क्षुभितं मन्थेन । क्षुब्धा गिरिनदी इत्य् एवम् आद्युपमानात् भविष्यति । स्वान्तम् इति मनो ऽभिधानं चेत् । स्वनितम् अन्यत । स्वनितो मृदङ्गः । स्वनितं मनसा । ध्वान्तम् इति भवति तमो ऽभिधानं चेत् । ध्वनितम् अन्यत् । ध्वनितो मृदङ्गः । ध्वनितं तमसा । लग्नम् इति भवति सक्तं चेत् । लगितमन्यत् । म्लिष्टम् इति भवति अविस्पष्टं चेत् । म्लेच्छितम् अन्यत् । इत्वम् अप्य् एकारस्य निपातनाद् एव विरिब्धम् इति स्वरश् चेत् । विरेभितम् अन्यत् । रेभृ शब्दे इत्य् अस्य+एतन् निपातनम् । अन्ये तु विरिभितम् अन्यत् इति पठन्ति । रभिं सौत्रं धातुं पठन्ति, ते विरिभितम् इति प्रत्युदाहरन्ति । फाण्टम् इति भवति अनायासश् चेत् । फाणितम् अन्यत् । यदशृतमपिष्टं च कषायमुदकसम्पर्कमात्रात् विभक्तरसमीषदुष्णं तत् फाण्टम् । तदल्पप्रयत्नसाध्यत्वादनायासेन लक्ष्यते । बाढम् इति भवति भृशं चेत् । बाहितम् अन्यत् । बाहृ प्रयत्ने इत्य् अस्य धातोर् एतन् निपातनम् । अतिशयश् च भृशम् इह+उच्यते ॥ धृषी शसी वैयात्ये
kṣubhitaṃ manthena / kṣubdhā girinadī ity evam ādyupamānāt bhaviṣyati / svāntam iti mano 'bhidhānaṃ cet / svanitam anyata / svanito mṛdaṅgaḥ / svanitaṃ manasā / dhvāntam iti bhavati tamo 'bhidhānaṃ cet / dhvanitam anyat / dhvanito mṛdaṅgaḥ / dhvanitaṃ tamasā / lagnam iti bhavati saktaṃ cet / lagitamanyat / mliṣṭam iti bhavati avispaṣṭaṃ cet / mlecchitam anyat / itvam apy ekārasya nipātanād eva viribdham iti svaraś cet / virebhitam anyat / rebhṛ śabde ity asya+etan nipātanam / anye tu viribhitam anyat iti paṭhanti / rabhiṃ sautraṃ dhātuṃ paṭhanti, te viribhitam iti pratyudāharanti / phāṇṭam iti bhavati anāyāsaś cet / phāṇitam anyat / yadaśṛtamapiṣṭaṃ ca kaṣāyamudakasamparkamātrāt vibhaktarasamīṣaduṣṇaṃ tat phāṇṭam / tadalpaprayatnasādhyatvādanāyāsena lakṣyate / bāḍham iti bhavati bhṛśaṃ cet / bāhitam anyat / bāhṛ prayatne ity asya dhātor etan nipātanam / atiśayaś ca bhṛśam iha+ucyate // dhṛṣī śasī vaiyātye
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.