पङ्क्तिर् आदिर् अस्य पाङ्कतः प्रगाथः । आनुष्टुभः । जागतः । आदिः इति किम् ? अनुष्टुब्ः मध्यम् अस्य प्रगाथस्य । छन्दसः इति किम् ? उदुत्य-शब्द आदिर् अस्य प्रगाथस्य । प्रगाथेषु इति किम् ? पङ्क्तिर् आदिर् अस्य अनुवाकस्य । प्रगाथ-शब्दः क्रियानिमित्तकः क्वचिद् एव मन्त्रविशेषे वर्तते । यत्र द्वे ऋचौ प्रग्रथनेन तिस्रः क्रियन्ते, स प्रग्रथनात् प्रकर्षगानाद् वा प्रगाथः इत्य् उच्यते । छन्दसः प्रत्ययविधाने नपुंसके स्वार्थ उपसङ्ख्यानम् । त्रिष्टुब् एव त्रैष्टुभम् । जागतम् ॥ सङ्ग्रामे प्रयोजन-योद्धृभ्यः
paṅktir ādir asya pāṅkataḥ pragāthaḥ / ānuṣṭubhaḥ / jāgataḥ / ādiḥ iti kim ? anuṣṭubḥ madhyam asya pragāthasya / chandasaḥ iti kim ? udutya-śabda ādir asya pragāthasya / pragātheṣu iti kim ? paṅktir ādir asya anuvākasya / pragātha-śabdaḥ kriyānimittakaḥ kvacid eva mantraviśeṣe vartate / yatra dve ṛcau pragrathanena tisraḥ kriyante, sa pragrathanāt prakarṣagānād vā pragāthaḥ ity ucyate / chandasaḥ pratyayavidhāne napuṃsake svārtha upasaṅkhyānam / triṣṭub eva traiṣṭubham / jāgatam // saṅgrāme prayojana-yoddhṛbhyaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.