Library·Kalidasa: Abhijnanasakuntalam·4

Kalidasa: Abhijnanasakuntalam 4

* यात्य् एकतो ऽस्तशिखरं पतिर् ओषधीनाम् * आविष्कृतारुणपुरःसर एकतो ऽर्कः । * तेजोद्वयस्य युगपद्व्यसनोदयाभ्याम् * लोको नियम्यत इवात्मदशान्तरेषु ॥ क्सक् ४।२ ॥ अपि च। * अन्तर्हिते शशिनि सैव कुमुद्वती मे * वृष्टिं न नन्दयति संस्मरणीयशोभा । * इष्टप्रवासजनितान्य् अबलाजनस्य * दुःखानि नूनम् अतिमात्रसुदुःसहानि

* yāty ekato 'staśikharaṃ patir oṣadhīnām * āviṣkṛtāruṇapuraḥsara ekato 'rkaḥ / * tejodvayasya yugapadvyasanodayābhyām * loko niyamyata ivātmadaśāntareṣu // KSak 4.2 // api ca/ * antarhite śaśini saiva kumudvatī me * vṛṣṭiṃ na nandayati saṃsmaraṇīyaśobhā / * iṣṭapravāsajanitāny abalājanasya * duḥkhāni nūnam atimātrasuduḥsahāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* दुष्यन्तेनाहितं तेजो दधानां भूतये भुवः । * अवेहि तनयां ब्रह्मन्न् अग्निगर्भां शमीम् इव

* duṣyantenāhitaṃ tejo dadhānāṃ bhūtaye bhuvaḥ / * avehi tanayāṃ brahmann agnigarbhāṃ śamīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* क्षौमं केनचिद् इन्दुपाण्डु तरुणा माङ्गल्यम् आविष्कृतम् * निष्ठ्यूतश् चरणोपभोगसुलभो लाक्षारसः केनचित् । * अन्येभ्यो वनदेवताकरतलैर् आपर्वभोगोत्थितैर् * दत्तान्य् आभरणानि तत्किसलयोद्भेदप्रतिद्वन्द्विभिः

* kṣaumaṃ kenacid indupāṇḍu taruṇā māṅgalyam āviṣkṛtam * niṣṭhyūtaś caraṇopabhogasulabho lākṣārasaḥ kenacit / * anyebhyo vanadevatākaratalair āparvabhogotthitair * dattāny ābharaṇāni tatkisalayodbhedapratidvandvibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यास्यत्य् अद्य शकुन्तलेति हृदयं संस्पृष्टम् उत्कण्ठया * कण्ठः स्तम्भितबाष्पवृत्तिकलुषश् चिन्ताजडं दर्शनम् । * वैक्लव्यं मम तावद् ईदृशम् इदं स्नेहाद् अरण्यौकसः * पीड्यन्ते गृहिणः कथं नु तनयाविश्लेषदुःखैर् नवैः

* yāsyaty adya śakuntaleti hṛdayaṃ saṃspṛṣṭam utkaṇṭhayā * kaṇṭhaḥ stambhitabāṣpavṛttikaluṣaś cintājaḍaṃ darśanam / * vaiklavyaṃ mama tāvad īdṛśam idaṃ snehād araṇyaukasaḥ * pīḍyante gṛhiṇaḥ kathaṃ nu tanayāviśleṣaduḥkhair navaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* काश्यप -- वत्से । ययातेर् इव शर्मिष्ठा भर्तुर् बहुमता भव । * सुतं त्वम् अपि संराजं सेव पूरुम् अवाप्नुहि

* kāśyapa -- vatse / yayāter iva śarmiṣṭhā bhartur bahumatā bhava / * sutaṃ tvam api saṃrājaṃ seva pūrum avāpnuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अमी वेदिं परितः कॢप्तधिष्ण्याः समिद्वन्तः प्रान्तसंस्तीर्णदर्भाः । * अपघ्नन्तो दुरितं हव्यगन्धैर् वैतानास् त्वां बह्नयः पावयन्तु

* amī vediṃ paritaḥ kḷptadhiṣṇyāḥ samidvantaḥ prāntasaṃstīrṇadarbhāḥ / * apaghnanto duritaṃ havyagandhair vaitānās tvāṃ bahnayaḥ pāvayantu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पातुं न प्रथमं व्यवस्यति जलं युष्मास्व् अपीतेषु या * नादत्ते प्रियमण्डना अपि भवतां स्नेहेन या पल्लवम् । * आद्ये वः कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्य् उत्सवः * सेयं याति शकुन्तला पतिगृहं सर्वैर् अनुज्ञायताम्

* pātuṃ na prathamaṃ vyavasyati jalaṃ yuṣmāsv apīteṣu yā * nādatte priyamaṇḍanā api bhavatāṃ snehena yā pallavam / * ādye vaḥ kusumaprasūtisamaye yasyā bhavaty utsavaḥ * seyaṃ yāti śakuntalā patigṛhaṃ sarvair anujñāyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अनुमतगमना शकुन्तला तरुभिर् अयं वनवासबन्धुभिः । * परिभृतविरुतं कलं यथा प्रतिवचनीकृतम् एभिर् ईदृशम्

* anumatagamanā śakuntalā tarubhir ayaṃ vanavāsabandhubhiḥ / * paribhṛtavirutaṃ kalaṃ yathā prativacanīkṛtam ebhir īdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* रम्यान्तरः कमलिनीहरितैः सरोभिश् * छायाद्रुमैर् नियमितार्कमयूखतापः । * भूयात् कुशेशयरजोमृदुरेणुर् अस्याः * शान्तानुकूलपवनश् च शिवश् च पन्थाः

