Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·1·1.1·1.1.40

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 1.1.40

JV 1.1.40

कृद् यो म-कार-अन्तः, एज्-अन्तश् च तद्-अन्तं शब्द-रूपम् अव्यय-सञ्ज्ञं भवति । स्वादुङ्-कारं भुङ्क्ते । सम्पन्नङ्-कारं भुङ्क्ते । लवणङ्-कारं भुङ्क्ते । एजन्तः-वक्षे रायः । ता वामेषे रथानाम् । ऋत्वे दक्षाय जीवसे । ज्योक् च सूर्यं दृशे । वक्षे इति वचेः तुम्-अर्थे से-सेन्-असे (*३,४।९) इति से-प्रत्यये कुत्वे षत्वे च कृते रूपम् । एषे इति इणः से-प्रत्यये गुणे षत्वे च कृते रूपम् । जीवसे इति जीवेः असे प्रत्यये रूपम् । दृशे इति दृशेः केन्-प्रत्ययो निपात्यते - दृशे विख्ये च (*३,४।११) इति । अन्त-ग्रहणम् औपदेशिक-प्रतिपत्त्य्-अर्थम् । इह मा भूत् - आधये, चिकीर्षवे, कुम्भ-कारेभ्यः इति ॥ क्त्वा-तोसुन्-कसुनः

kṛd yo ma-kāra-antaḥ, ej-antaś ca tad-antaṃ śabda-rūpam avyaya-sañjñaṃ bhavati / svāduṅ-kāraṃ bhuṅkte / sampannaṅ-kāraṃ bhuṅkte / lavaṇaṅ-kāraṃ bhuṅkte / ejantaḥ-vakṣe rāyaḥ / tā vāmeṣe rathānām / ṛtve dakṣāya jīvase / jyok ca sūryaṃ dṛśe / vakṣe iti vaceḥ tum-arthe se-sen-ase (*3,4.9) iti se-pratyaye kutve ṣatve ca kṛte rūpam / eṣe iti iṇaḥ se-pratyaye guṇe ṣatve ca kṛte rūpam / jīvase iti jīveḥ ase pratyaye rūpam / dṛśe iti dṛśeḥ ken-pratyayo nipātyate - dṛśe vikhye ca (*3,4.11) iti / anta-grahaṇam aupadeśika-pratipatty-artham / iha mā bhūt - ādhaye, cikīrṣave, kumbha-kārebhyaḥ iti // ktvā-tosun-kasunaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/1.1.40

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 1.1.40, in HREEM (hreem.cc/library/JV/1.1.40), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text