Gopalabhatta: Haribhaktivilasa 11

अथ श्री-भगवन्-नाम-माहात्म्यम् बृहन्-नारदीये श्री-नारदोक्तौ- यन्-नाम-श्रवणेनापि महा-पातकिनो ऽपि ये । पावनत्वं प्रपद्यन्ते कथं स्तोष्यामि खिन्न-धीः

atha śrī-bhagavan-nāma-māhātmyam bṛhan-nāradīye śrī-nāradoktau- yan-nāma-śravaṇenāpi mahā-pātakino 'pi ye | pāvanatvaṃ prapadyante kathaṃ stoṣyāmi khinna-dhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहासोत्तमे- श्रुतं सङ्कीर्तितं वापि हरेर् आश्चर्य-कर्मणः । दहत्य् एनांसि सर्वाणि प्रसङ्गात् किम् उ भक्तितः

itihāsottame- śrutaṃ saṅkīrtitaṃ vāpi harer āścarya-karmaṇaḥ | dahaty enāṃsi sarvāṇi prasaṅgāt kim u bhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठ-स्कन्धे [भ्प् ६।१६।४४] चित्रकेतूक्तौ - न हि भगवन्न् अघटितम् इदं त्वद्-दर्शनान् नृणाम् अखिल-पाप-क्षयः । यन्-नाम सकृच् छ्रवणात् पुक्कशो ऽपि विमुच्यते संसारात्

ṣaṣṭha-skandhe [BhP 6.16.44] citraketūktau - na hi bhagavann aghaṭitam idaṃ tvad-darśanān nṛṇām akhila-pāpa-kṣayaḥ | yan-nāma sakṛc chravaṇāt pukkaśo 'pi vimucyate saṃsārāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति । श्रीमन्-नाम्नां च सर्वेषां माहात्म्येषु समेष्व् अपि । कृष्णस्यैवावतारेषु विशेषः को ऽपि कस्यचित्

iti | śrīman-nāmnāṃ ca sarveṣāṃ māhātmyeṣu sameṣv api | kṛṣṇasyaivāvatāreṣu viśeṣaḥ ko 'pi kasyacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विशेषतः श्री-कृष्णावतार-माहात्म्यम् ब्रह्माण्ड-पुराणे श्री-कृष्णाष्टोत्तर-शत-नाम-माहात्म्ये- सहस्र-नाम्नां पुण्यानां त्रिर्-आवृत्त्या तु यत् फलम् । एकावृत्त्या तु कृष्णस्य नामैकं तत् प्रयच्छति

atha viśeṣataḥ śrī-kṛṣṇāvatāra-māhātmyam brahmāṇḍa-purāṇe śrī-kṛṣṇāṣṭottara-śata-nāma-māhātmye- sahasra-nāmnāṃ puṇyānāṃ trir-āvṛttyā tu yat phalam | ekāvṛttyā tu kṛṣṇasya nāmaikaṃ tat prayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं किरीटी संजप्य जयी पाशुपतास्त्र-भाक् । कृष्णस्य प्राण-भूतः सन् कृष्णं सारथिम् आप्तवान्

idaṃ kirīṭī saṃjapya jayī pāśupatāstra-bhāk | kṛṣṇasya prāṇa-bhūtaḥ san kṛṣṇaṃ sārathim āptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् इदं बहुना शंसन् मानुषानन्द-निर्भरः । ब्रह्मानन्दम् अवाप्यान्ते कृष्ण-सायुज्यम् आप्नुयात्

kim idaṃ bahunā śaṃsan mānuṣānanda-nirbharaḥ | brahmānandam avāpyānte kṛṣṇa-sāyujyam āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराहे च श्री-माथुर-माहात्म्ये- तत्र गुह्यानि नामानि भविष्यन्ति मम प्रिये । पुण्यानि च पवित्राणि संसार-च्छेदनानि च

vārāhe ca śrī-māthura-māhātmye- tatra guhyāni nāmāni bhaviṣyanti mama priye | puṇyāni ca pavitrāṇi saṃsāra-cchedanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव विशेषतः श्री-कृष्णेति नाम-माहात्म्यम् द्वारका-माहात्म्ये प्रह्लाद-बलि-संवादे- अतीताः पुरुषाः सप्त भविषाश् च चतुर्दश । नरस् तारयते सर्वान् कलौ कृष्णेति कीर्तनात्

tatraiva viśeṣataḥ śrī-kṛṣṇeti nāma-māhātmyam dvārakā-māhātmye prahlāda-bali-saṃvāde- atītāḥ puruṣāḥ sapta bhaviṣāś ca caturdaśa | naras tārayate sarvān kalau kṛṣṇeti kīrtanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति स्वपन् जाग्रद् व्रजंस् तथा । यो जल्पति कलौ नित्यं कृष्ण-रूपी भवेद् धि सः

kṛṣṇa kṛṣṇeti kṛṣṇeti svapan jāgrad vrajaṃs tathā | yo jalpati kalau nityaṃ kṛṣṇa-rūpī bhaved dhi saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-वैवर्ते- हनन् ब्राह्मणम् अत्यन्तं कामतो वा सुरां पिबन् । कृष्ण कृष्णेत्य् अहो-रात्रं सङ्कीर्त्य शुचिताम् इयात्

brahma-vaivarte- hanan brāhmaṇam atyantaṃ kāmato vā surāṃ piban | kṛṣṇa kṛṣṇety aho-rātraṃ saṅkīrtya śucitām iyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-धर्मे- कृष्णेति मङ्गलं नाम यस्य वाचि प्रवर्तते । भस्मीभवन्ति राजेन्द्र महा-पातक-कोटयः

viṣṇu-dharme- kṛṣṇeti maṅgalaṃ nāma yasya vāci pravartate | bhasmībhavanti rājendra mahā-pātaka-koṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारसिंहे श्री-भगवद्-उक्तौ- कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति यो मां स्मरति नित्यशः । जलं भित्त्वा यथा पद्मं नरकाद् उद्धराम्य् अहम्

nārasiṃhe śrī-bhagavad-uktau- kṛṣṇa kṛṣṇeti kṛṣṇeti yo māṃ smarati nityaśaḥ | jalaṃ bhittvā yathā padmaṃ narakād uddharāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गारुडे पाद्मे च- संसार-सर्प-संदष्टं नष्ट-चेष्टैक-भेषजम् । कृष्णेति वैष्णवं मन्त्रं श्रुत्वा मुक्तो भवेन् नरः

gāruḍe pādme ca- saṃsāra-sarpa-saṃdaṣṭaṃ naṣṭa-ceṣṭaika-bheṣajam | kṛṣṇeti vaiṣṇavaṃ mantraṃ śrutvā mukto bhaven naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभास-पुराणे- नाम्नां मुख्यतरं नाम कृष्णाख्यं मे परन्तप । प्रायश्चित्तम् अशेषाणां पापानां मोचकं परम्

prabhāsa-purāṇe- nāmnāṃ mukhyataraṃ nāma kṛṣṇākhyaṃ me parantapa | prāyaścittam aśeṣāṇāṃ pāpānāṃ mocakaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मे- यत्र यत्र स्थितो वापि कृष्ण-कृष्णेति कीर्तयेत् । सर्व-पाप-विशुद्धात्मा स गच्छेत् परमां गतिम्

