Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.2·6.2.170

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.170

JV 6.2.170

निष्ठान्तात् उपमानवाचिनश् च मुखं स्वाङ्गम् उत्तरपदम् अन्यतरस्याम् बहुव्रीहौ समासे ऽन्तोदात्तं भवति । प्रक्षालितमुखः, प्रक्षालितमुखः, प्रक्षालितमुखः । यदा+एतद् उत्तरपदान्तोदात्तत्वं न भवति तदा निष्ठोपसर्गपूर्वम् अन्यतरस्याम् (*६,२।११०) इति पक्षे पूर्वपदान्तोदात्तत्वं, तदभावपक्षे ऽपि पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वेन गतिस्वरः इति त्रीण्युदाहरणानि भवन्ति । उपमानात् - सिंहमुखः, सिंहमुखः । व्याघ्रमुखः, व्याघ्रमुखः ॥ जाति-काल-सुख-आदिभ्यो ऽनाच्छादनात् क्तो ऽकृत-मित-प्रतिपन्नाः

niṣṭhāntāt upamānavācinaś ca mukhaṃ svāṅgam uttarapadam anyatarasyām bahuvrīhau samāse 'ntodāttaṃ bhavati / prakṣālitamukhaḥ, prakṣālitamukhaḥ, prakṣālitamukhaḥ / yadā+etad uttarapadāntodāttatvaṃ na bhavati tadā niṣṭhopasargapūrvam anyatarasyām (*6,2.110) iti pakṣe pūrvapadāntodāttatvaṃ, tadabhāvapakṣe 'pi pūrvapadaprakṛtisvaratvena gatisvaraḥ iti trīṇyudāharaṇāni bhavanti / upamānāt - siṃhamukhaḥ, siṃhamukhaḥ / vyāghramukhaḥ, vyāghramukhaḥ // jāti-kāla-sukha-ādibhyo 'nācchādanāt kto 'kṛta-mita-pratipannāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.2.170

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.170, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.2.170), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text