Library·Kalidasa: Abhijnanasakuntalam·5
* अभिनवमधुलोलुपस् त्वं तथा परिचुम्ब्य चूतमञ्जरीम् । * कमलवसतिमात्रनिर्वृतो मधुकर विस्मृतो ऽस्य् एनां कथम्
* abhinavamadhulolupas tvaṃ tathā paricumbya cūtamañjarīm / * kamalavasatimātranirvṛto madhukara vismṛto 'sy enāṃ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* रम्याणि वीक्ष्य मधुरांश् च निशम्य शब्दान् पर्युत्सुको भवति यत् सुखितो ऽपि जन्तुः । * तच् चेतसा स्मरति नूनम् अबोधपूर्वं भावस्थिराणि जननान्तरसौहृदानि
* ramyāṇi vīkṣya madhurāṃś ca niśamya śabdān paryutsuko bhavati yat sukhito 'pi jantuḥ / * tac cetasā smarati nūnam abodhapūrvaṃ bhāvasthirāṇi jananāntarasauhṛdāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आचार इत्य् अवहितेन मया गृहीता * या वेत्रयष्टिर् अवरोधगृहेषु राज्ञः । * काले गते बहुतिथे मम सैव जाता * प्रस्थानविक्लवगतेर् अवलम्बनार्था
* ācāra ity avahitena mayā gṛhītā * yā vetrayaṣṭir avarodhagṛheṣu rājñaḥ / * kāle gate bahutithe mama saiva jātā * prasthānaviklavagater avalambanārthā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* भानुः सकृद् युक्ततुरङ्ग एव रात्रिं दिवं गन्धवहः प्रयाति । * शेषः सदा एवाहितभूमिभारः षष्ठांशवृत्तेर् अपि धर्म एषः
* bhānuḥ sakṛd yuktaturaṅga eva rātriṃ divaṃ gandhavahaḥ prayāti / * śeṣaḥ sadā evāhitabhūmibhāraḥ ṣaṣṭhāṃśavṛtter api dharma eṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्रजाः प्रजाः स्वा इव तन्त्रयित्वा * निषेवते श्रान्तमना विविक्तम् । * यूथानि संचार्य रविप्रतप्तः * शीतं दिवा स्थानम् इव द्विपेन्द्रः
* prajāḥ prajāḥ svā iva tantrayitvā * niṣevate śrāntamanā viviktam / * yūthāni saṃcārya raviprataptaḥ * śītaṃ divā sthānam iva dvipendraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्रथमः -- स्वसुखनिरभिलाषः खिद्यसे लोकहेतोः * प्रतिदिनम् अथवा ते वृत्तिर् एवं विधैव । * अनुभवति हि मूर्ध्ना पदप तीव्रम् उष्णम् * शमयति परितापं छायया संश्रितानाम्
* prathamaḥ -- svasukhanirabhilāṣaḥ khidyase lokahetoḥ * pratidinam athavā te vṛttir evaṃ vidhaiva / * anubhavati hi mūrdhnā padapa tīvram uṣṇam * śamayati paritāpaṃ chāyayā saṃśritānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* किं तावद् व्रतिनाम् उपोढतपसां विघ्नैस् तपो दूषितम् * धर्मारण्यचरेषु केनचिद् उत प्राणिष्व् असच्चेष्टितम् । * आहोस्वित् प्रसवो ममापचरितैर् विष्टम्भितो वीरुधाम् * इत्य् आरूढबहुप्रतर्कम् अपरिच्छेदाकुलं मे मनः
* kiṃ tāvad vratinām upoḍhatapasāṃ vighnais tapo dūṣitam * dharmāraṇyacareṣu kenacid uta prāṇiṣv asacceṣṭitam / * āhosvit prasavo mamāpacaritair viṣṭambhito vīrudhām * ity ārūḍhabahupratarkam aparicchedākulaṃ me manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* महाभागः कामं नरपतिर् अभिन्नस्थितिर् असौ * न कश्चिद् वर्णानाम् अपथम् अपकृष्टो ऽपि भजते । * तथापीदं शश्वत्परिचितविविक्तेन मनसा । * जनाकीर्णं मन्ये हुतवहपरीतं गृहम् इव
