Library·Chāndogya Upaniṣad·3·3.12
गायत्री वा इदं सर्वं भूतं यद् इदम् किञ्च । वाग् वै गायत्री । वाग् वा इदं सर्वं भूतं गायति च त्रायते च
gāyatrī vā idaṃ sarvaṃ bhūtaṃ yad idam kiñca | vāg vai gāyatrī | vāg vā idaṃ sarvaṃ bhūtaṃ gāyati ca trāyate ca
The Gâyatrî (verse) is everything whatsoever here exists. Gâyatrî indeed is speech, for speech sings forth (gâya-ti) and protects (trâya-te) everything that here exists.
Translated by F. Max Müller
या वै सा गायत्रीयं वाव सा येयं पृथिवी । अस्यां हीदं सर्वं भूतं प्रतिष्ठितम् । एताम् एव नातिशीयते
yā vai sā gāyatrīyaṃ vāva sā yeyaṃ pṛthivī | asyāṃ hīdaṃ sarvaṃ bhūtaṃ pratiṣṭhitam | etām eva nātiśīyate
That Gâyatrî is also the earth, for everything that here exists rests on the earth, and does not go beyond.
Translated by F. Max Müller
या वै सा पृथिवीयं वाव सा यद् इदम् अस्मिन् पुरुषे शरीरम् । अस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिताः । एतद् एव नातिशीयन्ते
yā vai sā pṛthivīyaṃ vāva sā yad idam asmin puruṣe śarīram | asmin hīme prāṇāḥ pratiṣṭhitāḥ | etad eva nātiśīyante
That earth again is the body in man, for in it the vital airs (prânas, which are everything) rest, and do not go beyond.
Translated by F. Max Müller
यद् वै तत् पुरुषे शरीरम् इदं वाव तद् यद् इदम् अस्मिन्न् अन्तः पुरुषे हृदयम् । अस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिताः । एतद् एव नातिशीयन्ते
yad vai tat puruṣe śarīram idaṃ vāva tad yad idam asminn antaḥ puruṣe hṛdayam | asmin hīme prāṇāḥ pratiṣṭhitāḥ | etad eva nātiśīyante
That body again in man is the heart within man, for in it the prânas (which are everything) rest, and do not go beyond.
Translated by F. Max Müller
सैषा चतुष्पदा षड्विधा गायत्री । तद् एतद् ऋचाभ्यनूक्तम्
saiṣā catuṣpadā ṣaḍvidhā gāyatrī | tad etad ṛcābhyanūktam
That Gâyatrî has four feet and is sixfold. And this is also declared by a Rik verse (Rig-veda X,,):—
Translated by F. Max Müller
तावान् अस्य महिमा ततो ज्यायांश् च पुरुषः । पादो ऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपाद् अस्यामृतं दिवीति
tāvān asya mahimā tato jyāyāṃś ca puruṣaḥ | pādo 'sya sarvā bhūtāni tripād asyāmṛtaṃ divīti
'Such is the greatness of it (of Brahman, under the disguise of Gâyatrî); greater than it is the Person (purusha). His feet are all things. The immortal with three feet is in heaven (i.e. in himself).'
Translated by F. Max Müller
यद् वै तद् ब्रह्मेतीदं वाव तद् यो ऽयं बहिर्धा पुरुषाद् आकाशः । यो वै स बहिर्धा पुरुषाद् आकाशः
yad vai tad brahmetīdaṃ vāva tad yo 'yaṃ bahirdhā puruṣād ākāśaḥ | yo vai sa bahirdhā puruṣād ākāśaḥ
The Brahman which has been thus described (as immortal with three feet in heaven, and as Gâyatrî) is the same as the ether which is around us;
Translated by F. Max Müller
अयं वाव स यो ऽयम् अन्तः पुरुष आकाशः । यो वै सो ऽन्तः पुरुष आकाशः
ayaṃ vāva sa yo 'yam antaḥ puruṣa ākāśaḥ | yo vai so 'ntaḥ puruṣa ākāśaḥ
And the ether which is around us, is the same as the ether which is within us. And the ether which is within us,
Translated by F. Max Müller
अयं वाव स यो ऽयम् अन्तर्हृदय आकाशः । तद् एतत् पूर्णम् अप्रवर्ति । पूर्णम् अप्रवर्तिनीं श्रियं लभते य एवं वेद
ayaṃ vāva sa yo 'yam antarhṛdaya ākāśaḥ | tad etat pūrṇam apravarti | pūrṇam apravartinīṃ śriyaṃ labhate ya evaṃ veda
That is the ether within the heart. That ether in the heart (as Brahman) is omnipresent and unchanging. He who knows this obtains omnipresent and unchangeable happiness.
Translated by F. Max Müller