pādme- yatra yatra sthito vāpi kṛṣṇa-kṛṣṇeti kīrtayet | sarva-pāpa-viśuddhātmā sa gacchet paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-धर्मोत्तरे श्री-कृष्ण-सहस्र-नाम-स्तोत्रे- बल्लवी-कान्त किं तैस् तैर् उपायैः कृष्ण-नाम ते । किन्तु जिह्वाग्रगं जाग्रन् निरुन्धे हि महा-भयम्

viṣṇu-dharmottare śrī-kṛṣṇa-sahasra-nāma-stotre- ballavī-kānta kiṃ tais tair upāyaiḥ kṛṣṇa-nāma te | kintu jihvāgragaṃ jāgran nirundhe hi mahā-bhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवान्यत्र- सत्यं ब्रवीमि ते शम्भो गोपनीयम् इदं मम । मृत्यु-संजीवनीं नाम कृष्णाख्याम् अवधारय

tatraivānyatra- satyaṃ bravīmi te śambho gopanīyam idaṃ mama | mṛtyu-saṃjīvanīṃ nāma kṛṣṇākhyām avadhāraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारत-विभागे- कृष्णः कृष्णः कृष्ण इत्य् अन्त-काले जल्पन् जन्तुर् जीवितं यो जहाति । आद्यः शब्दः कल्पते तस्य मुक्त्यै व्रीडा-नम्रौ तिष्ठतो ऽन्यावृणस्थौ

bhārata-vibhāge- kṛṣṇaḥ kṛṣṇaḥ kṛṣṇa ity anta-kāle jalpan jantur jīvitaṃ yo jahāti | ādyaḥ śabdaḥ kalpate tasya muktyai vrīḍā-namrau tiṣṭhato 'nyāvṛṇasthau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्रापि-- नाम चिन्तामणिः कृष्णश् चैतन्य-रस-विग्रहः । पूर्णः शुद्धो नित्य-मुक्तो भिन्नत्वान् नाम-नामिनोः

anyatrāpi-- nāma cintāmaṇiḥ kṛṣṇaś caitanya-rasa-vigrahaḥ | pūrṇaḥ śuddho nitya-mukto bhinnatvān nāma-nāminoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तम्- तेभ्यो नमो ऽस्तु भव-वारिधि-जीर्ण-पङ्क- संमग्न-मोक्षण-विचक्षण-पादुकेभ्यः । कृष्णेति वर्ण-युगलं श्रवणेन येषां आनन्दथूर्भवति नर्तित-रोम-वृन्दः

ataivoktam- tebhyo namo 'stu bhava-vāridhi-jīrṇa-paṅka- saṃmagna-mokṣaṇa-vicakṣaṇa-pādukebhyaḥ | kṛṣṇeti varṇa-yugalaṃ śravaṇena yeṣāṃ ānandathūrbhavati nartita-roma-vṛndaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च द्वितीय-स्कन्धे [भ्प् २।३।२४] - तद् अश्म-सारं हृदयं बतेदं यद् गृह्यमाणैर् हरि-नाम-धेयैः । न विक्रियेताथ यदा विकारो नेत्रे जलं गात्र-रुहेषु हर्षः

kiṃ ca dvitīya-skandhe [BhP 2.3.24] - tad aśma-sāraṃ hṛdayaṃ batedaṃ yad gṛhyamāṇair hari-nāma-dheyaiḥ | na vikriyetātha yadā vikāro netre jalaṃ gātra-ruheṣu harṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहासोत्तमे च- नाम्नि सङ्कीर्तिते विष्णोर् यस्य पुंसो न जायते । सरोम-पुलकं गात्रं स भवेत् कुलिशोपमः

itihāsottame ca- nāmni saṅkīrtite viṣṇor yasya puṃso na jāyate | saroma-pulakaṃ gātraṃ sa bhavet kuliśopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कात्यायन-संहितायाम्- नाम-सङ्कीर्तनाज् जातं पुण्यं नोपचयन्ति ये । नाना-व्याधि-समायुक्ताः शत-जन्मसु ते नराः

kātyāyana-saṃhitāyām- nāma-saṅkīrtanāj jātaṃ puṇyaṃ nopacayanti ye | nānā-vyādhi-samāyuktāḥ śata-janmasu te narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा हानिस् तन् महच् छिद्रं स मोहः स च विभ्रमः । यन्-मुहूर्तं क्षणं वापि वासुदेवो न चिन्त्यते

sā hānis tan mahac chidraṃ sa mohaḥ sa ca vibhramaḥ | yan-muhūrtaṃ kṣaṇaṃ vāpi vāsudevo na cintyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मे वैशाख-माहात्म्ये यम-ब्राह्मण-संवादे- अवमत्य च ये यान्ति भगवत्-कीर्तनं नराः । ते यान्ति नरकं घोरं तेन पापेन कर्मणा

pādme vaiśākha-māhātmye yama-brāhmaṇa-saṃvāde- avamatya ca ye yānti bhagavat-kīrtanaṃ narāḥ | te yānti narakaṃ ghoraṃ tena pāpena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतयः- ओम् आस्य जानन्तो नाम चिद् विविक्तन् महस् ते विष्णो सुमतिं भजामहे

śrutayaḥ- om āsya jānanto nāma cid viviktan mahas te viṣṇo sumatiṃ bhajāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ तत् सत् ॐ पदं देवस्य नमसा व्यन्तः श्रवस्य् अवश्रव आपन्नं ऋक्तम् । नामानि चिद् दधिरे यज्ञियन्ति भद्रायान्ते रणयन्तः सन्दृष्टौ

oṃ tat sat oṃ padaṃ devasya namasā vyantaḥ śravasy avaśrava āpannaṃ ṛktam | nāmāni cid dadhire yajñiyanti bhadrāyānte raṇayantaḥ sandṛṣṭau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ तम् उ स्तोतारः पूर्वं यथाविद ऋतस्य गर्भं जनुषा पिपर्तन । आस्य जानन्तो नाम चिद् विविक्तन् महस् ते विष्णो सुमतिं भजामहे

oṃ tam u stotāraḥ pūrvaṃ yathāvida ṛtasya garbhaṃ januṣā pipartana | āsya jānanto nāma cid viviktan mahas te viṣṇo sumatiṃ bhajāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आद्या इति । ईदृशे नाम-माहात्म्ये श्रुति-स्मृति-विनिश्चिते । कल्पयन्त्य् अर्थ-वादं ये यान्ति घोर-यातनाम्

ity ādyā iti | īdṛśe nāma-māhātmye śruti-smṛti-viniścite | kalpayanty artha-vādaṃ ye yānti ghora-yātanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्री-भगवन्-नामार्थ-वाद-कल्पना-दूषणम् श्री-कात्यायन-संहितायाम्- अर्थ-वादं हरेर् नाम्नि सम्भावयति यो नरः । स पापिष्ठो मनुष्याणां निरये पतन्ति स्फुटम्

atha śrī-bhagavan-nāmārtha-vāda-kalpanā-dūṣaṇam śrī-kātyāyana-saṃhitāyām- artha-vādaṃ harer nāmni sambhāvayati yo naraḥ | sa pāpiṣṭho manuṣyāṇāṃ niraye patanti sphuṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-संहितायां बौधायनं प्रति श्री-भगवद्-उक्तौ- यन्-नाम-कीर्तन-फलं विविधं निशम्य न श्रद्दधाति मनुते यद् उतार्थ-वादम् । यो मानुषस् तम् इह दुःख-चये क्षिपामि संसार-घोर-विविधार्ति-निपीडिताङ्गम्

