrva ā rabhatāṃ prendro nudatu bāhumān | bravītu sarvo yātumān ayam asmīty etya ||4||

पश्याम ते वीर्यं जातवेदः प्र णो ब्रूहि यातुधानान् नृचक्षः । त्वया सर्वे परितप्ताः पुरस्तात् त आ यन्तु प्रब्रुवाणा उपेदम् ॥५॥

paśyāma te vīryaṃ jātavedaḥ pra ṇo brūhi yātudhānān nṛcakṣaḥ | tvayā sarve paritaptāḥ purastāt ta ā yantu prabruvāṇā upedam ||5||

आ रभस्व जातवेदो ऽस्माकार्थाय जज्ञिषे । दूतो नो अग्ने भूत्वा यातुधानान् वि लापय ॥६॥

ā rabhasva jātavedo 'smākārthāya jajñiṣe | dūto no agne bhūtvā yātudhānān vi lāpaya ||6||

त्वम् अग्ने यातुधानान् उपबद्धां इहा वह । अथैषाम् इन्द्रो वज्रेणापि शीर्षाणि वृश्चतु ॥७॥

tvam agne yātudhānān upabaddhāṃ ihā vaha | athaiṣām indro vajreṇāpi śīrṣāṇi vṛścatu ||7||

इदं हविर् यातुधानान् नादी फेनम् इवा वहत् । य इदं स्त्री पुमान् अकर् इह स स्तुवतां जनः ॥१॥

idaṃ havir yātudhānān nādī phenam ivā vahat | ya idaṃ strī pumān akar iha sa stuvatāṃ janaḥ ||1||

अयं स्तुवान आगमद् इमं स्म प्रति हर्यत । बृहस्पते वशे लब्ध्वाग्नीषोमा वि विध्यतम् ॥२॥

ayaṃ stuvāna āgamad imaṃ sma prati haryata | bṛhaspate vaśe labdhvāgnīṣomā vi vidhyatam ||2||

यातुधानस्य सोमप जहि प्रजां नयस्व च । नि स्तुवानस्य पातय परम् अक्ष्य् उतावरम् ॥३॥

yātudhānasya somapa jahi prajāṃ nayasva ca | ni stuvānasya pātaya param akṣy utāvaram ||3||

यत्रैषाम् अग्ने जनिमानि वेत्थ गुहा सताम् अत्त्रिणां जातवेदः । तांस् त्वं ब्रह्मणा वावृधानो जह्य् एषां शततर्हम् अग्ने ॥४॥

yatraiṣām agne janimāni vettha guhā satām attriṇāṃ jātavedaḥ | tāṃs tvaṃ brahmaṇā vāvṛdhāno jahy eṣāṃ śatatarham agne ||4||

अस्मिन् वसु वसवो धारयन्त्व् इन्द्रः पूषा वरुणो मित्रो अग्निः । इमम् आदित्या उत विश्वे च देवा उत्तरस्मिन् ज्योतिषि धारयन्तु ॥१॥

asmin vasu vasavo dhārayantv indraḥ pūṣā varuṇo mitro agniḥ | imam ādityā uta viśve ca devā uttarasmin jyotiṣi dhārayantu ||1||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य देवाः प्रदिशि ज्योतिर् अस्तु सूर्यो अग्निर् उत वा हिरण्यम् । सपत्ना अस्मद् अधरे भवन्तूत्तमं नाकम् अधि रोहयेमम् ॥२॥

asya devāḥ pradiśi jyotir astu sūryo agnir uta vā hiraṇyam | sapatnā asmad adhare bhavantūttamaṃ nākam adhi rohayemam ||2||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनेन्द्राय समभरः पयांस्य् उत्तमेन ब्रह्मणा जातवेदः । तेन त्वम् अग्न इह वर्धयेमं सजातानां श्रैष्ठ्य आ धेह्य् एनम् ॥३॥

