ऋतौ भवमार्तवम् । अनार्तववाचिनि शारदशब्दे उत्तरपदे उत्तरपदे तत्पुरुषे समासे पूर्वपदम् प्रकृतिस्वरं भवति । रज्जुशारदमुदकम् । दृषत्शारदाः सक्तवः । शारदशब्दो ऽयं प्रत्यग्रवाची, तस्य नित्यसमासो ऽस्वपदविग्रह इष्यते । सद्यो रज्जूद्धृतमुदकं प्रत्यग्रमनुपहतं रज्जुशाराम् उच्यते । रज्जुशदः सृजेरसुम् च इति उप्रत्ययान्तः आदिलोपश् च । धान्ये नित् इति च तत्र वर्तते, तेन आद्युदात्तः । दृषत्शब्दः दृणातेः षुक् ह्रस्वश् च इति अदिप्रत्ययान्तो ऽन्तोदात्तः । अनार्तवे इति किम् ? पर्मशारदम् । उत्तरमशारदम् । शरदि ऋतुविशेषे भवं यत् तद् इह शारदम् ॥ अध्वर्यु-कषाययोर् जातौ
ṛtau bhavamārtavam / anārtavavācini śāradaśabde uttarapade uttarapade tatpuruṣe samāse pūrvapadam prakṛtisvaraṃ bhavati / rajjuśāradamudakam / dṛṣatśāradāḥ saktavaḥ / śāradaśabdo 'yaṃ pratyagravācī, tasya nityasamāso 'svapadavigraha iṣyate / sadyo rajjūddhṛtamudakaṃ pratyagramanupahataṃ rajjuśārām ucyate / rajjuśadaḥ sṛjerasum ca iti upratyayāntaḥ ādilopaś ca / dhānye nit iti ca tatra vartate, tena ādyudāttaḥ / dṛṣatśabdaḥ dṛṇāteḥ ṣuk hrasvaś ca iti adipratyayānto 'ntodāttaḥ / anārtave iti kim ? parmaśāradam / uttaramaśāradam / śaradi ṛtuviśeṣe bhavaṃ yat tad iha śāradam // adhvaryu-kaṣāyayor jātau
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.