* mahābhāgaḥ kāmaṃ narapatir abhinnasthitir asau * na kaścid varṇānām apatham apakṛṣṭo 'pi bhajate / * tathāpīdaṃ śaśvatparicitaviviktena manasā / * janākīrṇaṃ manye hutavahaparītaṃ gṛham iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अभ्यक्तम् अपि स्नातः शुचिर् अशुचिम् इव प्रबुद्ध इव सुप्तम् । * बद्धम् इव स्वैरगतिर् जनम् इह सुखसङ्गिनम् अवैमि
* abhyaktam api snātaḥ śucir aśucim iva prabuddha iva suptam / * baddham iva svairagatir janam iha sukhasaṅginam avaimi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* भवन्ति नंरास् तरवः फलागमैर् नवाम्बुभिर् दूरविलम्बिनो घनाः । * अनुद्धताः सत्पुरुषाः समृद्धिभिः स्वभाव एवैष परोपकारिणाम्
* bhavanti naṃrās taravaḥ phalāgamair navāmbubhir dūravilambino ghanāḥ / * anuddhatāḥ satpuruṣāḥ samṛddhibhiḥ svabhāva evaiṣa paropakāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* का स्विद् अवगुण्ठनवती नातिपरिस्फुटशरीरलावण्या । * मध्ये तपोधनानां किसलयम् इव पाण्डुपत्राणाम्
* kā svid avaguṇṭhanavatī nātiparisphuṭaśarīralāvaṇyā / * madhye tapodhanānāṃ kisalayam iva pāṇḍupatrāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कुतो धर्मक्रियाविघ्नः सतां रक्षितरि त्वयि । * तमस् तपति धर्मांशौ कथम् आविर् भविष्यति
* kuto dharmakriyāvighnaḥ satāṃ rakṣitari tvayi / * tamas tapati dharmāṃśau katham āvir bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* त्वम् अर्हतां प्राग्रसरः स्मृतो ऽसि नः * शकुन्तला मूर्तिमती च सत्क्रिया । * समानयंस् तुल्यगुणं वधूवरम् * चिरस्य वाच्यं न गतः प्रजापतिः
* tvam arhatāṃ prāgrasaraḥ smṛto 'si naḥ * śakuntalā mūrtimatī ca satkriyā / * samānayaṃs tulyaguṇaṃ vadhūvaram * cirasya vācyaṃ na gataḥ prajāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* नापेक्षितो गुरुजनो ऽनया त्वया पृष्टो न बन्धुजनः । * एकैकस्मिन्न् एव चरिते भणामि किम् एकैकम्
* nāpekṣito gurujano 'nayā tvayā pṛṣṭo na bandhujanaḥ / * ekaikasminn eva carite bhaṇāmi kim ekaikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सतीम् अपि ज्ञातिकुलैकसंश्रयाम् * जनो ऽन्यथा भर्तृमतीं विशङ्कते । * अतः समीपे परिणेतुर् इष्यते । * प्रियाप्रिया वा प्रमदा स्वबन्धुभिः
* satīm api jñātikulaikasaṃśrayām * jano 'nyathā bhartṛmatīṃ viśaṅkate / * ataḥ samīpe pariṇetur iṣyate / * priyāpriyā vā pramadā svabandhubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* मूर्छन्त्य् अमी विकाराः प्रायेणैश्वर्यमत्तेषु
* mūrchanty amī vikārāḥ prāyeṇaiśvaryamatteṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* इदम् उपनतम् एवं रूपम् अक्लिष्टकान्ति * प्रथमपरिगृहीतं स्यान् न वेत्य् अव्यवस्यन् । * भ्रमर इव विभाते कुन्दम् अन्तस्तुषारम् * न च खलु परोभोक्तुं नापि शक्नोमि हातुम्
* idam upanatam evaṃ rūpam akliṣṭakānti * prathamaparigṛhītaṃ syān na vety avyavasyan / * bhramara iva vibhāte kundam antastuṣāram * na ca khalu parobhoktuṃ nāpi śaknomi hātum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* व्यपदेशम् आविलयितुं किम् ईहसे जनम् इमम् अ पातयितुम् । * कूलं कषा इव सिन्धुः प्रसन्नम् अम्भस् तटतरुं च