yenendrāya samabharaḥ payāṃsy uttamena brahmaṇā jātavedaḥ | tena tvam agna iha vardhayemaṃ sajātānāṃ śraiṣṭhya ā dhehy enam ||3||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐषां यज्ञम् उत वर्चो ददे ऽहं रायस् पोषम् उत चित्तान्य् अग्ने । सपत्ना अस्मद् अधरे भवन्तूत्तमं नाकम् अधि रोहयेमम् ॥४॥

aiṣāṃ yajñam uta varco dade 'haṃ rāyas poṣam uta cittāny agne | sapatnā asmad adhare bhavantūttamaṃ nākam adhi rohayemam ||4||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं देवानाम् असुरो वि राजति वशा हि सत्या वरुणस्य राज्ञः । ततस् परि ब्रह्मणा शाशदान उग्रस्य मन्योर् उद् इमं नयामि ॥१॥

ayaṃ devānām asuro vi rājati vaśā hi satyā varuṇasya rājñaḥ | tatas pari brahmaṇā śāśadāna ugrasya manyor ud imaṃ nayāmi ||1||

नमस् ते रजन् वरुणास्तु मन्यवे विश्वं ह्य् उग्र निचिकेषि द्रुग्धम् । सहस्रम् अन्यान् प्र सुवामि साकं शतं जीवाति शरदस् तवायम् ॥२॥

namas te rajan varuṇāstu manyave viśvaṃ hy ugra nicikeṣi drugdham | sahasram anyān pra suvāmi sākaṃ śataṃ jīvāti śaradas tavāyam ||2||

यद् उवक्थानृतम् जिह्वया वृजिनं बहु । राज्ञस् त्वा सत्यधर्मणो मुञ्चामि वरुणाद् अहम् ॥३॥

yad uvakthānṛtam jihvayā vṛjinaṃ bahu | rājñas tvā satyadharmaṇo muñcāmi varuṇād aham ||3||

मुञ्चामि त्वा वैश्वानराद् अर्णवान् महतस् परि । सजातान् उग्रेहा वद ब्रह्म चाप चिकीहि नः ॥४॥

muñcāmi tvā vaiśvānarād arṇavān mahatas pari | sajātān ugrehā vada brahma cāpa cikīhi naḥ ||4||

वषट् ते पूषन्न् अस्मिन्त् सूताव् अर्यमा होता कृणोतु वेधाः । सिस्रतां नार्य् ऋतप्रजाता वि पर्वाणि जिहतां सूतवा उ ॥१॥

vaṣaṭ te pūṣann asmint sūtāv aryamā hotā kṛṇotu vedhāḥ | sisratāṃ nāry ṛtaprajātā vi parvāṇi jihatāṃ sūtavā u ||1||

चतस्रो दिवः प्रदिशश् चतस्रो भूम्या उत । देवा गर्भं सम् ऐरयन् तं व्य् ऊर्णुवन्तु सूतवे ॥२॥

catasro divaḥ pradiśaś catasro bhūmyā uta | devā garbhaṃ sam airayan taṃ vy ūrṇuvantu sūtave ||2||

सूषा व्य् ऊर्णोतु वि योनिं हापयामसि । श्रथया सूषणे त्वम् अव त्वं बिष्कले सृज ॥३॥

sūṣā vy ūrṇotu vi yoniṃ hāpayāmasi | śrathayā sūṣaṇe tvam ava tvaṃ biṣkale sṛja ||3||

नेव मांसे न पीवसि नेव मज्जस्व् आहतम् । अवैतु पृश्नि शेवलं शुने जराय्व् अत्तवे ऽव जरायु पद्यताम् ॥४॥

neva māṃse na pīvasi neva majjasv āhatam | avaitu pṛśni śevalaṃ śune jarāyv attave 'va jarāyu padyatām ||4||

वि ते भिनद्मि मेहनं वि योनिं वि गवीनिके । वि मातरं च पुत्रं च वि कुमारं जरायुणाव जरायु पद्यताम् ॥५॥

vi te bhinadmi mehanaṃ vi yoniṃ vi gavīnike | vi mātaraṃ ca putraṃ ca vi kumāraṃ jarāyuṇāva jarāyu padyatām ||5||

