Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·2·2.3·2.3.9

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.3.9

KaUBh 2.3.9

न संदृशे तिष्ठति रूपम् अस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चनैनम् । हृदा मनीषा मनसाभिकॢप्तो य एतद् विदुर् अमृतास् ते भवन्ति ॥ कथं तर्हि तस्यालिङ्गस्य दर्शनम् उपपद्यत इत्य् उच्यते न सन् दृशे सन् दर्शनविषये न तिष्ठति प्रत्यगात्मनो ऽस्य रूपम् । अतो न चक्षुषा सर्वेन्द्रियेण, चक्षुर्ग्रहणस्योपलाक्षणार्थत्वात्, पश्यति नोपलभते कश्चन कश्चिद् अप्य् एनं प्रकृतम् आत्मानम् । कथं तर्हि तं पश्येद् इत्य् उच्यते -- हृदा हृत्स्थया बुद्ध्या । मनीषा मनसः सङ्कल्पादिरूपस्येष्टे नियन्तृत्वेनेति मनीट् तया मनीषाविकल्पयित्र्या बुद्ध्या । मनसा मननरूपेण सम्यग् दर्शनेनाभिकॢप्तो ऽभिसमर्थितो ऽभिप्रकाशित इत्य् एतत् । आत्मा ज्ञातुं शक्य इति वाक्यशेषः । तम् आत्मानं ब्रह्मैतद् ये विदुर् अमृतास् ते भवन्ति ॥ कउभ्_६।९।२,३।९ ॥

na saṃdṛśe tiṣṭhati rūpam asya na cakṣuṣā paśyati kaścanainam / hṛdā manīṣā manasābhikḷpto ya etad vidur amṛtās te bhavanti // kathaṃ tarhi tasyāliṅgasya darśanam upapadyata ity ucyate na san dṛśe san darśanaviṣaye na tiṣṭhati pratyagātmano 'sya rūpam / ato na cakṣuṣā sarvendriyeṇa, cakṣurgrahaṇasyopalākṣaṇārthatvāt, paśyati nopalabhate kaścana kaścid apy enaṃ prakṛtam ātmānam / kathaṃ tarhi taṃ paśyed ity ucyate -- hṛdā hṛtsthayā buddhyā / manīṣā manasaḥ saṅkalpādirūpasyeṣṭe niyantṛtveneti manīṭ tayā manīṣāvikalpayitryā buddhyā / manasā mananarūpeṇa samyag darśanenābhikḷpto 'bhisamarthito 'bhiprakāśita ity etat / ātmā jñātuṃ śakya iti vākyaśeṣaḥ / tam ātmānaṃ brahmaitad ye vidur amṛtās te bhavanti // KaUBh_6.9/2,3.9 //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/2.3.9

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.3.9, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/2.3.9), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text