तत्पुरुषः इति समास-विशेषस्य सञ्ज्ञां वक्ष्यति । स तत्पुरुषः समान-अधिकरण-पदः कर्मधारय-सञ्ज्ञो भवति । अधिकरण-शब्दो ऽभिधेय-वाचि । समान-अधिकरणः समान-अभिधेयः । परमराज्यम् । उत्तमराज्यम् । अकर्मधारये राज्यम् (*६,२।१३०) इत्य् उत्तरपद-आद्य्-उदात्तं न भवति । पाचकवृन्दारिका । तत्पुरुषः इति किम् ? पाचिकाभार्यः । समान-अधिकरणः इति किम् ? ब्राह्मण-राज्यम् । कर्मधारय-प्रदेशाः - कर्मधारये ऽनिष्ठा (*६,२।४६) इत्य् एवम् आदयः ॥ प्रथमा-निर्दिष्टं समास उपसर्जनम्
tatpuruṣaḥ iti samāsa-viśeṣasya sañjñāṃ vakṣyati / sa tatpuruṣaḥ samāna-adhikaraṇa-padaḥ karmadhāraya-sañjño bhavati / adhikaraṇa-śabdo 'bhidheya-vāci / samāna-adhikaraṇaḥ samāna-abhidheyaḥ / paramarājyam / uttamarājyam / akarmadhāraye rājyam (*6,2.130) ity uttarapada-ādy-udāttaṃ na bhavati / pācakavṛndārikā / tatpuruṣaḥ iti kim ? pācikābhāryaḥ / samāna-adhikaraṇaḥ iti kim ? brāhmaṇa-rājyam / karmadhāraya-pradeśāḥ - karmadhāraye 'niṣṭhā (*6,2.46) ity evam ādayaḥ // prathamā-nirdiṣṭaṃ samāsa upasarjanam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.