यथा वातो यथा मनो यथा पतन्ति पक्षिणः । एवा त्वं दशमास्य साकं जरायुणा पताव जरायु पद्यताम् ॥६॥

yathā vāto yathā mano yathā patanti pakṣiṇaḥ | evā tvaṃ daśamāsya sākaṃ jarāyuṇā patāva jarāyu padyatām ||6||

जरायुजः प्रथम उस्रियो वृषा वाताभ्रजा स्तनयन्न् एति वृष्ट्या । स नो मृडाति तन्व ऋजुगो रुजन् य एकम् ओजस् त्रेधा विचक्रमे ॥१॥

jarāyujaḥ prathama usriyo vṛṣā vātābhrajā stanayann eti vṛṣṭyā | sa no mṛḍāti tanva ṛjugo rujan ya ekam ojas tredhā vicakrame ||1||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गेअङ्गे शोचिषा शिश्रियाणं नमस्यन्तस् त्वा हविषा विधेम । अङ्कान्त् समङ्कान् हविषा विधेम यो अग्रभीत् पर्वास्या ग्रभीता ॥२॥

aṅgeaṅge śociṣā śiśriyāṇaṃ namasyantas tvā haviṣā vidhema | aṅkānt samaṅkān haviṣā vidhema yo agrabhīt parvāsyā grabhītā ||2||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुञ्च शीर्षक्त्या उत कास एनं परुष्परुर् आविवेशा यो अस्य । यो अभ्रजा वातजा यश् च शुष्मो वनस्पतीन्त् सचतां पर्वतांश् च ॥३॥

muñca śīrṣaktyā uta kāsa enaṃ paruṣparur āviveśā yo asya | yo abhrajā vātajā yaś ca śuṣmo vanaspatīnt sacatāṃ parvatāṃś ca ||3||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शं मे परस्मै गात्राय शम् अस्त्व् अवराय मे । शं मे चतुर्भ्यो अङ्गेभ्यः शम् अस्तु तन्वे मम ॥४॥

śaṃ me parasmai gātrāya śam astv avarāya me | śaṃ me caturbhyo aṅgebhyaḥ śam astu tanve mama ||4||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस् ते अस्तु विद्युते नमस् ते स्तनयित्नवे । नमस् ते अस्त्व् अश्मने येना दूडाशे अस्यसि ॥१॥

namas te astu vidyute namas te stanayitnave | namas te astv aśmane yenā dūḍāśe asyasi ||1||

नमस् ते प्रवतो नपाद् यतस् तपः समूहसि । मृडया नस् तनूभ्यो मयस् तोकेभ्यस् कृधि ॥२॥

namas te pravato napād yatas tapaḥ samūhasi | mṛḍayā nas tanūbhyo mayas tokebhyas kṛdhi ||2||

प्रवतो नपान् नम एवास्तु तुभ्यं नमस् ते हेतये तपुषे च कृण्मः । विद्म ते धाम परमं गुहा यत् समुद्रे अन्तर् निहितासि नाभिः ॥३॥

pravato napān nama evāstu tubhyaṃ namas te hetaye tapuṣe ca kṛṇmaḥ | vidma te dhāma paramaṃ guhā yat samudre antar nihitāsi nābhiḥ ||3||

यां त्वा देवा असृजन्त विश्व इषुं कृण्वाना असनाय धृष्णुम् । सा नो मृड विदथे गृणाना तस्यै ते नमो अस्तु देवि ॥४॥

yāṃ tvā devā asṛjanta viśva iṣuṃ kṛṇvānā asanāya dhṛṣṇum | sā no mṛḍa vidathe gṛṇānā tasyai te namo astu devi ||4||

भगम् अस्या वर्च आदिष्य् अधि वृक्षाद् इव स्रजम् । महाबुध्न इव पर्वतो ज्योक् पितृष्व् आस्ताम् ॥१॥

bhagam asyā varca ādiṣy adhi vṛkṣād iva srajam | mahābudhna iva parvato jyok pitṛṣv āstām ||1||

