Harsadeva: Priyadarsika 3

प्रायो यत् किं चिद् अपि प्राप्नोत्य् उत्कर्षम् आश्रयान् महतः । मत्तेभकुम्भतटगतम् एति हि शृङ्गारताम् भस्म

prāyo yat kiṃ cid api prāpnoty utkarṣam āśrayān mahataḥ / mattebhakumbhataṭagatam eti hi śṛṅgāratām bhasma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभाति रत्नशतशोभितशातकुम्भ- स्तम्भावसक्तपृथुमौक्तिकदामरम्यम् । अध्यासितं युवतिभिर् विजिताप्सरोभिः प्रेक्षागृहं सुरविमानसमानम् एतत्

ābhāti ratnaśataśobhitaśātakumbha- stambhāvasaktapṛthumauktikadāmaramyam / adhyāsitaṃ yuvatibhir vijitāpsarobhiḥ prekṣāgṛhaṃ suravimānasamānam etat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरातुरः सम्प्रति दण्डनीत्या सर्वं नृपस्यानुकरोमि वृत्तम्

jarāturaḥ samprati daṇḍanītyā sarvaṃ nṛpasyānukaromi vṛttam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कञ्चुकी - तद् एतद् आदेष्टव्यम् परिजनेन सह गन्तव्यम् इति । न गृहीतनेपथ्येनेति । कुतः । पादैर् नूपुरिभिर् नितम्बफलकैः शिञ्जानकाञ्चीगुणैर् हारापादितकान्तिभिः स्तनतटैः केयूरिभिर् बाहुभिः । कर्णैः कुण्डलिभिः करैः सवलयैः सस्वस्तिकैर् मूर्धजैर् देवीनां परिचारिकापरिजनो ऽप्य् एतेषु संदृश्यते

kañcukī - tad etad ādeṣṭavyam parijanena saha gantavyam iti | na gṛhītanepathyeneti | kutaḥ | pādair nūpuribhir nitambaphalakaiḥ śiñjānakāñcīguṇair hārāpāditakāntibhiḥ stanataṭaiḥ keyūribhir bāhubhiḥ / karṇaiḥ kuṇḍalibhiḥ karaiḥ savalayaiḥ sasvastikair mūrdhajair devīnāṃ paricārikāparijano 'py eteṣu saṃdṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा - संतापम् प्रथमं तथा न कुरुते शीतांशुर् अद्यैव मे निश्वासा ग्लपयन्त्य् अजस्रम् अधुनैवोष्णास् तथा नाधरम् । संप्रत्य् एव मनो न शून्यम् अलसान्य् अङ्गानि नो पूर्ववद् दुःखं याति मनोरथेषु तनुतां संचिन्त्यमानेष्व् अपि

rājā - saṃtāpam prathamaṃ tathā na kurute śītāṃśur adyaiva me niśvāsā glapayanty ajasram adhunaivoṣṇās tathā nādharam / saṃpraty eva mano na śūnyam alasāny aṅgāni no pūrvavad duḥkhaṃ yāti manoratheṣu tanutāṃ saṃcintyamāneṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा -(प्रविश्य पटाक्षेपेण सहर्षं वस्त्रान्ते ग्रथितम् बध्नाति ।) एवम् एतत् । कः संदेहः । सपरिजनं प्रद्योतं विस्मयम् उपनीय वादयन् वीणाम् । वासवदत्ताम् अपहरामि न चिराद् एवेति पश्याम्य्

rājā -(praviśya paṭākṣepeṇa saharṣaṃ vastrānte grathitam badhnāti |) evam etat | kaḥ saṃdehaḥ | saparijanaṃ Pradyotaṃ vismayam upanīya vādayan vīṇām / Vāsavadattām apaharāmi na cirād eveti paśyāmy

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं तन् नयनोत्सवास्पदम् इदं वेषः स एवोज्ज्वलः सा मत्तद्विरदोचिता गतिर् इयं तत् सत्त्वम् अत्यूर्जितम् । लीला सैव स एव सान्द्रजलदह्रादानुकारी स्वरः साक्षाद् दर्शित एष नः कुशलया वत्सेश एवानया

rūpaṃ tan nayanotsavāspadam idaṃ veṣaḥ sa evojjvalaḥ sā mattadviradocitā gatir iyaṃ tat sattvam atyūrjitam / līlā saiva sa eva sāndrajaladahrādānukārī svaraḥ sākṣād darśita eṣa naḥ kuśalayā Vatseśa evānayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घणबन्धणसंरुद्धं गअणं दट्ठूण माणसं एदुं । अहिलसै राअहंसो दैअं घेऊण अप्पणो वसैं

ghaṇabandhaṇasaṃruddhaṃ gaaṇaṃ daṭṭhūṇa māṇasaṃ eduṃ / ahilasai rāahaṃso daiaṃ gheūṇa appaṇo vasaiṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहिणवराअक्खित्ता महुअरिआ वामएण कामेण । उत्तमै पत्थन्तीदट्ठुं पिअदंसणं दैअं