brahma-saṃhitāyāṃ baudhāyanaṃ prati śrī-bhagavad-uktau- yan-nāma-kīrtana-phalaṃ vividhaṃ niśamya na śraddadhāti manute yad utārtha-vādam | yo mānuṣas tam iha duḥkha-caye kṣipāmi saṃsāra-ghora-vividhārti-nipīḍitāṅgam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जैमिनि-संहितायां च- श्रुति-स्मृति-पुराणेषु नाम-माहात्म्य-वाचिषु । येऽर्थवाद इति ब्रूयुर् न तेषां निरय-क्षयः

jaimini-saṃhitāyāṃ ca- śruti-smṛti-purāṇeṣu nāma-māhātmya-vāciṣu | ye'rthavāda iti brūyur na teṣāṃ niraya-kṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंश् च भगवन्-नाम्नि जगद्-एकोपकारिणि । विश्वैक-सेव्ये मतिमान् अपराधान् विवर्जयेत्

tasmiṃś ca bhagavan-nāmni jagad-ekopakāriṇi | viśvaika-sevye matimān aparādhān vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत उक्तं पाद्मे श्री-नारदं प्रति सनत्-कुमारेण - सर्वापराध-कृद् अपि मुच्यते हरि-संश्रयात्

yata uktaṃ pādme śrī-nāradaṃ prati sanat-kumāreṇa - sarvāparādha-kṛd api mucyate hari-saṃśrayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेर् अप्य् अपराधान् यः कुर्याद् द्विपद-पांसवः । नामाश्रयः कदाचित् स्यात् तरत्य् एव स नामतः

harer apy aparādhān yaḥ kuryād dvipada-pāṃsavaḥ | nāmāśrayaḥ kadācit syāt taraty eva sa nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाम्नो ऽपि सर्व-सुहृदो ह्य् अपराधात् पतत्य् अधः

nāmno 'pi sarva-suhṛdo hy aparādhāt pataty adhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नामापराधाः तं प्रति तेनैवोक्ताः -- सतां निन्दा नाम्नः परमम् अपराधं वितनुते यतः ख्यातिं यातं कथम् उ सहते तद्-विगर्हाम् । शिवस्य श्री-विष्णोर् य इह गुण-नामादि-सकलं धिया भिन्नं पश्येत् स खलु हरि-नामाहित-करः

atha nāmāparādhāḥ taṃ prati tenaivoktāḥ -- satāṃ nindā nāmnaḥ paramam aparādhaṃ vitanute yataḥ khyātiṃ yātaṃ katham u sahate tad-vigarhām | śivasya śrī-viṣṇor ya iha guṇa-nāmādi-sakalaṃ dhiyā bhinnaṃ paśyet sa khalu hari-nāmāhita-karaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोर् अवज्ञा श्रुति-शास्त्र-निन्दनं तथार्थ-वादो हरि-नाम्नि कल्पनम् । नाम्नो बलाद् यस्य हि पाप-बुद्धिर् न विद्यते तस्य यमैर् हि शुद्धिः

guror avajñā śruti-śāstra-nindanaṃ tathārtha-vādo hari-nāmni kalpanam | nāmno balād yasya hi pāpa-buddhir na vidyate tasya yamair hi śuddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्म-व्रत-त्याग-हुतादि-सर्व- शुभ-क्रिया-साम्यम् अपि प्रमादः । अश्रद्दधाने विमुखेऽप्य् अशृण्वति यश् चोपदेशः शिव-नामापराधः

dharma-vrata-tyāga-hutādi-sarva- śubha-kriyā-sāmyam api pramādaḥ | aśraddadhāne vimukhe'py aśṛṇvati yaś copadeśaḥ śiva-nāmāparādhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतेऽपि नाम-माहात्म्ये यः प्रीति-रहितो ऽधमः । अहं-ममादि-परमो नाम्नि सो ऽप्य् अपराध-कृत्

śrute'pi nāma-māhātmye yaḥ prīti-rahito 'dhamaḥ | ahaṃ-mamādi-paramo nāmni so 'py aparādha-kṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाते नामापराधेऽपि प्रमादेन कथञ्चन । सदा सङ्कीर्तयन् नाम तद्-एक-शरणो भवेत्

jāte nāmāparādhe'pi pramādena kathañcana | sadā saṅkīrtayan nāma tad-eka-śaraṇo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराध-भञ्जनं उक्तं च तेनैव तत्र - नामापराध-युक्तानां नामान्य् एव हरन्त्य् अघम् । अविश्रान्त-प्रयुक्तानि तान्य् एवार्थ-कराणि च

aparādha-bhañjanaṃ uktaṃ ca tenaiva tatra - nāmāparādha-yuktānāṃ nāmāny eva haranty agham | aviśrānta-prayuktāni tāny evārtha-karāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामैकं यस्य वाचि स्मरण-पथ-गतं श्रोत्र-मूलं गतं वा शुद्धं वाशुद्ध-वर्णं व्यवहित-रहितं तारयत्य् एव सत्यम् । तच् चेद् देह-द्रविण-जनता-लोभ-पाषण्ड-मध्ये निक्षिप्तं स्यान् न फल-जनकं शीघ्रम् एवात्र विप्र

nāmaikaṃ yasya vāci smaraṇa-patha-gataṃ śrotra-mūlaṃ gataṃ vā śuddhaṃ vāśuddha-varṇaṃ vyavahita-rahitaṃ tārayaty eva satyam | tac ced deha-draviṇa-janatā-lobha-pāṣaṇḍa-madhye nikṣiptaṃ syān na phala-janakaṃ śīghram evātra vipra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं श्री-नारदेन बृहन्-नारदीये - मह्मिनाम् अपि यन्-नाम्नः पारं गन्तुम् अनीश्वरः । मनवो ऽपि मुनीद्राश् च कथं क्षुण्ण-धीर् भजे

ataivoktaṃ śrī-nāradena bṛhan-nāradīye - mahminām api yan-nāmnaḥ pāraṃ gantum anīśvaraḥ | manavo 'pi munīdrāś ca kathaṃ kṣuṇṇa-dhīr bhaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति । इत्थं श्री-कृष्ण-पादाब्जे भक्तिः कार्या सदा बुधैः । सा च तस्य प्रसादेन महा-पुण्यात् प्रजायते

iti | itthaṃ śrī-kṛṣṇa-pādābje bhaktiḥ kāryā sadā budhaiḥ | sā ca tasya prasādena mahā-puṇyāt prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्रीमद्-भक्तेर् दुर्लभत्वम् स्कान्दे श्री-पराशरोक्तौ- न ह्य् अपुण्यवतां लोके मूढानां कुटिलात्मनाम् । भक्तिर् भवति गोविन्दे स्मरणं कीर्तनं तथा

atha śrīmad-bhakter durlabhatvam skānde śrī-parāśaroktau- na hy apuṇyavatāṃ loke mūḍhānāṃ kuṭilātmanām | bhaktir bhavati govinde smaraṇaṃ kīrtanaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव श्री-ब्रह्मोक्तौ- निमिषं निमिषार्धं वा मर्त्यानाम् इह नारद । नादग्धाशेष-पापानां भक्तिर् भवति केशवे

tatraiva śrī-brahmoktau- nimiṣaṃ nimiṣārdhaṃ vā martyānām iha nārada | nādagdhāśeṣa-pāpānāṃ bhaktir bhavati keśave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योग-वाशिष्ठे- जन्मान्तर-सहस्रेषु तपो-ज्ञान-समाधिभिः । नराणां क्षीण-पापानां कृष्णे भक्तिः प्रजायते

yoga-vāśiṣṭhe- janmāntara-sahasreṣu tapo-jñāna-samādhibhiḥ | narāṇāṃ kṣīṇa-pāpānāṃ kṛṣṇe bhaktiḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदि-वाराहे- जन्मान्तर-सहस्रेषु समाराध्य वृष-ध्वजम् । वैष्णवत्वं लभेद् धीमान् सर्व-पाप-क्षये सति