एषा ते राजन् कन्या वधूर् नि धूयताम् यम । सा मातुर् बध्यतां गृहे ऽथो भ्रातुर् अथो पितुः ॥२॥

eṣā te rājan kanyā vadhūr ni dhūyatām yama | sā mātur badhyatāṃ gṛhe 'tho bhrātur atho pituḥ ||2||

एषा ते कुलपा राजन् ताम् उ ते परि दद्मसि । ज्योक् पितृष्व् आसाता आ शीर्ष्णः शमोप्यात् ॥३॥

eṣā te kulapā rājan tām u te pari dadmasi | jyok pitṛṣv āsātā ā śīrṣṇaḥ śamopyāt ||3||

असितस्य ते ब्रह्मणा कश्यपस्य गयस्य च । अन्तःकोशम् इव जामयो ऽपि नह्यामि ते भगम् ॥४ ॥

asitasya te brahmaṇā kaśyapasya gayasya ca | antaḥkośam iva jāmayo 'pi nahyāmi te bhagam ||4 ||

सं सं स्रवन्तु सिन्धवः सं वाताः सं पतत्रिणः । इमं यज्ञं प्रदिवो मे जुषन्तां संस्राव्येण हविषा जुहोमि ॥१॥

saṃ saṃ sravantu sindhavaḥ saṃ vātāḥ saṃ patatriṇaḥ | imaṃ yajñaṃ pradivo me juṣantāṃ saṃsrāvyeṇa haviṣā juhomi ||1||

इहैव हवम् आ यात म इह संस्रावणा उतेमं वर्धयता गिरः । इहैतु सर्वो यः पशुर् अस्मिन् तिष्ठतु या रयिः ॥२॥

ihaiva havam ā yāta ma iha saṃsrāvaṇā utemaṃ vardhayatā giraḥ | ihaitu sarvo yaḥ paśur asmin tiṣṭhatu yā rayiḥ ||2||

ये नदीनां संस्रवन्त्य् उत्सासः सदम् अक्षिताः । तेभिर् मे सर्वैः संस्रावैर् धनं सं स्रावयामसि ॥३॥

ye nadīnāṃ saṃsravanty utsāsaḥ sadam akṣitāḥ | tebhir me sarvaiḥ saṃsrāvair dhanaṃ saṃ srāvayāmasi ||3||

ये सर्पिषः संस्रवन्ति क्षीरस्य चोदकस्य च तेभिर् मे सर्वैः संस्रावैर् धनं सं स्रावयामसि ॥४॥

ye sarpiṣaḥ saṃsravanti kṣīrasya codakasya ca tebhir me sarvaiḥ saṃsrāvair dhanaṃ saṃ srāvayāmasi ||4||

ये ऽमावास्यां रात्रिम् उदस्थुर् व्राजम् अत्त्रिणः । अग्निस् तुरीयो यातुहा सो अस्मभ्यम् अधि ब्रवत् ॥१॥

ye 'māvāsyāṃ rātrim udasthur vrājam attriṇaḥ | agnis turīyo yātuhā so asmabhyam adhi bravat ||1||

सीसायाध्य् आह वरुणः सीसायाग्निर् उपावति । सीसं म इन्द्रः प्रायछत् तद् अङ्ग यातुचातनम् ॥२॥

sīsāyādhy āha varuṇaḥ sīsāyāgnir upāvati | sīsaṃ ma indraḥ prāyachat tad aṅga yātucātanam ||2||

इदं विष्कन्धं सहत इदं बाधते अत्त्रिणः । अनेन विश्वा ससहे या जातानि पिशाच्याः ॥३॥

idaṃ viṣkandhaṃ sahata idaṃ bādhate attriṇaḥ | anena viśvā sasahe yā jātāni piśācyāḥ ||3||

यदि नो गां हंसि यद्य् अश्वं यदि पूरुषम् । तं त्वा सीसेन विध्यामो यथा नो ऽसो अवीरहा ॥४॥

yadi no gāṃ haṃsi yady aśvaṃ yadi pūruṣam | taṃ tvā sīsena vidhyāmo yathā no 'so avīrahā ||4||

