तद् अर्हति (*५,१।६३) इति वक्ष्यति । आ एतस्माद् अर्हसंशब्दनाद् यान् इत ऊर्ध्वम् अनुक्रमिष्यामः ठक् प्रत्ययस् तेष्व् अधिकृतो वेदितव्यः, गोपुच्छादीन् वर्जयित्वा । अभिविधाव् अयम् आकारः, तेन अर्हत्य् अर्थो ऽपि ठक् भवत्येव । ठञ्-अधिकारम् अध्ये तदपवादः ठग्विधीयते । वक्ष्यति - तेन क्रीतम् (*५,१।३७) । नैष्किकम् । पाणिकम् । अगोपुच्छसङ्ख्यापरिमाणात् इति किम् ? गोपुच्छेन क्रीतं गौपुच्छिकम् । सङ्ख्या - षाष्टिकम् । परिमाण - प्रास्थिकम् । कौडविकम् । ठञ् प्रत्युदाह्रियते । सङ्ख्यापरिमाणयोः को विशेषः ? भेदगणनं सङ्ख्या एकत्वादिः । गुरुत्वमानम् उन्मानं पलादि । आयाममानं प्रमाणं वितस्त्यादि । आरोहपरिणाहमानं परिमाणं प्रस्थादि । ऊर्ध्वमानं किलोन्मानं परिमाणं तु सर्वतः आयामस्तु प्रमाणं स्यात् सङ्ख्या बाह्या तु सर्वतः ॥ असमासे निष्क-आदिभ्यः
tad arhati (*5,1.63) iti vakṣyati / ā etasmād arhasaṃśabdanād yān ita ūrdhvam anukramiṣyāmaḥ ṭhak pratyayas teṣv adhikṛto veditavyaḥ, gopucchādīn varjayitvā / abhividhāv ayam ākāraḥ, tena arhaty artho 'pi ṭhak bhavatyeva / ṭhañ-adhikāram adhye tadapavādaḥ ṭhagvidhīyate / vakṣyati - tena krītam (*5,1.37) / naiṣkikam / pāṇikam / agopucchasaṅkhyāparimāṇāt iti kim ? gopucchena krītaṃ gaupucchikam / saṅkhyā - ṣāṣṭikam / parimāṇa - prāsthikam / kauḍavikam / ṭhañ pratyudāhriyate / saṅkhyāparimāṇayoḥ ko viśeṣaḥ ? bhedagaṇanaṃ saṅkhyā ekatvādiḥ / gurutvamānam unmānaṃ palādi / āyāmamānaṃ pramāṇaṃ vitastyādi / ārohapariṇāhamānaṃ parimāṇaṃ prasthādi / ūrdhvamānaṃ kilonmānaṃ parimāṇaṃ tu sarvataḥ āyāmastu pramāṇaṃ syāt saṅkhyā bāhyā tu sarvataḥ // asamāse niṣka-ādibhyaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.