ādi-vārāhe- janmāntara-sahasreṣu samārādhya vṛṣa-dhvajam | vaiṣṇavatvaṃ labhed dhīmān sarva-pāpa-kṣaye sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहन्-नारदीये [१।३९।५१-५२] यज्ञ-ध्वज-नृपोपाख्यानान्ते- जन्म-कोटि-सहस्रेषु पुण्यं यैः समुपार्जितम् । तेषां भक्तिर् भवेच् छुद्धा देव-देवे जनार्दने

bṛhan-nāradīye [1.39.51-52] yajña-dhvaja-nṛpopākhyānānte- janma-koṭi-sahasreṣu puṇyaṃ yaiḥ samupārjitam | teṣāṃ bhaktir bhavec chuddhā deva-deve janārdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुलभं जाह्नवी-स्नानं तथैवातिथि-पूजनम् । सुलभाः सर्व-यज्ञाश् च विष्णु-भक्तिः सुदुर्लभा

sulabhaṃ jāhnavī-snānaṃ tathaivātithi-pūjanam | sulabhāḥ sarva-yajñāś ca viṣṇu-bhaktiḥ sudurlabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहास-समुच्चये शिलोञ्छ-वृत्ति-वाक्ये- गङ्गायां मरणं चैव दृढा भक्तिश् च केशवे । ब्रह्म-विद्या-प्रबोधश् च नाल्पस्य तपसः फलम्

itihāsa-samuccaye śiloñcha-vṛtti-vākye- gaṅgāyāṃ maraṇaṃ caiva dṛḍhā bhaktiś ca keśave | brahma-vidyā-prabodhaś ca nālpasya tapasaḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्य-संहितायाम्- व्रतोपवास-नियमैर् जन्म-कोट्याप्य् अनिष्ठितेः । यज्ञैश् च विविधैः सम्यग् भक्तिर् भवति केशवे

agastya-saṃhitāyām- vratopavāsa-niyamair janma-koṭyāpy aniṣṭhiteḥ | yajñaiś ca vividhaiḥ samyag bhaktir bhavati keśave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-धर्मोत्तरे- दिवसं दिवसार्धं वा मुहूर्तं चैकम् एव वा । नाशाच् चाशेष-पापस्य भक्तिर् भवति केशवे

viṣṇu-dharmottare- divasaṃ divasārdhaṃ vā muhūrtaṃ caikam eva vā | nāśāc cāśeṣa-pāpasya bhaktir bhavati keśave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेक-जन्म-साहस्रैर् नाना-योन्य्-अन्तरेषु च । जन्तोः कलुष-हीनस्य भक्तिर् भवति केशवे

aneka-janma-sāhasrair nānā-yony-antareṣu ca | jantoḥ kaluṣa-hīnasya bhaktir bhavati keśave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशम-स्कन्धे गोपीः प्रति उद्धवोक्तौ [भ्प् १०।४७।२४]- दान-व्रात-तपो-होम- जप-स्वाध्याय-संयमैः । श्रेयोभिर् विविधैश् चान्यैः कृष्णे भक्तिर् हि साध्यते

daśama-skandhe gopīḥ prati uddhavoktau [BhP 10.47.24]- dāna-vrāta-tapo-homa- japa-svādhyāya-saṃyamaiḥ | śreyobhir vividhaiś cānyaiḥ kṛṣṇe bhaktir hi sādhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवद्-गीतासु [७।२८]- येषां त्व् अन्त-गतं पापं जनानां पुण्य-कर्मणाम् । ते द्वन्द्व-मोह-निर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः

śrī-bhagavad-gītāsu [7.28]- yeṣāṃ tv anta-gataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇya-karmaṇām | te dvandva-moha-nirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चम-स्कन्धे परीक्षितं प्रति श्री-बादरायणिना [भ्प् ५।६।१८]- राजन् पतिर् गुरुर् अलं भवतां यदूनां दैवं प्रियः कुल-पतिः क्व च किङ्करो वः । अस्त्व् एवम् अङ्ग भगवान् भजतां मुकुन्दो मुक्तिं ददाति कर्हिचित् स्म न भक्ति-योगम्

pañcama-skandhe parīkṣitaṃ prati śrī-bādarāyaṇinā [BhP 5.6.18]- rājan patir gurur alaṃ bhavatāṃ yadūnāṃ daivaṃ priyaḥ kula-patiḥ kva ca kiṅkaro vaḥ | astv evam aṅga bhagavān bhajatāṃ mukundo muktiṃ dadāti karhicit sma na bhakti-yogam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठ-स्कन्धे वृत्रोपाख्यानान्ते [भ्प् ६।१४।२]-- देवानां शुद्ध-सत्त्वानां ऋषीणां चामलात्मनाम् । भक्तिर् मुकुन्द-चरणे न प्रायेणोपजायते

ṣaṣṭha-skandhe vṛtropākhyānānte [BhP 6.14.2]-- devānāṃ śuddha-sattvānāṃ ṛṣīṇāṃ cāmalātmanām | bhaktir mukunda-caraṇe na prāyeṇopajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमद्-भक्त्यै नमस् तस्यै यस्या माथाम्त्य-मन्दरम् । यत्-प्रभावेण लोलो ऽयं कीटो ऽप्य् उद्धर्तुम् इच्छति

śrīmad-bhaktyai namas tasyai yasyā māthāmtya-mandaram | yat-prabhāveṇa lolo 'yaṃ kīṭo 'py uddhartum icchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्री-भगवद्-भक्ति-माहात्म्यं तत्रादौ भक्तिमतः कथञ्चिद् आपतितेऽपि पापे प्रायश्चित्तान्तर-निरसनत्वम् । पाद्मे वैशाख-माहात्म्ये नारदाम्बरीष-संवादे [पद्मप् ५।८५।३१]- यथाग्निः सु-समृद्धार्चिः करोत्य् एधांसि भस्मसात् । पापानि भगवद्-भक्तिस् तथा दहति तत्-क्षणात्

atha śrī-bhagavad-bhakti-māhātmyaṃ tatrādau bhaktimataḥ kathañcid āpatite'pi pāpe prāyaścittāntara-nirasanatvam | pādme vaiśākha-māhātmye nāradāmbarīṣa-saṃvāde [PadmaP 5.85.31]- yathāgniḥ su-samṛddhārciḥ karoty edhāṃsi bhasmasāt | pāpāni bhagavad-bhaktis tathā dahati tat-kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठे अजामिलोपाख्यानारम्भे [भ्प् ६।१।१५]- केचित् केवलया भक्त्या वासुदेव-परायणाः । अघं धुन्वन्ति कार्त्स्न्येन नीहारम् इव भास्करः

