अशब्दम् अस्पर्शम् अरूपम् अव्ययं तथारसं नित्यम् अगन्धवच् च यत् । अनाद्य् अनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तन् मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ अशब्दम् अस्पर्शम् अरूपम् अरसम् अगन्धवच् च यद् एतद् व्याख्यातं ब्रह्माव्ययं यद् धि शब्दादिमत्तद्व्येतीदं त्व् अशब्दादिमत्त्वाद् अव्ययं न व्येति न क्षीयते, अत एव च नित्यम्, यद् धि व्येति तद् अनित्यम् इदं तु न व्येत्य् अतो नित्यम् । इतश् च नित्यम् अनाद्यविद्यमान आदिः कारणम् अस्य तद् इदम् अनादि । यद् ध्य् आदिमत्तत्कार्यत्वाद् अनित्यं कारणे प्रलीयते यथा पृथिव्यादि । इदं तु सर्वकारणत्वाद् अकार्यम् अकार्यत्वान् नित्यम्, न तस्य कारणम् अस्ति यस्मिन् प्रलीयते । तथानन्तम् अविद्यमानो ऽन्तः कार्यम् अस्य तद् अनन्तम् । यथा कदल्यादेः फलादिकार्योत्पादनेनाप्य् अनित्यत्वं दृष्टम्, न च तथाप्य् अन्तवत्त्वं ब्रह्मणो ऽतो ऽपि नित्यम् । महतो महत्तत्त्वाद् बुद्ध्याख्यात् परं विलक्षणं नित्यविज्ञप्तिस्वरूपत्वात् सर्वसाक्षि हि सर्वभूतात्मत्वाद् ब्रह्म । उक्तं हि "एष सर्वेषु भूतेषु" (कउ ३।१२) इत्य् आदि । ध्रुवं च कूटस्थं नित्यं न पृथिव्यादिवद् आपेक्षिकं नित्यत्वम् । तद् एवम्भूतं ब्रह्मात्मानं निचाय्यावगम्य तम् आत्मानं मृत्युमुखान् मृत्युगोचराद् अविद्याकामकर्मलक्षणात् प्रमुच्यते विमुच्यते ॥ कउभ्_३।१५।१,३।१५ ॥
aśabdam asparśam arūpam avyayaṃ tathārasaṃ nityam agandhavac ca yat / anādy anantaṃ mahataḥ paraṃ dhruvaṃ nicāyya tan mṛtyumukhāt pramucyate // aśabdam asparśam arūpam arasam agandhavac ca yad etad vyākhyātaṃ brahmāvyayaṃ yad dhi śabdādimattadvyetīdaṃ tv aśabdādimattvād avyayaṃ na vyeti na kṣīyate, ata eva ca nityam, yad dhi vyeti tad anityam idaṃ tu na vyety ato nityam / itaś ca nityam anādyavidyamāna ādiḥ kāraṇam asya tad idam anādi / yad dhy ādimattatkāryatvād anityaṃ kāraṇe pralīyate yathā pṛthivyādi / idaṃ tu sarvakāraṇatvād akāryam akāryatvān nityam, na tasya kāraṇam asti yasmin pralīyate / tathānantam avidyamāno 'ntaḥ kāryam asya tad anantam / yathā kadalyādeḥ phalādikāryotpādanenāpy anityatvaṃ dṛṣṭam, na ca tathāpy antavattvaṃ brahmaṇo 'to 'pi nityam / mahato mahattattvād buddhyākhyāt paraṃ vilakṣaṇaṃ nityavijñaptisvarūpatvāt sarvasākṣi hi sarvabhūtātmatvād brahma / uktaṃ hi "eṣa sarveṣu bhūteṣu" (KaU 3.12) ity ādi / dhruvaṃ ca kūṭasthaṃ nityaṃ na pṛthivyādivad āpekṣikaṃ nityatvam / tad evambhūtaṃ brahmātmānaṃ nicāyyāvagamya tam ātmānaṃ mṛtyumukhān mṛtyugocarād avidyākāmakarmalakṣaṇāt pramucyate vimucyate // KaUBh_3.15/1,3.15 //
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.