* ramyāntaraḥ kamalinīharitaiḥ sarobhiś * chāyādrumair niyamitārkamayūkhatāpaḥ / * bhūyāt kuśeśayarajomṛdureṇur asyāḥ * śāntānukūlapavanaś ca śivaś ca panthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* उद्गलितदर्भकवला मृग्यः परित्यक्तनर्तना मयूराः । * अपसृतपाण्डुपत्रा मुञ्चन्त्य् अश्रूणीव लताः

* udgalitadarbhakavalā mṛgyaḥ parityaktanartanā mayūrāḥ / * apasṛtapāṇḍupatrā muñcanty aśrūṇīva latāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* संकल्पितं प्रथमम् एव मया तवार्थे * भर्तारम् आत्मसदृशं सुकृतैर् गता त्वम् । * चूतेन संश्रितवती नवमालिकेयम् * अस्याम् अहं त्वयि च संप्रति वीतचिन्तः

* saṃkalpitaṃ prathamam eva mayā tavārthe * bhartāram ātmasadṛśaṃ sukṛtair gatā tvam / * cūtena saṃśritavatī navamālikeyam * asyām ahaṃ tvayi ca saṃprati vītacintaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यस्य त्वया व्रणविरोपणम् इङ्गुदीनाम् * तैलं न्यषिच्यत मुखे कुशसूचिविद्धे । * श्यामाकमुष्टिपरिवर्धितको जहाति * सो ऽयं न पुत्रकृतकः पदवीं मृगस् ते

* yasya tvayā vraṇaviropaṇam iṅgudīnām * tailaṃ nyaṣicyata mukhe kuśasūcividdhe / * śyāmākamuṣṭiparivardhitako jahāti * so 'yaṃ na putrakṛtakaḥ padavīṃ mṛgas te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एषा अपि प्रियेण विना गमयति रजनीं विषाददीर्घतराम् । * गुर्व् अपि विरहदुःखम् आशाबन्धः साहयति

* eṣā api priyeṇa vinā gamayati rajanīṃ viṣādadīrghatarām / * gurv api virahaduḥkham āśābandhaḥ sāhayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अस्मान् साधु विचिन्त्य संयमधनान् उच्चैः कुलं चात्मनस् * त्वय्य् अस्याः कथम् अप्य् बान्धवकृतां स्नेहप्रवृत्तिं च ताम् । * सामान्यप्रतिपत्तिपूर्वकम् इयं दारेषु दृश्या त्वया * भाग्यायत्तम् अतः परं न खलु तद्वाच्यं वधूबन्धुभिः

* asmān sādhu vicintya saṃyamadhanān uccaiḥ kulaṃ cātmanas * tvayy asyāḥ katham apy bāndhavakṛtāṃ snehapravṛttiṃ ca tām / * sāmānyapratipattipūrvakam iyaṃ dāreṣu dṛśyā tvayā * bhāgyāyattam ataḥ paraṃ na khalu tadvācyaṃ vadhūbandhubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* शुश्रूषस्व गुरून् कुरु प्रियसखीवृत्तिं सपत्नीजने * भर्तृविप्रकृता अपि रोषणतया मा स्म प्रतीपं गमः । * भूयिष्ठं भव दक्षिणा परिजने भाग्येष्व् अनुत्सेकिनी * यान्त्य् एवं गृहिणीपदं युवतयो वामाः कुलस्याधयः

* śuśrūṣasva gurūn kuru priyasakhīvṛttiṃ sapatnījane * bhartṛviprakṛtā api roṣaṇatayā mā sma pratīpaṃ gamaḥ / * bhūyiṣṭhaṃ bhava dakṣiṇā parijane bhāgyeṣv anutsekinī * yānty evaṃ gṛhiṇīpadaṃ yuvatayo vāmāḥ kulasyādhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अभिजनवतो भर्तुः श्लाघ्ये स्थिता गृहिणीपदे * विभवगुरुभिः कृत्यैस् तस्य प्रतिक्षणम् आकुला । * तनयम् अचिरात् प्राचीवार्कं प्रसूय च पावनम् * मम विरहजां न त्वं वत्से शुचं गणयिष्यामि

* abhijanavato bhartuḥ ślāghye sthitā gṛhiṇīpade * vibhavagurubhiḥ kṛtyais tasya pratikṣaṇam ākulā / * tanayam acirāt prācīvārkaṃ prasūya ca pāvanam * mama virahajāṃ na tvaṃ vatse śucaṃ gaṇayiṣyāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* शमम् एष्यति मम शोकः कथं नु वत्से त्वया रचितपूर्वम् । * उटजद्वारविरूढं नीवारबलिं विलोकयतः

* śamam eṣyati mama śokaḥ kathaṃ nu vatse tvayā racitapūrvam / * uṭajadvāravirūḍhaṃ nīvārabaliṃ vilokayataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अर्थो हि कन्या परकीय एव ताम् अद्य संप्रेष्य परिग्रहीतुः । * जातो ममायं विशदः प्रकामं प्रत्यर्पितन्यास इवान्तरात्मा

* artho hi kanyā parakīya eva tām adya saṃpreṣya parigrahītuḥ / * jāto mamāyaṃ viśadaḥ prakāmaṃ pratyarpitanyāsa ivāntarātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.