Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.3·3.3.20

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.20

JV 3.3.20

कर्तृ-वर्जिते कारके सञ्ज्ञायां विषये धातोः घञ् भवति । प्रास्यन्ति तं प्रासः । प्रसीव्यन्ति तं प्रसेवः । आहरन्ति तस्माद् रसम् इति आहारः । मधुराहारः । तक्षशिलाहारः । अकर्तरि इति किम् ? मिषत्यसौ मेषः । सज्ञायाम् इति किम् ? कर्तव्यः कटः । सञ्ज्ञा-व्यभिचार-अर्थश् चकारः । को भवता दायो दत्तः । को भवता लाभो लब्धः । कारक-ग्रहणं पर्युदासे न कर्तव्यम् । तत् क्रियते प्रसज्य-प्रतिषेधे ऽपि समासो ऽस्ति इति ज्ञापन-अर्थम्, आद्-एच उपदेशे ऽशिति (*६,१।४५) इति । इत उत्तरं भावे, अकर्तरि च कारके इति द्वयम् अनुवर्तते ॥ परिमाण-आख्यायां सर्वेभ्यः

kartṛ-varjite kārake sañjñāyāṃ viṣaye dhātoḥ ghañ bhavati / prāsyanti taṃ prāsaḥ / prasīvyanti taṃ prasevaḥ / āharanti tasmād rasam iti āhāraḥ / madhurāhāraḥ / takṣaśilāhāraḥ / akartari iti kim ? miṣatyasau meṣaḥ / sajñāyām iti kim ? kartavyaḥ kaṭaḥ / sañjñā-vyabhicāra-arthaś cakāraḥ / ko bhavatā dāyo dattaḥ / ko bhavatā lābho labdhaḥ / kāraka-grahaṇaṃ paryudāse na kartavyam / tat kriyate prasajya-pratiṣedhe 'pi samāso 'sti iti jñāpana-artham, ād-eca upadeśe 'śiti (*6,1.45) iti / ita uttaraṃ bhāve, akartari ca kārake iti dvayam anuvartate // parimāṇa-ākhyāyāṃ sarvebhyaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.3.20

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.20, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.3.20), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text