Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·5·5.2·5.2.96

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 5.2.96

JV 5.2.96

रसादिभ्यः प्रातिपदिकेभ्यः मतुप् प्रत्ययो भवति तद् अस्य अस्त्य् अस्मिन् इत्य् एतस्मिन् विषये । रसवान् । रूपवान् । किमर्थम् इदम् उच्यते, न पूर्वसूत्रेण+एव मतुप् सिद्धः ? रसादिभ्यः पुनर् वचनम् अन्यनिवृत्त्यर्थम्, अन्ये मत्वर्थीया मा भूवन्न् इति । कथं रूपिणी कन्या, रूपिको दारकः ? प्रायिकम् एतद् वचनम् । इतिकरणो विवक्षार्थो ऽनुवर्तते । अथ वा गुणात् इति अत्र पठ्यते । तेन ये रसनेन्द्रियादिग्राह्या गुणाः, तेषाम् अत्र पाठः । इह मा भूत्, रूपिणी, रूपिकः इति । शोभायोगो गम्यते । रसिको नटः इत्य् अत्र भावयोगः । रस । रूप । गन्ध । स्पर्श । शब्द । स्नेह । गुणात् । एकाचः । गुन-ग्रहणं रसादीनां विशेषणम् ॥ प्राणिस्थाद् आतो लज् अन्यतरस्याम्

rasādibhyaḥ prātipadikebhyaḥ matup pratyayo bhavati tad asya asty asmin ity etasmin viṣaye / rasavān / rūpavān / kimartham idam ucyate, na pūrvasūtreṇa+eva matup siddhaḥ ? rasādibhyaḥ punar vacanam anyanivṛttyartham, anye matvarthīyā mā bhūvann iti / kathaṃ rūpiṇī kanyā, rūpiko dārakaḥ ? prāyikam etad vacanam / itikaraṇo vivakṣārtho 'nuvartate / atha vā guṇāt iti atra paṭhyate / tena ye rasanendriyādigrāhyā guṇāḥ, teṣām atra pāṭhaḥ / iha mā bhūt, rūpiṇī, rūpikaḥ iti / śobhāyogo gamyate / rasiko naṭaḥ ity atra bhāvayogaḥ / rasa / rūpa / gandha / sparśa / śabda / sneha / guṇāt / ekācaḥ / guna-grahaṇaṃ rasādīnāṃ viśeṣaṇam // prāṇisthād āto laj anyatarasyām

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/5.2.96

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 5.2.96, in HREEM (hreem.cc/library/JV/5.2.96), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text