इति श्रीवात्स्यायनीये काम-सूत्रे सांप्रयोगिके तृतीये ऽधिकरणे वरण-विधानं संबन्ध-निश्चयश् च प्रथमो ऽध्यायः।
iti śrīvātsyāyanīye kāma-sūtre sāṃprayogike tṛtīye 'dhikaraṇe varaṇa-vidhānaṃ saṃbandha-niścayaś ca prathamo 'dhyāyaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स:वर्नायाम् अन्:अन्यपूर्वायां शास्त्रतो ऽधिगतायां धर्मो ऽर्थः पुत्राः संबन्धः पक्ष-वृद्धिर् अन्:उपस्कृता रतिश् च ।
sa:varnāyām an:anyapūrvāyāṃ śāstrato 'dhigatāyāṃ dharmo 'rthaḥ putrāḥ saṃbandhaḥ pakṣa-vṛddhir an:upaskṛtā ratiś ca .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् कन्याम् अभिजनोपेतां माता-पितृमतीं त्रि-वर्षात् प्रभृति न्यून-वयसं श्लाघ्याचारे धनवति पक्षवति कुले संबन्धि-प्रिये संबन्धिभिर् आकुले प्रसूतां प्रभूत-मातृ-पितृ-पक्षां रूप-शील-लक्षण-संपन्नाम् अ:न्यूनाधिका:विनष्ट-दन्त-नख कर्ण-केषाक्षि-स्तनीम् अ:रोगि-प्रकृति-शरीरां तथा:विध एव श्रुतवाञ् शीलयेत् ।
tasmāt kanyām abhijanopetāṃ mātā-pitṛmatīṃ tri-varṣāt prabhṛti nyūna-vayasaṃ ślāghyācāre dhanavati pakṣavati kule saṃbandhi-priye saṃbandhibhir ākule prasūtāṃ prabhūta-mātṛ-pitṛ-pakṣāṃ rūpa-śīla-lakṣaṇa-saṃpannām a:nyūnādhikā:vinaṣṭa-danta-nakha karṇa-keṣākṣi-stanīm a:rogi-prakṛti-śarīrāṃ tathā:vidha eva śrutavāñ śīlayet .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या गृहीत्वा कृतिनम् आत्मानं मन्येत न च समानैर् निन्द्येत तस्यां प्रवृत्तिर् इति घोटकमुखः।
yā gṛhītvā kṛtinam ātmānaṃ manyeta na ca samānair nindyeta tasyāṃ pravṛttir iti ghoṭakamukhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या वरणे माता-पितरौ संबन्धिनश् च प्रयतेरन्। मित्राणि च गृहीत-वाक्यान्य् उभय-संबद्धानि।
tasyā varaṇe mātā-pitarau saṃbandhinaś ca prayateran. mitrāṇi ca gṛhīta-vākyāny ubhaya-saṃbaddhāni.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्य् अन्येषां वरयितॄणां दोषान् प्रत्यक्षान् आगमिकांश् च श्रावयेयुः। कौलान् पौरुषेयान् अभिप्राय-संवर्धकांश् च नायक-गुणान्। विशेषतश् च कन्या-मातुर् अनुकूलांस् तदात्वायति-युक्तान् दर्शयेयुः।
tāny anyeṣāṃ varayitṝṇāṃ doṣān pratyakṣān āgamikāṃś ca śrāvayeyuḥ. kaulān pauruṣeyān abhiprāya-saṃvardhakāṃś ca nāyaka-guṇān. viśeṣataś ca kanyā-mātur anukūlāṃs tadātvāyati-yuktān darśayeyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैव-चिन्तक-रूपश् च शकुन-निमित्त-ग्रह-लग्न-बल-लक्षण-दर्शनेन नायकस्य भविष्यन्तम् अर्थ-संयोगं कल्याणम् अनुवर्णयेत्।
daiva-cintaka-rūpaś ca śakuna-nimitta-graha-lagna-bala-lakṣaṇa-darśanena nāyakasya bhaviṣyantam artha-saṃyogaṃ kalyāṇam anuvarṇayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरे पुनर् अस्यान्यतो विशिष्टेन कन्या-लाभेन कन्या-मातरम् उन्मादयेयुः।
