Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.3·3.3.97

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.97

JV 3.3.97

भावे स्त्रियाम् इति वर्तते । मन्त्रे विषये वृषादिभ्यः धातुभ्यः क्तिन् प्रत्ययो भवति उदात्तः । प्रकृति-प्रत्यययोः विभक्ति-विपरिणामेन सम्बन्धः । कस्माद् एवं कृतम् ? वैचित्र्य-अर्थम् । वृष्टिः । इष्टिः । पक्तिः । मतिः । वित्तिः । भूतिः । वीतिः । रातिः । सर्वत्र सर्वधातुभ्यः सामान्येन विहित एव क्तिन् । उदात्त-अर्थं वचनम् । इषेस्तु इच्छा (*३,३।१०१) इति निपातनं वक्ष्यति, ततः क्तिन्न् अपि विधीयते । मन्त्राद् अन्यत्र आदिर् उदात्तः ॥ ऊति-यूति-जूति-साति-हेति-कीर्तयश् च

bhāve striyām iti vartate / mantre viṣaye vṛṣādibhyaḥ dhātubhyaḥ ktin pratyayo bhavati udāttaḥ / prakṛti-pratyayayoḥ vibhakti-vipariṇāmena sambandhaḥ / kasmād evaṃ kṛtam ? vaicitrya-artham / vṛṣṭiḥ / iṣṭiḥ / paktiḥ / matiḥ / vittiḥ / bhūtiḥ / vītiḥ / rātiḥ / sarvatra sarvadhātubhyaḥ sāmānyena vihita eva ktin / udātta-arthaṃ vacanam / iṣestu icchā (*3,3.101) iti nipātanaṃ vakṣyati, tataḥ ktinn api vidhīyate / mantrād anyatra ādir udāttaḥ // ūti-yūti-jūti-sāti-heti-kīrtayaś ca

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.3.97

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.97, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.3.97), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text