ṣaṣṭhe ajāmilopākhyānārambhe [BhP 6.1.15]- kecit kevalayā bhaktyā vāsudeva-parāyaṇāḥ | aghaṃ dhunvanti kārtsnyena nīhāram iva bhāskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे च श्री-भगवद्-उद्धव-संवादे [भ्प् ११।१४।१९]- यथाग्निः सु-समृद्धार्चिः करोत्य् एधांसि भस्मसात् । तथा मद्-विषया भक्तिर् उद्धवैनांसि कृत्स्नशः

ekādaśe ca śrī-bhagavad-uddhava-saṃvāde [BhP 11.14.19]- yathāgniḥ su-samṛddhārciḥ karoty edhāṃsi bhasmasāt | tathā mad-viṣayā bhaktir uddhavaināṃsi kṛtsnaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं तत्रैव श्री-करभाजनेन [भ्प् ११।५।४२] - स्व-पाद-मूलं भजतः प्रियस्य त्यक्तान्य-भावस्य हरिः परेशः । विकर्म यच् चोत्पतितं कथञ्चिद् धुनोति सर्वं हृदि सन्निविष्टः

ataivoktaṃ tatraiva śrī-karabhājanena [BhP 11.5.42] - sva-pāda-mūlaṃ bhajataḥ priyasya tyaktānya-bhāvasya hariḥ pareśaḥ | vikarma yac cotpatitaṃ kathañcid dhunoti sarvaṃ hṛdi sanniviṣṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारका-माहात्म्ये चन्द्र-शर्माणं प्रति श्री-भगवता- मद्-भक्तिं वहतां पुंसाम् इह लोके परेऽपि वा । नाशुभं विद्यते किञ्चित् कुल-कोटिं नयेद् दितम्

dvārakā-māhātmye candra-śarmāṇaṃ prati śrī-bhagavatā- mad-bhaktiṃ vahatāṃ puṃsām iha loke pare'pi vā | nāśubhaṃ vidyate kiñcit kula-koṭiṃ nayed ditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषय-भोगेऽपि तद्-दोष-निराकरत्वम् एकादश-स्कन्धे तत्रैव [भ्प् ११।१४।२८]- बाध्यमानो ऽपि मद्-भक्तो विषयैर् अजितेन्द्रियः । प्रायः प्रगल्भया भक्त्या विषयैर् नाभिभूयते

viṣaya-bhoge'pi tad-doṣa-nirākaratvam ekādaśa-skandhe tatraiva [BhP 11.14.28]- bādhyamāno 'pi mad-bhakto viṣayair ajitendriyaḥ | prāyaḥ pragalbhayā bhaktyā viṣayair nābhibhūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्माधिकार-निरसनत्वं तत्रैव [भ्प् ११।२०।९]- तावत् कर्माणि कुर्वीत न निर्विद्येत यावता । मत्-कथा-श्रवणादौ वा श्रद्धा यावन् न जायते

karmādhikāra-nirasanatvaṃ tatraiva [BhP 11.20.9]- tāvat karmāṇi kurvīta na nirvidyeta yāvatā | mat-kathā-śravaṇādau vā śraddhā yāvan na jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं प्रथम-स्कन्धे [भ्प् १।५।१७]- त्यक्त्वा स्व-धर्मं चरणाम्बुजं हरेर् भजन्न् अपक्वो ऽथ पतेत् ततो यदि । यत्र क्व वाभद्रम् अभूद् अमुष्य किं को वार्थ आप्तो ऽभजतां स्व-धर्मतः

ataivoktaṃ prathama-skandhe [BhP 1.5.17]- tyaktvā sva-dharmaṃ caraṇāmbujaṃ harer bhajann apakvo 'tha patet tato yadi | yatra kva vābhadram abhūd amuṣya kiṃ ko vārtha āpto 'bhajatāṃ sva-dharmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकान्ति-लक्षणे यच् च लिखितं शरणागतौ । लेख्यं च तत्-तद्-वचनैर् एतत् सुदृढताम् इयात्

ekānti-lakṣaṇe yac ca likhitaṃ śaraṇāgatau | lekhyaṃ ca tat-tad-vacanair etat sudṛḍhatām iyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनः-प्रसादकत्वम् प्रथम-स्कन्धे [भ्प् १।२।६]- स वै पुंसां परो धर्मो यतो भक्तिर् अधोक्षजे । अहैतुक्य् अप्रतिहता ययात्मा सुप्रसीदति

manaḥ-prasādakatvam prathama-skandhe [BhP 1.2.6]- sa vai puṃsāṃ paro dharmo yato bhaktir adhokṣaje | ahaituky apratihatā yayātmā suprasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तम् एकादशे [भ्प् ११।१४।२२]- धर्मः सत्य-दयोपेतो विद्या वा तपसान्विता । मद्-भक्त्यापेतम् आत्मानं न सम्यक् प्रपुनाति हि

ataivoktam ekādaśe [BhP 11.14.22]- dharmaḥ satya-dayopeto vidyā vā tapasānvitā | mad-bhaktyāpetam ātmānaṃ na samyak prapunāti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव [भ्प् ११।१४।२१]- भक्तिः पुनाति मन्-निष्ठा श्वपाकान् अपि सम्भवात्

tatraiva [BhP 11.14.21]- bhaktiḥ punāti man-niṣṭhā śvapākān api sambhavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठे [भ्प् ६।३।२२]- एतावान् एव लोकेऽस्मिन् पुंसां धर्मः परः स्मृतः । भक्ति-योगो भगवति तन्-नाम-ग्रहणादिभिः

ṣaṣṭhe [BhP 6.3.22]- etāvān eva loke'smin puṃsāṃ dharmaḥ paraḥ smṛtaḥ | bhakti-yogo bhagavati tan-nāma-grahaṇādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं पाद्मे- किं तस्य बहुभिः मन्त्रैः शास्त्रैः किं बहु-विस्तरैः । वाजपेय-सहस्रैः किं भक्तिर् यस्य जनार्दने

ataivoktaṃ pādme- kiṃ tasya bahubhiḥ mantraiḥ śāstraiḥ kiṃ bahu-vistaraiḥ | vājapeya-sahasraiḥ kiṃ bhaktir yasya janārdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-गुणादि-सेव्यता-कारित्वम् पञ्चम-स्कन्धे प्रह्लादोक्तौ [भ्प् ५।१८।१२]- यस्यास्ति भक्तिर् भगवत्य् अकिञ्चना सर्वैर् गुणैस् तत्र समासते सुराः । हराव् अभक्तस्य कुतो महद्-गुणा मनोरथेनासति धावतो बहिः

sarva-guṇādi-sevyatā-kāritvam pañcama-skandhe prahlādoktau [BhP 5.18.12]- yasyāsti bhaktir bhagavaty akiñcanā sarvair guṇais tatra samāsate surāḥ | harāv abhaktasya kuto mahad-guṇā manorathenāsati dhāvato bahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थे श्री-ध्रुवं प्रति मनूत्कौ [भ्प् ४।११।३०]- त्वं प्रत्यग्-आत्मनि तदा भगवत्य् अनन्त आनन्द-मात्र उपपन्न-समस्त-शक्तौ । भक्तिं विधाय परमां शनकैर् अविद्या- ग्रन्थिं विभेत्स्यसि ममाहम् इति प्ररूढम्

caturthe śrī-dhruvaṃ prati manūtkau [BhP 4.11.30]- tvaṃ pratyag-ātmani tadā bhagavaty ananta ānanda-mātra upapanna-samasta-śaktau | bhaktiṃ vidhāya paramāṃ śanakair avidyā- granthiṃ vibhetsyasi mamāham iti prarūḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-पृथुं प्रति श्री-सनकादिभिः [भ्प् ४।२२।३९]- यत्-पाद-पङ्कज-पलाश-विलास-भक्त्या कर्माशयं ग्रथितम् उद्ग्रथयन्ति सन्तः । तद्वन् न रिक्त-मतयो यतयो ऽपि रुद्ध- स्रोतो-गणास् तम् अरणं भज वासुदेवम्

