इन्द्रियाणि हयान् आहुर् विषयांस् तेषु गोचरान् । आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्य् आहुर् मनीषिणः ॥ इन्द्रियाणि चक्षुरादीनि हयान् आहू रथकल्पनाकुशलाः, शरीरस्थाकर्षणसामान्यात् । तेष्व् एवेन्द्रियेषु हयत्वेन परिकल्पितेषु गोचरान् मार्गान् रूपादीन् विषयान् विद्धि । आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं शरीरेन्द्रियमनोभिः सहितं संयुक्तम् आत्मानं भोक्तेति संसारीत्य् आहुर् मनीषिणो विवेकिनः । न हि केवलस्यात्मनो भोक्तृत्वम् अस्ति, बुद्ध्याद्युपाधिकृतम् एव तस्य भोक्तृत्वम् । तथा च श्रुत्यन्तरं केवलस्याभोतृत्वम् एव दर्शयति "ध्यायतीव लेलायतीव" (बाउ ४,४।७) इत्य् आदि । एवञ् च सति वक्ष्यमाणरथकल्पनया वैष्णवस्य पदस्यात्मतया प्रतिपत्तिर् उपपद्यते, नान्यथा स्वभावान् अतिक्रमात् ॥ कउभ्_३।४।१,३।४ ॥
indriyāṇi hayān āhur viṣayāṃs teṣu gocarān / ātmendriyamanoyuktaṃ bhoktety āhur manīṣiṇaḥ // indriyāṇi cakṣurādīni hayān āhū rathakalpanākuśalāḥ, śarīrasthākarṣaṇasāmānyāt / teṣv evendriyeṣu hayatvena parikalpiteṣu gocarān mārgān rūpādīn viṣayān viddhi / ātmendriyamanoyuktaṃ śarīrendriyamanobhiḥ sahitaṃ saṃyuktam ātmānaṃ bhokteti saṃsārīty āhur manīṣiṇo vivekinaḥ / na hi kevalasyātmano bhoktṛtvam asti, buddhyādyupādhikṛtam eva tasya bhoktṛtvam / tathā ca śrutyantaraṃ kevalasyābhotṛtvam eva darśayati "dhyāyatīva lelāyatīva" (BĀU 4,4.7) ity ādi / evañ ca sati vakṣyamāṇarathakalpanayā vaiṣṇavasya padasyātmatayā pratipattir upapadyate, nānyathā svabhāvān atikramāt // KaUBh_3.4/1,3.4 //
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.