Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·7·7.3·7.3.15

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.3.15

JV 7.3.15

अपरपाटलिपुत्रकः । पूर्वकान्यकुब्जः । अपरकान्यकुब्जः । ग्रामत्वाद् एव नगराणाम् अपि ग्रहणे सिद्धे भेदेन यद् उभयोर् उपादानं तत् सम्बन्धभेदप्रतिपत्त्यर्थम् । दिक्पूर्वपदो हि समुदायः पूर्वेषुकामशम्यादिः ग्रामनामधेयम् । पाटलिपुत्रादिः पुनर् उत्तरपदम् एव नगरम् आह । तत्र ग्रामवाचिनाम् अङ्गानाम् अवयवस्य दिक्शब्दाद् उत्तरस्य नगरवाचिनाम् उत्तरपदानाम् अवयवस्य च वृद्धिर् भवति इत्य् एवम् अभिसम्बन्धः क्रियते । इतरत्र तु दिश उत्तरेषाम् नगराणाम् इत्य् एव । पूर्वैषुकामशमः इत्य् एवम् आदिषु कृतायाम् उत्तरपदवृद्धौ एकादेशो भवति इति ज्ञापि त नेन्द्रस्य परस्य (*७,३।२२) इति प्रतिषेधेन ॥ सङ्ख्यायाः संवत्सर-सङ्ख्यस्य च

aparapāṭaliputrakaḥ / pūrvakānyakubjaḥ / aparakānyakubjaḥ / grāmatvād eva nagarāṇām api grahaṇe siddhe bhedena yad ubhayor upādānaṃ tat sambandhabhedapratipattyartham / dikpūrvapado hi samudāyaḥ pūrveṣukāmaśamyādiḥ grāmanāmadheyam / pāṭaliputrādiḥ punar uttarapadam eva nagaram āha / tatra grāmavācinām aṅgānām avayavasya dikśabdād uttarasya nagaravācinām uttarapadānām avayavasya ca vṛddhir bhavati ity evam abhisambandhaḥ kriyate / itaratra tu diśa uttareṣām nagarāṇām ity eva / pūrvaiṣukāmaśamaḥ ity evam ādiṣu kṛtāyām uttarapadavṛddhau ekādeśo bhavati iti jñāpi ta nendrasya parasya (*7,3.22) iti pratiṣedhena // saṅkhyāyāḥ saṃvatsara-saṅkhyasya ca

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/7.3.15

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.3.15, in HREEM (hreem.cc/library/JV/7.3.15), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text