पश्चाच् च रागवैराग्यप्रभवे भयक्षेमे विदित्वा निगृह्य सर्वेन्द्रियग्रामं मनःशमम् आलम्ब्य ततः कामेभ्यो विविक्तं व्यापादादिभ्यश् च विवेकजं प्रथमं ध्यानं सवितर्कम् आप्नोति । स चैवंविधेन कामद्वेषविगर्हिणा शमेनान्वितो ब्रह्मलोकम् अधिगच्छति । तांश् च वितर्कान् मनःसंक्षोभकरान् अवेत्य तद्विरहितं प्रीतिसुखात्मकं द्वितीयं ध्यानम् आसादयति । तया च प्रीत्या ह्रियमाणमना देवेष्व् आभास्वरेषूपपद्यते । यः पुनस् तस्मात् प्रीतिसुखाच् चित्तम् उच्चालयति स तृतीयं सुखप्रीतिरहितं ध्यानम् आप्नोति । तत् तृतीयध्याननिमग्नमनाश् च शुभकृत्स्नेष्व् अमरेषु जन्म प्रतिलभते । तादृशं च सुखम् आसाद्य यो व्यपेक्षां करोति स चतुर्थं सुखदुःखविरहितं ध्यानम् उपलभते । तच् च दीर्घत्वाद् आयुषः केचिन् मुक्तिम् एवाध्यवस्यन्ति । कस्मात् सुखदुःखविच्छेदाच् चेतसश् चाव्यापारात् । अस्य च ध्यानस्य बृहत्फलैर् देवैः सामान्यं फलम् आचक्षते विद्वांसः । तस्माच् च समाधेर् व्युत्थितः शरीरिणां दोषान् आलोक्य शरीरविनिवृत्तिहेतोर् ज्ञानम् अधिगच्छति । तद् अपि च ध्यानम् अपहाय विशेषकाङ्क्षी रूपाद् अपि विरज्यते । यानि चास्मिन् दुःखानि शरीरे विद्यन्ते तान्य् आदौ बुद्ध्या समवलोकयंस् ततो घनेष्व् अपि द्रव्येष्व् आकाशाधिमुक्तिम् उत्पादयति । आकाशगतं चात्मानम् अभिसंक्षिप्यानन्तम् आकाशम् आलोकयन् विशेषाद् अधिगमाद् आत्मकौशलाद् आत्मानम् आत्मनि संक्षिप्य किंचिन् नास्तीत्य् आकिंचन्य इति संज्ञाम् उपगतः शरीरविरहान् मुक्त इत्य् अभिधीयते । बोधिसत्त्व उवाच । यदि चेतयितास्त्य् एव कुतो मुक्तिर् भविष्यति । तस्मिन् सति प्रवर्तन्ते कुशलाकुशलक्रियाः
paścāc ca rāgavairāgyaprabhave bhayakṣeme viditvā nigṛhya sarvendriyagrāmaṃ manaḥśamam ālambya tataḥ kāmebhyo viviktaṃ vyāpādādibhyaś ca vivekajaṃ prathamaṃ dhyānaṃ savitarkam āpnoti | sa caivaṃvidhena kāmadveṣavigarhiṇā śamenānvito brahmalokam adhigacchati | tāṃś ca vitarkān manaḥsaṃkṣobhakarān avetya tadvirahitaṃ prītisukhātmakaṃ dvitīyaṃ dhyānam āsādayati | tayā ca prītyā hriyamāṇamanā deveṣv ābhāsvareṣūpapadyate | yaḥ punas tasmāt prītisukhāc cittam uccālayati sa tṛtīyaṃ sukhaprītirahitaṃ dhyānam āpnoti | tat tṛtīyadhyānanimagnamanāś ca śubhakṛtsneṣv amareṣu janma pratilabhate | tādṛśaṃ ca sukham āsādya yo vyapekṣāṃ karoti sa caturthaṃ sukhaduḥkhavirahitaṃ dhyānam upalabhate | tac ca dīrghatvād āyuṣaḥ kecin muktim evādhyavasyanti | kasmāt sukhaduḥkhavicchedāc cetasaś cāvyāpārāt | asya ca dhyānasya bṛhatphalair devaiḥ sāmānyaṃ phalam ācakṣate vidvāṃsaḥ | tasmāc ca samādher vyutthitaḥ śarīriṇāṃ doṣān ālokya śarīravinivṛttihetor jñānam adhigacchati | tad api ca dhyānam apahāya viśeṣakāṅkṣī rūpād api virajyate | yāni cāsmin duḥkhāni śarīre vidyante tāny ādau buddhyā samavalokayaṃs tato ghaneṣv api dravyeṣv ākāśādhimuktim utpādayati | ākāśagataṃ cātmānam abhisaṃkṣipyānantam ākāśam ālokayan viśeṣād adhigamād ātmakauśalād ātmānam ātmani saṃkṣipya kiṃcin nāstīty ākiṃcanya iti saṃjñām upagataḥ śarīravirahān mukta ity abhidhīyate | bodhisattva uvāca | yadi cetayitāsty eva kuto muktir bhaviṣyati / tasmin sati pravartante kuśalākuśalakriyāḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.