śrī-pṛthuṃ prati śrī-sanakādibhiḥ [BhP 4.22.39]- yat-pāda-paṅkaja-palāśa-vilāsa-bhaktyā karmāśayaṃ grathitam udgrathayanti santaḥ | tadvan na rikta-matayo yatayo 'pi ruddha- sroto-gaṇās tam araṇaṃ bhaja vāsudevam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-मार्गाधिकत्वम् तृतीये श्री-कापिलेये [भ्प् ३।२५।१९]- न युज्यमानया भक्त्या भगवत्य् अखिलात्मनि । सदृशो ऽस्ति शिवः पन्था योगिनां ब्रह्म-सिद्धये

sarva-mārgādhikatvam tṛtīye śrī-kāpileye [BhP 3.25.19]- na yujyamānayā bhaktyā bhagavaty akhilātmani | sadṛśo 'sti śivaḥ panthā yogināṃ brahma-siddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठे च [भ्प् ६।१।१७]- सध्रीचीनो ह्य् अयं लोके पन्थाः क्षेमो ऽकुतो-भयः । सुशीलाः साधवो यत्र नारायण-परायणाः

ṣaṣṭhe ca [BhP 6.1.17]- sadhrīcīno hy ayaṃ loke panthāḥ kṣemo 'kuto-bhayaḥ | suśīlāḥ sādhavo yatra nārāyaṇa-parāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं द्वितीये श्री-बादरायणिना [भ्प् २।२।३३-३४]- न ह्य् अतो ऽन्यः शिवः पन्था विशतः संसृताव् इह । वासुदेवे भगवति भक्ति-योगो यतो भवेत्

ataivoktaṃ dvitīye śrī-bādarāyaṇinā [BhP 2.2.33-34]- na hy ato 'nyaḥ śivaḥ panthā viśataḥ saṃsṛtāv iha | vāsudeve bhagavati bhakti-yogo yato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् ब्रह्म कार्त्स्न्येन त्रिर् अन्वीक्ष्य मनीषया । तद् अध्यवस्यत् कूट-स्थो रतिर् आत्मन्य् अतो भवेत्

bhagavān brahma kārtsnyena trir anvīkṣya manīṣayā | tad adhyavasyat kūṭa-stho ratir ātmany ato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहन्-नारदीये श्री-नारदोक्तं (१।४।४, ३०)- यथा समस्त-लोकानां जीवनं सलिलं स्मृतम् । तथा समस्त-सिद्धीनां जीवनं भक्तिर् इष्यते

bṛhan-nāradīye śrī-nāradoktaṃ (1.4.4, 30)- yathā samasta-lokānāṃ jīvanaṃ salilaṃ smṛtam | tathā samasta-siddhīnāṃ jīvanaṃ bhaktir iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्ति जन्तवः सर्वे यथा मातरमाश्रिताः । तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति धार्मिकाः

jīvanti jantavaḥ sarve yathā mātaramāśritāḥ | tathā bhaktiṃ samāśritya sarve jīvanti dhārmikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजारोपण-माहात्म्ये श्री-विष्णु-दूतोक्तौ- महा-पातक-युक्तो वा युक्तो वा सर्व-पातकैः । ईप्सितां भगवद्-भक्त्या लभते परमां गतिम्

dhvajāropaṇa-māhātmye śrī-viṣṇu-dūtoktau- mahā-pātaka-yukto vā yukto vā sarva-pātakaiḥ | īpsitāṃ bhagavad-bhaktyā labhate paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्मे वैशाख-माहात्म्ये यम-ब्राह्मण-संवादे- अपत्यं द्रविणं दारा हारा हर्म्यं हया गजाः । सुखानि स्वर्ग-मोक्षौ च न दूरे हरि-भक्तितः

pādme vaiśākha-māhātmye yama-brāhmaṇa-saṃvāde- apatyaṃ draviṇaṃ dārā hārā harmyaṃ hayā gajāḥ | sukhāni svarga-mokṣau ca na dūre hari-bhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथम-स्कन्धे [भ्प् १।२।७]- वासुदेवे भगवति भक्ति-योगः प्रयोजितः । जनयत्य् आशु वैराग्यं ज्ञानं च यद् अहैतुकम्

prathama-skandhe [BhP 1.2.7]- vāsudeve bhagavati bhakti-yogaḥ prayojitaḥ | janayaty āśu vairāgyaṃ jñānaṃ ca yad ahaitukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे च [भ्प् ११।२०।३२-३३]- यत् कर्मभिर् यत् तपसा ज्ञान-वैराग्यतश् च यत् । योगेन दाम-धर्मेण श्रेयोभिर् इतरैर् अपि

ekādaśe ca [BhP 11.20.32-33]- yat karmabhir yat tapasā jñāna-vairāgyataś ca yat | yogena dāma-dharmeṇa śreyobhir itarair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं मद्-भक्ति-योगेन मद्-भक्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं मद्-धाम कथञ्चिद् यदि वाञ्छति

sarvaṃ mad-bhakti-yogena mad-bhakto labhate'ñjasā | svargāpavargaṃ mad-dhāma kathañcid yadi vāñchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं द्वितीये [भ्प् २।३।१०]- अकामः सर्व-कामो वा मोक्ष-काम उदार-धीः । तीव्रेण भक्ति-योगेन यजेत पुरुषं परम्

ataivoktaṃ dvitīye [BhP 2.3.10]- akāmaḥ sarva-kāmo vā mokṣa-kāma udāra-dhīḥ | tīvreṇa bhakti-yogena yajeta puruṣaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोक्षाधिकत्वम् तृतीये कापिलेये [भ्प् ३।२५।३२]- अनिमित्ता भागवती भक्तिः सिद्धेर् गरीयसी । जरयत्य् आशु या कोषं निगीर्णम् अनलो यथा

mokṣādhikatvam tṛtīye kāpileye [BhP 3.25.32]- animittā bhāgavatī bhaktiḥ siddher garīyasī | jarayaty āśu yā koṣaṃ nigīrṇam analo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमे श्री-ऋषभदेव-चरितान्ते [भ्प् ५।६।१७]- यस्याम् एव कवय आत्मानम् अविरतं विविध-वृजिन-संसार-परितापोपतप्यमानम् अनुसवनं स्नापयन्तस् तयैव परया निर्वृत्या ह्य् अपवर्गम् आत्यन्तिकं परम-पुरुषार्थम् अपि स्वयम् आसादितं नो एवाद्रियन्ते भगवदीयत्वेनैव परिसमाप्त-सर्वार्थाः

pañcame śrī-ṛṣabhadeva-caritānte [BhP 5.6.17]- yasyām eva kavaya ātmānam avirataṃ vividha-vṛjina-saṃsāra-paritāpopatapyamānam anusavanaṃ snāpayantas tayaiva parayā nirvṛtyā hy apavargam ātyantikaṃ parama-puruṣārtham api svayam āsāditaṃ no evādriyante bhagavadīyatvenaiva parisamāpta-sarvārthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशे च श्री-मार्कण्डेयम् उद्दिश्य श्री-शिवोक्तौ [भ्प् १२।१०।६]- नैवेच्छत्य् आशिषः क्वापि ब्रह्मर्षिर् मोक्षम् अप्य् उत । भक्तिं परां भगवति लब्धवान् पुरुषेऽव्यये

