ऊर्ध्वं प्राणम् उन्नयति अपानं प्रत्यग् अस्यति । मध्ये वामनम् आसीनं विश्वे देवा उपासते ॥ आत्मनः स्वरूपाधिगमे लिङ्गम् उच्यते -- ऊर्ध्वं हृदयात् प्राणं प्राणवृत्तिं वायुम् उन्नयत्य् ऊर्ध्वं गमयति । तथापानं प्रत्यगधो ऽस्यति क्षिपति य इति वाक्यशेषः । तं मध्ये हृदयपुण्डरीकाकाश आसीनं बुद्धाव् अभिव्यक्तविज्ञानप्रकाशनं वामनं वननीयं सम्भजनीयं विश्वे सर्वे देवाश् चक्षुरादयः प्राणा रूपादिविज्ञानं बलिम् उपाहरन्तो विश्व इव राजानम् उपासते तादर्थ्येनानुपरतव्यापारा भवन्तीत्य् अर्थः । यद् अर्था यत् प्रयुक्ताश् च सर्वे वायुकरणव्यापाराः, सो ऽन्यः सिद्ध इति वाक्यार्थः ॥ कउभ्_५।३।२,२।३ ॥
ūrdhvaṃ prāṇam unnayati apānaṃ pratyag asyati / madhye vāmanam āsīnaṃ viśve devā upāsate // ātmanaḥ svarūpādhigame liṅgam ucyate -- ūrdhvaṃ hṛdayāt prāṇaṃ prāṇavṛttiṃ vāyum unnayaty ūrdhvaṃ gamayati / tathāpānaṃ pratyagadho 'syati kṣipati ya iti vākyaśeṣaḥ / taṃ madhye hṛdayapuṇḍarīkākāśa āsīnaṃ buddhāv abhivyaktavijñānaprakāśanaṃ vāmanaṃ vananīyaṃ sambhajanīyaṃ viśve sarve devāś cakṣurādayaḥ prāṇā rūpādivijñānaṃ balim upāharanto viśva iva rājānam upāsate tādarthyenānuparatavyāpārā bhavantīty arthaḥ / yad arthā yat prayuktāś ca sarve vāyukaraṇavyāpārāḥ, so 'nyaḥ siddha iti vākyārthaḥ // KaUBh_5.3/2,2.3 //
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.