उपमीयते ऽनेन इत्य् उपमानम् । उपमान-वाचीनि सुबन्तानि सामान्य-वचनैः सुबन्तैः सह समस्यन्ते, तत्पुरुषश् च समासो भवति । उपमान-उपमेययोः साधारणे धर्मः सामान्यं, तद्विशिष्ट-उपमेय-वचनैर् अयं समासः । शस्त्रीव श्यामा शस्त्रीश्यामा देवदत्ता । कुमुदश्येनी । हंसगद्गदा । न्यग्रोधपरिमण्डला । उपमानानि इति किम् ? देवदत्ता शयामा । सामान्य-वचनैः इति किम् ? फाला इव तण्डुलाः । पर्वता इव बलाहकाः ॥ उपमितं व्याघ्र-आदिभिः सामान्य-अप्रयोगे
upamīyate 'nena ity upamānam / upamāna-vācīni subantāni sāmānya-vacanaiḥ subantaiḥ saha samasyante, tatpuruṣaś ca samāso bhavati / upamāna-upameyayoḥ sādhāraṇe dharmaḥ sāmānyaṃ, tadviśiṣṭa-upameya-vacanair ayaṃ samāsaḥ / śastrīva śyāmā śastrīśyāmā devadattā / kumudaśyenī / haṃsagadgadā / nyagrodhaparimaṇḍalā / upamānāni iti kim ? devadattā śayāmā / sāmānya-vacanaiḥ iti kim ? phālā iva taṇḍulāḥ / parvatā iva balāhakāḥ // upamitaṃ vyāghra-ādibhiḥ sāmānya-aprayoge
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.