dvādaśe ca śrī-mārkaṇḍeyam uddiśya śrī-śivoktau [BhP 12.10.6]- naivecchaty āśiṣaḥ kvāpi brahmarṣir mokṣam apy uta | bhaktiṃ parāṃ bhagavati labdhavān puruṣe'vyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं पञ्चमे श्री-भगवन्तम् उद्दिश्य बादरायणिना [भ्प् ५।१४।४३]- यो दुस्त्यजान् क्षिति-सुत-स्वजनार्थ-दारान् प्रार्थ्यां श्रियं सुर-वरैः सदयावलोकाम् । नैच्छन् नृपस् तद्-उचितं महतां मधुद्विट्- सेवानुरक्त-मनसाम् अभवो ऽपि फल्गुः

ataivoktaṃ pañcame śrī-bhagavantam uddiśya bādarāyaṇinā [BhP 5.14.43]- yo dustyajān kṣiti-suta-svajanārtha-dārān prārthyāṃ śriyaṃ sura-varaiḥ sadayāvalokām | naicchan nṛpas tad-ucitaṃ mahatāṃ madhudviṭ- sevānurakta-manasām abhavo 'pi phalguḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे च भगवता [भ्प् ११।१४।१४]--- न पारमेष्ठ्यं न महेन्द्र-धिष्ण्यं न सार्वभौमं न रसाधिपत्यम् । न योग-सिद्धीर् अपुनर्-भवं वा मय्य् अर्पितात्मेच्छति मद् विनान्यत्

ekādaśe ca bhagavatā [BhP 11.14.14]--- na pārameṣṭhyaṃ na mahendra-dhiṣṇyaṃ na sārvabhaumaṃ na rasādhipatyam | na yoga-siddhīr apunar-bhavaṃ vā mayy arpitātmecchati mad vinānyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं षष्ठे श्री-रुद्रेण [भ्प् ६।१७।३२]---- वासुदेवे भगवति भक्तिम् उद्वहतां नॄणाम् । ज्ञान-वैराग्य-वीर्याणां नेह कश्चिद् व्यपाश्रयः

ataivoktaṃ ṣaṣṭhe śrī-rudreṇa [BhP 6.17.32]---- vāsudeve bhagavati bhaktim udvahatāṃ nṝṇām | jñāna-vairāgya-vīryāṇāṃ neha kaścid vyapāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णु-पुराणे च श्री-प्रह्लादेन [विप् १।२०।२७] धर्मार्थ-कामैः किं तस्य मुक्तिस् तस्य करे स्थिता । समस्त-जगतां मूले यस्य भक्तिः स्थिता त्वयि

viṣṇu-purāṇe ca śrī-prahlādena [ViP 1.20.27] dharmārtha-kāmaiḥ kiṃ tasya muktis tasya kare sthitā | samasta-jagatāṃ mūle yasya bhaktiḥ sthitā tvayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं नारसिंहे- पत्रेषु पुष्पेषु फलेषु तोयेस्व् अक्रीत-लभ्येषु सदैव सत्सु । भक्त्या सुलभ्ये पुरुषे पुराणे मुक्तौ किम् अर्थं क्रियते प्रयत्नः

ataivoktaṃ nārasiṃhe- patreṣu puṣpeṣu phaleṣu toyesv akrīta-labhyeṣu sadaiva satsu | bhaktyā sulabhye puruṣe purāṇe muktau kim arthaṃ kriyate prayatnaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं प्रथम-स्कन्धे [भ्प् १।७।१०]- आत्मारामाश् च मुनयो निर्ग्रन्था अप्य् उरुक्रमे । कुर्वन्त्य् अहैतुकीं भक्तिम् इत्थम्भूत-गुणो हरिः

ataivoktaṃ prathama-skandhe [BhP 1.7.10]- ātmārāmāś ca munayo nirgranthā apy urukrame | kurvanty ahaitukīṃ bhaktim itthambhūta-guṇo hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-वैकुण्ठ-लोक-प्रापकत्वम् वामने- येषां चक्र-गदा-पाणौ भक्तिर् अव्यभिचारिणी । ते यान्ति नियतं स्थानं यत्र योगेश्वरो हरिः

śrī-vaikuṇṭha-loka-prāpakatvam vāmane- yeṣāṃ cakra-gadā-pāṇau bhaktir avyabhicāriṇī | te yānti niyataṃ sthānaṃ yatra yogeśvaro hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कान्दे- मुनिर् जाप्यपरो नित्यं दृढ-भक्तिर् जितेन्द्रियः । स्व-गृहेऽपि वसन् याति तद् विष्णोः परमं पदम्

skānde- munir jāpyaparo nityaṃ dṛḍha-bhaktir jitendriyaḥ | sva-gṛhe'pi vasan yāti tad viṣṇoḥ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीय-स्कन्धे श्री-वैकुण्ठ-वर्णने [भ्प् ३।१५।२५]- यच् च व्रजन्त्य् अनिमिषां ऋषभानुवृत्त्या दूरे यमा ह्य् उपरि नः स्पृहणीय-शीलाः । भर्तुर् मिथः सुयशसः कथनानुराग- वैक्लव्य-बाष्प-कलया पुलकी-कृताङ्गाः

tṛtīya-skandhe śrī-vaikuṇṭha-varṇane [BhP 3.15.25]- yac ca vrajanty animiṣāṃ ṛṣabhānuvṛttyā dūre yamā hy upari naḥ spṛhaṇīya-śīlāḥ | bhartur mithaḥ suyaśasaḥ kathanānurāga- vaiklavya-bāṣpa-kalayā pulakī-kṛtāṅgāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमे च श्री-ब्रह्म-स्तुतौ [भ्प् १०।१४।५]-- पुरेह भूमन् बहवो ऽपि योगिनस् त्वद्-अर्पितेहा निज-कर्म-लब्धया । विबुध्य भक्त्यैव कथोपनीतया प्रपेदिरेऽञ्जो ऽच्युत ते गतिं पराम्

daśame ca śrī-brahma-stutau [BhP 10.14.5]-- pureha bhūman bahavo 'pi yoginas tvad-arpitehā nija-karma-labdhayā | vibudhya bhaktyaiva kathopanītayā prapedire'ñjo 'cyuta te gatiṃ parām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहन्-नारदीये भगवत्-तोष-प्रश्नोत्तरे [१।१।५०]- सर्व-देव-मयो विष्णुः शरणार्ति-प्रनाशनः । स्व-भक्त-वत्सलो देवो भक्त्या तुष्यति नान्यथा

bṛhan-nāradīye bhagavat-toṣa-praśnottare [1.1.50]- sarva-deva-mayo viṣṇuḥ śaraṇārti-pranāśanaḥ | sva-bhakta-vatsalo devo bhaktyā tuṣyati nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तम-स्कन्धे श्री-प्रह्लादस्य बालोपदेशे [भ्प् ७।७।५१-५२]- नालं द्विजत्वं देवत्वं ऋषित्वं वासुरात्मजाः । प्रीणनाय मुकुन्दस्य न वृत्तं न बहु-ज्ञता

saptama-skandhe śrī-prahlādasya bālopadeśe [BhP 7.7.51-52]- nālaṃ dvijatvaṃ devatvaṃ ṛṣitvaṃ vāsurātmajāḥ | prīṇanāya mukundasya na vṛttaṃ na bahu-jñatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दानं न तपो नेज्या न शौचं न व्रतानि च । प्रीयतेऽमलया भक्त्या हरिर् अन्यद् विडम्बनम्

na dānaṃ na tapo nejyā na śaucaṃ na vratāni ca | prīyate'malayā bhaktyā harir anyad viḍambanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-नृसिंह-स्तुतौ च [भ्प् ७।९।९]- मन्ये धनाभिजन-रूप-तपः-श्रुतौजस्- तेजः-प्रभाव-बल-पौरुष-बुद्धि-योगाः । नाराधनाय हि भवन्ति परस्य पुंसो भक्त्या तुतोष भगवान् गज-यूथपाय