ahiṇavarāakkhittā mahuariā vāmaeṇa kāmeṇa / uttamai patthantīdaṭṭhuṃ piadaṃsaṇaṃ daiaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तिर् व्यञ्जनधातुना दशविधेनाप्य् अत्र लब्धाधुना विस्पष्टो द्रुतमध्यलम्बितपरिच्छिन्नस् त्रिधायं लयः । गोपुच्छप्रमुखाः क्रमेण यतयस् तिस्रो ऽपि संपादितास् तत्वौघानुगताश् च वाद्यविधयः सम्यक् त्रयो दर्शिताः

vyaktir vyañjanadhātunā daśavidhenāpy atra labdhādhunā vispaṣṭo drutamadhyalambitaparicchinnas tridhāyaṃ layaḥ / gopucchapramukhāḥ krameṇa yatayas tisro 'pi saṃpāditās tatvaughānugatāś ca vādyavidhayaḥ samyak trayo darśitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा - (आरण्यिकाया हस्तं गृहीत्वा ।) सद्यो ऽवश्यायबिन्दुव्यतिकरशिशिरः किं भवेत् पद्मकोशो ह्लादित्वं नास्य मन्ये सदृशम् इदम् उषस्य् एव वीतातपस्य । मुञ्चन्त्य् एते हिमौघं नखरजनिकराः पञ्च किं सो ऽपि दाही ज्ञातं स्वेदापदेशाद् अविरतम् अमृतं स्यन्दते व्यक्तम् एतत्

rājā - (Āraṇyikāyā hastaṃ gṛhītvā |) sadyo 'vaśyāyabinduvyatikaraśiśiraḥ kiṃ bhavet padmakośo hlāditvaṃ nāsya manye sadṛśam idam uṣasy eva vītātapasya / muñcanty ete himaughaṃ nakharajanikarāḥ pañca kiṃ so 'pi dāhī jñātaṃ svedāpadeśād aviratam amṛtaṃ syandate vyaktam etat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि च । एतेन बालविद्रुमपल्लवशोभापहारदक्षेण । हृदये मम त्वयायं न्यस्तो रागः स्वहस्तेन

api ca | etena bālavidrumapallavaśobhāpahāradakṣeṇa / hṛdaye mama tvayāyaṃ nyasto rāgaḥ svahastena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा - कथं न कुपितासि । स्निग्धं यद्य् अपि वीक्षितं नयनयोस् ताम्रा तथापि द्युतिर् माधुर्ये ऽपि सति स्खलत्य् अनुपदं ते गद्गदा वाग् इयम् । निश्वासा नियता अपि स्तनभरोत्कम्पेन संलक्षिताः कोपस् ते प्रकटप्रयत्नविधृतो ऽप्य् एष स्फुटं लक्ष्यते

rājā - kathaṃ na kupitāsi | snigdhaṃ yady api vīkṣitaṃ nayanayos tāmrā tathāpi dyutir mādhurye 'pi sati skhalaty anupadaṃ te gadgadā vāg iyam / niśvāsā niyatā api stanabharotkampena saṃlakṣitāḥ kopas te prakaṭaprayatnavidhṛto 'py eṣa sphuṭaṃ lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा - देवि अलम् अन्यथा विकल्पितेन । पश्य । भ्रूभङ्गैः क्रियते ललाटशशिनः कस्मात् कलङ्को मुधा वाताकम्पितबन्धुजीवसमतां नीतो ऽधरः किं स्फुरन् । मध्यश् चाधिककम्पितस्तनभरेणायम् पुनः खिद्यते कोपम् मुञ्च तवैव चित्तहरणायैतन् मया क्रीडितम्

rājā - devi alam anyathā vikalpitena | paśya | bhrūbhaṅgaiḥ kriyate lalāṭaśaśinaḥ kasmāt kalaṅko mudhā vātākampitabandhujīvasamatāṃ nīto 'dharaḥ kiṃ sphuran / madhyaś cādhikakampitastanabhareṇāyam punaḥ khidyate kopam muñca tavaiva cittaharaṇāyaitan mayā krīḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गर्भनाटकम् । राजा - (विलोक्य ।) कथम् अकृत्वैव प्रसादं गता देवी । स्वेदाम्भःकणभिन्नभीषणतरभ्रूभङ्गम् एकं रुषा त्रासेनापरम् उत्प्लुतोत्प्लुतमृगव्यालोलनेत्रोत्पलम् । उत्पश्यन्न् अहम् अग्रतो मुखम् इदं देव्याः प्रियायास् तथा भीतश् चोत्सुकमानसश् च महति क्षिप्तो ऽस्म्य् अहं संकटे

iti garbhanāṭakam | rājā - (vilokya |) katham akṛtvaiva prasādaṃ gatā devī | svedāmbhaḥkaṇabhinnabhīṣaṇatarabhrūbhaṅgam ekaṃ ruṣā trāsenāparam utplutotplutamṛgavyālolanetrotpalam / utpaśyann aham agrato mukham idaṃ devyāḥ priyāyās tathā bhītaś cotsukamānasaś ca mahati kṣipto 'smy ahaṃ saṃkaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.