Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·8·8.2·8.2.107

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.107

JV 8.2.107

दूराद्धूतादिषु प्लुतो विहितः । तत्र ऐचः प्लुतप्रसङ्गे तदवयवभूतौ इदुतौ प्लुतौ । ऐ३तिकायन । औ३पमन्यव । अत्र यदेवर्णोवर्णयोः अवर्णस्य च संविभागः, तदा इदुतौ द्विमात्रावनेन प्लुतौ क्रियेते । प्लुतौ इति हि क्रियानिमित्तो ऽयं व्यपदेशः । इदुतौ प्लवेते वृद्धिं गच्छतः इत्य् अर्थः । तावती च सा प्लुतिर् भवति यया तावेचौ त्रिमात्रौ सम्पद्येते । यदा तु अर्धमात्रा अवर्णस्य अध्यर्धमात्रा इवर्णोवर्णयोः, तदा तौ अर्धतृतीयमात्रौ क्रियेते इति । भष्ये तु उक्तम्, इष्यते एव चतुर्मात्रः प्लुतः इति । तत् कथम् ? समप्रविभागपक्षे इदुतोर् अनेन त्रिमात्रः प्लुतो विधीयते ॥ एचो ऽप्रगृह्यस्य अदूराध्दूते पूर्वस्य अर्धस्य अद् उत्तरस्य+इदुतौ

dūrāddhūtādiṣu pluto vihitaḥ / tatra aicaḥ plutaprasaṅge tadavayavabhūtau idutau plutau / ai3tikāyana / au3pamanyava / atra yadevarṇovarṇayoḥ avarṇasya ca saṃvibhāgaḥ, tadā idutau dvimātrāvanena plutau kriyete / plutau iti hi kriyānimitto 'yaṃ vyapadeśaḥ / idutau plavete vṛddhiṃ gacchataḥ ity arthaḥ / tāvatī ca sā plutir bhavati yayā tāvecau trimātrau sampadyete / yadā tu ardhamātrā avarṇasya adhyardhamātrā ivarṇovarṇayoḥ, tadā tau ardhatṛtīyamātrau kriyete iti / bhaṣye tu uktam, iṣyate eva caturmātraḥ plutaḥ iti / tat katham ? samapravibhāgapakṣe idutor anena trimātraḥ pluto vidhīyate // eco 'pragṛhyasya adūrādhdūte pūrvasya ardhasya ad uttarasya+idutau

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/8.2.107

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.107, in HREEM (hreem.cc/library/JV/8.2.107), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text