अमूर् या यन्ति योषितो हिरा लोहितवाससः । अभ्रातर इव जामयस् तिष्ठन्तु हतवर्चसः ॥१॥

amūr yā yanti yoṣito hirā lohitavāsasaḥ | abhrātara iva jāmayas tiṣṭhantu hatavarcasaḥ ||1||

तिष्ठावरे तिष्ठ पर उत त्वं तिष्ठ मध्यमे । कनिष्ठिका च तिष्ठति तिष्ठाद् इद् धमनिर् मही ॥२॥

tiṣṭhāvare tiṣṭha para uta tvaṃ tiṣṭha madhyame | kaniṣṭhikā ca tiṣṭhati tiṣṭhād id dhamanir mahī ||2||

शतस्य धमनीनां सहस्रस्य हिराणाम् । अस्थुर् इन् मध्यमा इमाः साकम् अन्ता अरंसत ॥३॥

śatasya dhamanīnāṃ sahasrasya hirāṇām | asthur in madhyamā imāḥ sākam antā araṃsata ||3||

परि वः सिकतावती धनूर् बृहत्य् अक्रमीत् । तिष्ठतेलयता सु कम् ॥४॥

pari vaḥ sikatāvatī dhanūr bṛhaty akramīt | tiṣṭhatelayatā su kam ||4||

निर् लक्ष्म्यं ललाम्यं निर् अरातिं सुवामसि । अथ या भद्रा तानि नः प्रजाया अरातिं नयामसि ॥१॥

nir lakṣmyaṃ lalāmyaṃ nir arātiṃ suvāmasi | atha yā bhadrā tāni naḥ prajāyā arātiṃ nayāmasi ||1||

निर् अरणिं सविता साविषक् पदोर् निर् हस्तयोर् वरुणो मित्रो अर्यमा । निर् अस्मभ्यम् अनुमती रराणा प्रेमां देवा असाविषुः सौभगाय ॥२॥

nir araṇiṃ savitā sāviṣak pador nir hastayor varuṇo mitro aryamā | nir asmabhyam anumatī rarāṇā premāṃ devā asāviṣuḥ saubhagāya ||2||

यत् त आत्मनि तन्वां घोरम् अस्ति यद् वा केशेषु प्रतिचक्षणे वा । सर्वं तद् वाचाप हन्मो वयं देवस् त्वा सविता सूदयतु ॥३॥

yat ta ātmani tanvāṃ ghoram asti yad vā keśeṣu praticakṣaṇe vā | sarvaṃ tad vācāpa hanmo vayaṃ devas tvā savitā sūdayatu ||3||

रिश्यपदीं वृषदतीं गोषेधां विधमाम् उत । विलीढ्यं ललाम्यं ता अस्मन् नाशयामसि ॥४॥

riśyapadīṃ vṛṣadatīṃ goṣedhāṃ vidhamām uta | vilīḍhyaṃ lalāmyaṃ tā asman nāśayāmasi ||4||

मा नो विदन् विव्याधिनो मो अभिव्याधिनो विदन् । आराच् छरव्या अस्मद् विषूचीर् इन्द्र पातय ॥१॥

mā no vidan vivyādhino mo abhivyādhino vidan | ārāc charavyā asmad viṣūcīr indra pātaya ||1||

विष्वञ्चो अस्मच् छरवः पतन्तु ये अस्ता ये चास्याः । दैवीर् मनुष्येसवो ममामित्रान् वि विध्यत ॥२॥

viṣvañco asmac charavaḥ patantu ye astā ye cāsyāḥ | daivīr manuṣyesavo mamāmitrān vi vidhyata ||2||

यो नः स्वो यो अरणः सजात उत निष्ट्यो यो अस्मां अभिदासति । रुद्रः शरव्ययैतान् ममामित्रान् वि विध्यतु ॥३॥

yo naḥ svo yo araṇaḥ sajāta uta niṣṭyo yo asmāṃ abhidāsati | rudraḥ śaravyayaitān mamāmitrān vi vidhyatu ||3||