* vyapadeśam āvilayituṃ kim īhase janam imam a pātayitum / * kūlaṃ kaṣā iva sindhuḥ prasannam ambhas taṭataruṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्त्रीणाम् अशिक्षितपटुत्वम् अमानुषीषु * संदृश्यते किम् उत याः प्रतिबोधवत्यः । * प्रागन्तरिक्षगमनास् त्वम् अपत्यजातम् * अन्यैर् द्विजैः परभृताः खलु पोषयन्ति
* strīṇām aśikṣitapaṭutvam amānuṣīṣu * saṃdṛśyate kim uta yāḥ pratibodhavatyaḥ / * prāgantarikṣagamanās tvam apatyajātam * anyair dvijaiḥ parabhṛtāḥ khalu poṣayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* मय्य् एव विस्मरणदारुणचित्तवृत्तौ * वृत्तं रहः प्रणयम् अप्रतिपद्यमाने । * भेदाद् भ्रुवोः कुटिलयोर् अतिलोहिताक्ष्या * भग्नं शरासनम् इवातिरुषा स्मरस्य
* mayy eva vismaraṇadāruṇacittavṛttau * vṛttaṃ rahaḥ praṇayam apratipadyamāne / * bhedād bhruvoḥ kuṭilayor atilohitākṣyā * bhagnaṃ śarāsanam ivātiruṣā smarasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अतः परीक्ष्य कर्तव्यं विशेषात् संगतं रहः । * अज्ञातहृदयेष्व् एवं वैरीभवति सौहृदम्
* ataḥ parīkṣya kartavyaṃ viśeṣāt saṃgataṃ rahaḥ / * ajñātahṛdayeṣv evaṃ vairībhavati sauhṛdam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तद् एषा भवतः कान्ता त्यज वैनां गृहाण वा । * उपपन्ना हि दारेषु प्रभुता सर्वतोमुखी
* tad eṣā bhavataḥ kāntā tyaja vaināṃ gṛhāṇa vā / * upapannā hi dāreṣu prabhutā sarvatomukhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यदि यथा वदति क्षितिपस् तथा * त्वम् असि किं पितुर् उत्कुलया त्वया । * अथ तु वेत्सि शुचि व्रतम् आत्मनः * पतिकुले तव दास्यम् अपि क्षमम्
* yadi yathā vadati kṣitipas tathā * tvam asi kiṃ pitur utkulayā tvayā / * atha tu vetsi śuci vratam ātmanaḥ * patikule tava dāsyam api kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कुमुदान्य् एव शशाङ्कः सविता बोधयति पङ्कजान्य् एव । * वशिनां हि परपरिग्रहसंश्लेषपराङ्मुखी वृत्तिः
* kumudāny eva śaśāṅkaḥ savitā bodhayati paṅkajāny eva / * vaśināṃ hi paraparigrahasaṃśleṣaparāṅmukhī vṛttiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* मूढः स्याम् अहम् एषा वा वदेन् मिथ्येति संशये । * दारत्यागी भवाम्य् आहो परस्त्रीस्पर्शपांसुलः
* mūḍhaḥ syām aham eṣā vā vaden mithyeti saṃśaye / * dāratyāgī bhavāmy āho parastrīsparśapāṃsulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्त्रीसंस्थानं चाप्सरस् तीर्थम् आराद् उत्क्षिप्यैनां ज्योतिर् एकं जगाम
* strīsaṃsthānaṃ cāpsaras tīrtham ārād utkṣipyaināṃ jyotir ekaṃ jagāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कामं प्रत्यादिष्टां स्मरामि न परिग्रहं मुनेस् तनयाम् । * बलवत् तु दूयमानं प्रत्याययतीव मां हृदयम्
* kāmaṃ pratyādiṣṭāṃ smarāmi na parigrahaṃ munes tanayām / * balavat tu dūyamānaṃ pratyāyayatīva māṃ hṛdayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.