śrī-nṛsiṃha-stutau ca [BhP 7.9.9]- manye dhanābhijana-rūpa-tapaḥ-śrutaujas- tejaḥ-prabhāva-bala-pauruṣa-buddhi-yogāḥ | nārādhanāya hi bhavanti parasya puṃso bhaktyā tutoṣa bhagavān gaja-yūthapāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्रापि [पद्यावली ८]- व्याधस्याचरणं ध्रुवस्य च वयो विद्या गजेन्द्रस्य का कुब्जायाः किम् उ नाम रूपम् अधिकं किं तत् सुदाम्नो धनम् । वंशः को विदुरस्य यादवपतेर् उग्रस्य किं पौरुषं भक्त्या तुष्यति केवलं न च गुणैर् भक्ति-प्रियो माधवः

anyatrāpi [Padyāvalī 8]- vyādhasyācaraṇaṃ dhruvasya ca vayo vidyā gajendrasya kā kubjāyāḥ kim u nāma rūpam adhikaṃ kiṃ tat sudāmno dhanam | vaṃśaḥ ko vidurasya yādavapater ugrasya kiṃ pauruṣaṃ bhaktyā tuṣyati kevalaṃ na ca guṇair bhakti-priyo mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतैवोक्तं श्री-भगवता [गीता ९।२६]- पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति । तद् अहं भक्त्युपहृतम् अश्नामि प्रयतात्मनः

ataivoktaṃ śrī-bhagavatā [Gītā 9.26]- patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati | tad ahaṃ bhaktyupahṛtam aśnāmi prayatātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथम-स्कन्धे* श्री-हनुमतोक्तम्- न जन्म नूनं महतो न सौभगं न वाङ् न बुद्धिर् नाकृतिस् तोष-हेतुः । तैर् यद् विसृष्टान् अपि नो वनौकसश् चकार सखे बत लक्ष्मणाग्रजः

prathama-skandhe* śrī-hanumatoktam- na janma nūnaṃ mahato na saubhagaṃ na vāṅ na buddhir nākṛtis toṣa-hetuḥ | tair yad visṛṣṭān api no vanaukasaś cakāra sakhe bata lakṣmaṇāgrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवत्-सङ्गमकत्वम् श्री-भगवद्-गीतासु [११।१५]- भक्त्या त्व् अनन्यया शक्य अहम् एवंविधो ऽर्जुन । ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परंतप

śrī-bhagavat-saṅgamakatvam śrī-bhagavad-gītāsu [11.15]- bhaktyā tv ananyayā śakya aham evaṃvidho 'rjuna | jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca paraṃtapa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादश-स्कन्धे च श्री-भगवद्-उद्धव-संवादे [भ्प् ११।१४।२५]- यथाग्निना हेम-मलं जहाति ध्मातं पुनः स्वं भजते च रूपम् । आत्मा च कर्मानुशयं विधूय मद्-भक्ति-योगेन भजत्य् अथो माम्

ekādaśa-skandhe ca śrī-bhagavad-uddhava-saṃvāde [BhP 11.14.25]- yathāgninā hema-malaṃ jahāti dhmātaṃ punaḥ svaṃ bhajate ca rūpam | ātmā ca karmānuśayaṃ vidhūya mad-bhakti-yogena bhajaty atho mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च [भ्प् ११।१८।४५]- भक्त्योद्धवानपायिन्या सर्व-लोक-महेश्वरम् । सर्वोत्पत्त्य्-अप्ययं ब्रह्म कारणं मोपयाति सः

kiṃ ca [BhP 11.18.45]- bhaktyoddhavānapāyinyā sarva-loka-maheśvaram | sarvotpatty-apyayaṃ brahma kāraṇaṃ mopayāti saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवद्-वशीकारत्वम् पाद्मे कार्त्तिक-माहात्म्ये श्री-नारद-शौनक-संवादे- भुक्तिं मुक्तिं हरिर् दद्यात् अर्चितो ऽन्यत्र सेविनाम् । भक्तिं च ददात्य् एष यतो वश्य-करी हरेः

śrī-bhagavad-vaśīkāratvam pādme kārttika-māhātmye śrī-nārada-śaunaka-saṃvāde- bhuktiṃ muktiṃ harir dadyāt arcito 'nyatra sevinām | bhaktiṃ ca dadāty eṣa yato vaśya-karī hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव वैशाख-माहात्म्ये (५।८५।३९) श्री-नारदाम्बरीष-संवादे- मायाजानिरमायो ऽसौ भक्त्या राजन् न मायया । साध्यते साधु-पुरुषैः स्वयं जानाति तद् भवान्

tatraiva vaiśākha-māhātmye (5.85.39) śrī-nāradāmbarīṣa-saṃvāde- māyājāniramāyo 'sau bhaktyā rājan na māyayā | sādhyate sādhu-puruṣaiḥ svayaṃ jānāti tad bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादश-स्कन्धे च तत्रैव [भ्प् ११।१४।२०-२१]- न साधयति मां योगो न साङ्ख्यं धर्म उद्धव । न स्वाध्यायस् तपस् त्यागो यथा भक्तिर् ममोर्जिता

ekādaśa-skandhe ca tatraiva [BhP 11.14.20-21]- na sādhayati māṃ yogo na sāṅkhyaṃ dharma uddhava | na svādhyāyas tapas tyāgo yathā bhaktir mamorjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मः सत्य-दयोपेतो विद्या वा तपसान्विता । मद्-भक्त्यापेतम् आत्मानं न सम्यक् प्रपुनाति हि

dharmaḥ satya-dayopeto vidyā vā tapasānvitā | mad-bhaktyāpetam ātmānaṃ na samyak prapunāti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वतः परम-पुरुषार्थता तृतीय-स्कन्धे श्री-कापिलेये [भ्प् ३।२९।१३]- सालोक्य-सार्ष्टि-सामीप्य- सारूप्यैकत्वम् अप्य् उत । दीयमानं न गृह्णन्ति विना मत्-सेवनं जनाः

svataḥ parama-puruṣārthatā tṛtīya-skandhe śrī-kāpileye [BhP 3.29.13]- sālokya-sārṣṭi-sāmīpya- sārūpyaikatvam apy uta | dīyamānaṃ na gṛhṇanti vinā mat-sevanaṃ janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवम-स्कन्धे चाम्बरीषोपाख्याने श्री-भगवद्-उक्तौ [भ्प् ९।४।६७]- मत्-सेवया प्रतीतं ते सालोक्यादि-चतुष्टयम् । नेच्छन्ति सेवया पूर्णाः कुतो ऽन्यत् काल-विप्लुतम्

navama-skandhe cāmbarīṣopākhyāne śrī-bhagavad-uktau [BhP 9.4.67]- mat-sevayā pratītaṃ te sālokyādi-catuṣṭayam | necchanti sevayā pūrṇāḥ kuto 'nyat kāla-viplutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति । माहात्म्यं यच् च भगवद्-भक्तानां लिखितं पुरा । तद्-भक्तेर् अपि विज्ञेयं तेषां भक्त्यैव तत्त्वतः

iti | māhātmyaṃ yac ca bhagavad-bhaktānāṃ likhitaṃ purā | tad-bhakter api vijñeyaṃ teṣāṃ bhaktyaiva tattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.