यः सपत्नो यो ऽसपत्नो यश् च द्विषन् छपाति नः । देवास् तं सर्वे धूर्वन्तु ब्रह्म वर्म ममान्तरम् ॥४॥

yaḥ sapatno yo 'sapatno yaś ca dviṣan chapāti naḥ | devās taṃ sarve dhūrvantu brahma varma mamāntaram ||4||

अदारसृद् भवतु देव सोमास्मिन् यज्ञे मरुतो मृडता नः । मा नो विदद् अभिभा मो अशस्तिर् मा नो विदद् वृजिना द्वेष्या या ॥१॥

adārasṛd bhavatu deva somāsmin yajñe maruto mṛḍatā naḥ | mā no vidad abhibhā mo aśastir mā no vidad vṛjinā dveṣyā yā ||1||

यो अद्य सेन्यो वधो ऽघायूनाम् उदीरते । युवं तं मित्रावरुणाव् अस्मद् यावयतं परि ॥२॥

yo adya senyo vadho 'ghāyūnām udīrate | yuvaṃ taṃ mitrāvaruṇāv asmad yāvayataṃ pari ||2||

इतश् च यद् अमुतश् च यद् वधं वरुण यावय । वि महच् छर्म यछ वरीयो यावया वधम् ॥३॥

itaś ca yad amutaś ca yad vadhaṃ varuṇa yāvaya | vi mahac charma yacha varīyo yāvayā vadham ||3||

शास इत्था महां अस्य् अमित्रसाहो अस्तृतः । न यस्य हन्यते सखा न जीयते कदा चन ॥४॥

śāsa itthā mahāṃ asy amitrasāho astṛtaḥ | na yasya hanyate sakhā na jīyate kadā cana ||4||

स्वस्तिदा विशां पतिर् वृत्रहा विमृधो वशी । वृषेन्द्रः पुर एतु नः सोमपा अभयंकरः ॥१॥

svastidā viśāṃ patir vṛtrahā vimṛdho vaśī | vṛṣendraḥ pura etu naḥ somapā abhayaṃkaraḥ ||1||

वि न इन्द्र मृधो जहि नीचा यछ पृतन्यतः । अधमं गमया तमो यो अस्मां अभिदासति ॥२॥

vi na indra mṛdho jahi nīcā yacha pṛtanyataḥ | adhamaṃ gamayā tamo yo asmāṃ abhidāsati ||2||

वि रक्षो वि मृधो जहि वि वृत्रस्य हनू रुज । वि मन्युम् इन्द्र वृत्रहन्न् अमित्रस्याभिदासतः ॥३॥

vi rakṣo vi mṛdho jahi vi vṛtrasya hanū ruja | vi manyum indra vṛtrahann amitrasyābhidāsataḥ ||3||

अपेन्द्र द्विषतो मनो ऽप जिज्यासतो वधम् । वि महच् छर्म यछ वरीयो यावया वधम् ॥४॥

apendra dviṣato mano 'pa jijyāsato vadham | vi mahac charma yacha varīyo yāvayā vadham ||4||

अनु सूर्यम् उद् अयतां हृद्द्योतो हरिमा च ते । गो रोहितस्य वर्णेन तेन त्वा परि दध्मसि ॥१॥

anu sūryam ud ayatāṃ hṛddyoto harimā ca te | go rohitasya varṇena tena tvā pari dadhmasi ||1||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परि त्वा रोहितैर् वर्णैर् दीर्घायुत्वाय दध्मसि । यथायम् अरपा असद् अथो अहरितो भुवत् ॥२॥

pari tvā rohitair varṇair dīrghāyutvāya dadhmasi | yathāyam arapā asad atho aharito bhuvat ||2||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या रोहिणीर् देवत्या गावो या उत रोहिणीः । रूपंरूपं वयोवयस् ताभिष् ट्वा परि दध्मसि ॥३॥

yā rohiṇīr devatyā gāvo yā uta rohiṇīḥ | rūpaṃrūpaṃ vayovayas tābhiṣ ṭvā pari dadhmasi ||3||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकेषु ते हरिमाणं रोपणाकासु दध्मसि । अथो हारिद्रवेषु ते हरिमाणं नि दध्मसि ॥४॥

śukeṣu te harimāṇaṃ ropaṇākāsu dadhmasi | atho hāridraveṣu te harimāṇaṃ ni dadhmasi ||4||

नक्तंजातासि ओषधे रामे कृष्णे असिक्नि च । इदं रजनि रजय किलासं पलितं च यत् ॥१॥

naktaṃjātāsi oṣadhe rāme kṛṣṇe asikni ca | idaṃ rajani rajaya kilāsaṃ palitaṃ ca yat ||1||

किलासं च पलितं च निर् इतो नाशया पृषत् । आ त्वा स्वो विशतां वर्णः परा शुक्लानि पातय ॥२॥

kilāsaṃ ca palitaṃ ca nir ito nāśayā pṛṣat | ā tvā svo viśatāṃ varṇaḥ parā śuklāni pātaya ||2||

असितं ते प्रलयनम् आस्थानम् असितं तव । असिक्नी अस्य् ओषधे निर् इतो नाशया पृषत् ॥३॥

asitaṃ te pralayanam āsthānam asitaṃ tava | asiknī asy oṣadhe nir ito nāśayā pṛṣat ||3||

अस्थिजस्य किलासस्य तनूजस्य च यत् त्वचि । दूष्या कृतस्य ब्रह्मणा लक्ष्म श्वेतम् अनीनशम् ॥४॥

asthijasya kilāsasya tanūjasya ca yat tvaci | dūṣyā kṛtasya brahmaṇā lakṣma śvetam anīnaśam ||4||

सुपर्णो जातः प्रथमस् तस्य त्वं पित्तम् आसिथ । तद् आसुरी युधा जिता रूपं चक्रे वनस्पतीन् ॥१॥

suparṇo jātaḥ prathamas tasya tvaṃ pittam āsitha | tad āsurī yudhā jitā rūpaṃ cakre vanaspatīn ||1||

आसुरी चक्रे प्रथमेदं किलासभेषजम् इदं किलासनाशनम् । अनीनशत् किलासं सरूपाम् अकरत् त्वचम् ॥२॥

āsurī cakre prathamedaṃ kilāsabheṣajam idaṃ kilāsanāśanam | anīnaśat kilāsaṃ sarūpām akarat tvacam ||2||

सरूपा नाम ते माता सरूपो नाम ते पिता । सरूपकृत् त्वम् ओषधे सा सरूपम् इदं कृधि ॥३॥

sarūpā nāma te mātā sarūpo nāma te pitā | sarūpakṛt tvam oṣadhe sā sarūpam idaṃ kṛdhi ||3||

श्यामा सरूपंकरणी पृथिव्या अध्य् उद्भृता । इदम् ऊ षु प्र साधय पुना रूपाणि कल्पय ॥४॥

śyāmā sarūpaṃkaraṇī pṛthivyā adhy udbhṛtā | idam ū ṣu pra sādhaya punā rūpāṇi kalpaya ||4||

यद् अग्निर् आपो अदहत् प्रविश्य यत्राकृण्वन् धर्मधृतो नमांसि । तत्र त आहुः परमं जनित्रं स नः संविद्वान् परि वृङ्ग्धि तक्मन् ॥१॥

yad agnir āpo adahat praviśya yatrākṛṇvan dharmadhṛto namāṃsi | tatra ta āhuḥ paramaṃ janitraṃ sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅgdhi takman ||1||

यद्य् अर्चिर् यदि वासि शोचिः शकल्येषि यदि वा ते जनित्रम् । ह्रूडुर् नामासि हरितस्य देव स नः संविद्वान् परि वृङ्ग्धि तक्मन् ॥२॥

yady arcir yadi vāsi śociḥ śakalyeṣi yadi vā te janitram | hrūḍur nāmāsi haritasya deva sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅgdhi takman ||2||

यदि शोको यदि वाभिशोको यदि वा राज्ञो वरुणस्यासि पुत्रः । ह्रूडुर् नामासि हरितस्य देव स नः संविद्वान् परि वृङ्ग्धि तक्मन् ॥३॥

yadi śoko yadi vābhiśoko yadi vā rājño varuṇasyāsi putraḥ | hrūḍur nāmāsi haritasya deva sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅgdhi takman ||3||

नमः शीताय तक्मने नमो रूराय शोचिषे कृणोमि । यो अन्येद्युर् उभयद्युर् अभ्येति तृतीयकाय नमो अस्तु तक्मने ॥४॥

namaḥ śītāya takmane namo rūrāya śociṣe kṛṇomi | yo anyedyur ubhayadyur abhyeti tṛtīyakāya namo astu takmane ||4||

आरे ऽसाव् अस्मद् अस्तु हेतिर् देवासो असत् । आरे अश्मा यम् अस्यथ ॥१॥

āre 'sāv asmad astu hetir devāso asat | āre aśmā yam asyatha ||1||

सखासाव् अस्मभ्यम् अस्तु रातिः सखेन्द्रो भगः । सविता चित्रराधाः ॥२॥

sakhāsāv asmabhyam astu rātiḥ sakhendro bhagaḥ | savitā citrarādhāḥ ||2||

यूयम् नः प्रवतो नपान् मरुतः सूर्यत्वचसः । शर्म यछथ सप्रथाः ॥३॥

yūyam naḥ pravato napān marutaḥ sūryatvacasaḥ | śarma yachatha saprathāḥ ||3||

सुषूदत मृडत मृडया नस् तनूभ्यो । मयस् तोकेभ्यस् कृधि ॥४॥

suṣūdata mṛḍata mṛḍayā nas tanūbhyo | mayas tokebhyas kṛdhi ||4||

अमूः पारे पृदाक्वस् त्रिषप्ता निर्जरायवः । तासाम् जरायुभिर् वयम् अक्ष्याव् अपि व्ययामस्य् अघायोः परिपन्थिनः ॥१॥

amūḥ pāre pṛdākvas triṣaptā nirjarāyavaḥ | tāsām jarāyubhir vayam akṣyāv api vyayāmasy aghāyoḥ paripanthinaḥ ||1||

विषूच्य् एतु कृन्तती पिनाकम् इव बिभ्रती । विष्वक् पुनर्भुवा मनो ऽसमृद्धा अघायवः ॥२॥

viṣūcy etu kṛntatī pinākam iva bibhratī | viṣvak punarbhuvā mano 'samṛddhā aghāyavaḥ ||2||

न बहवः सम् अशकन् नार्भका अभि दाधृषुः । वेणोर् अद्गा इवाभितो ऽसमृद्धा अघायवः ॥३॥

na bahavaḥ sam aśakan nārbhakā abhi dādhṛṣuḥ | veṇor adgā ivābhito 'samṛddhā aghāyavaḥ ||3||

प्रेतं पादौ प्र स्फुरतं वहतं पृणतो गृहान् । इन्द्रान्य् एतु प्रथमाजीतामुषिता पुरः ॥४॥

pretaṃ pādau pra sphurataṃ vahataṃ pṛṇato gṛhān | indrāny etu prathamājītāmuṣitā puraḥ ||4||

उप प्रागाद् देवो अग्नी रक्षोहामीवचातनः । दहन्न् अप द्वयाविनो यातुधानान् किमीदिनः ॥१॥

upa prāgād devo agnī rakṣohāmīvacātanaḥ | dahann apa dvayāvino yātudhānān kimīdinaḥ ||1||

प्रति दह यातुधानान् प्रति देव किमीदिनः । प्रतीचीः कृष्णवर्तने सं दह यातुधान्यः ॥२॥

prati daha yātudhānān prati deva kimīdinaḥ | pratīcīḥ kṛṣṇavartane saṃ daha yātudhānyaḥ ||2||