apare punar asyānyato viśiṣṭena kanyā-lābhena kanyā-mātaram unmādayeyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैव-निमित्त-शकुनोपश्रुतीनाम् आनुलोम्येन कन्यां वरयेद् दद्याच् च।
daiva-nimitta-śakunopaśrutīnām ānulomyena kanyāṃ varayed dadyāc ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यदृच्छया केवल-मानुषायेति घोटकमुखः।
na yadṛcchayā kevala-mānuṣāyeti ghoṭakamukhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्तां रुदतीं निष्क्रान्तां वरणे परिवर्जयेत्।
suptāṃ rudatīṃ niṣkrāntāṃ varaṇe parivarjayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ:प्रशस्त-नामधेयां च गुप्तां दत्तां घोनां पृषताम् ऋषभां विनतां विकटां विमुण्डां शुचि-दूषितां सांकरिकीं राकां फलिनीं मित्रां स्वनुजां वर्षकरीं च वर्जयेत्।
a:praśasta-nāmadheyāṃ ca guptāṃ dattāṃ ghonāṃ pṛṣatām ṛṣabhāṃ vinatāṃ vikaṭāṃ vimuṇḍāṃ śuci-dūṣitāṃ sāṃkarikīṃ rākāṃ phalinīṃ mitrāṃ svanujāṃ varṣakarīṃ ca varjayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यां मनश्-चक्षोर् निबन्धस् तस्याम् ऋद्धिः। नेतराम् आद्रियेत। इत्य् एके।
yasyāṃ manaś-cakṣor nibandhas tasyām ṛddhiḥ. netarām ādriyeta. ity eke.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् प्रदान-समये कन्याम् उदार-वेषां स्थापयेयुः। अपराह्णिकं च। नित्यं प्रासाधितायाः सखीभिः सह क्रीडा। यज्ञ-विवाहादिषु जन-संद्रावेषु प्रायत्निकं दर्शनम्। तथोत्सवेषु च। पण्य-स:धर्मत्वात्।
tasmāt pradāna-samaye kanyām udāra-veṣāṃ sthāpayeyuḥ. aparāhṇikaṃ ca. nityaṃ prāsādhitāyāḥ sakhībhiḥ saha krīḍā. yajña-vivāhādiṣu jana-saṃdrāveṣu prāyatnikaṃ darśanam. tathotsaveṣu ca. paṇya-sa:dharmatvāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरणार्थम् उपगतांश् च भद्र-दर्शनान् प्रदक्षिण-वाचश् च तत्-संबन्धि-सङ्गतान् पुरुषान् मङ्गलैः प्रतिगृह्णीयुः।
varaṇārtham upagatāṃś ca bhadra-darśanān pradakṣiṇa-vācaś ca tat-saṃbandhi-saṅgatān puruṣān maṅgalaiḥ pratigṛhṇīyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यां चैषाम् अलंकृताम् अन्यापदेशेन दर्शयेयुः।
kanyāṃ caiṣām alaṃkṛtām anyāpadeśena darśayeyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवं परीक्षणं चावधिं स्थापयेयुः। आ प्रदान-निश्चयात्।
daivaṃ parīkṣaṇaṃ cāvadhiṃ sthāpayeyuḥ. ā pradāna-niścayāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानादिषु नियुज्यमाना वरयितारः सर्वं भविष्यतीत्य् उक्त्वा न तद्-अहर् एवाभ्युपगच्छेयुः।
snānādiṣu niyujyamānā varayitāraḥ sarvaṃ bhaviṣyatīty uktvā na tad-ahar evābhyupagaccheyuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देश-प्रवृत्ति-सात्म्याद् वा ब्राह्म-प्राजापत्यार्ष-दैवानाम् अन्यतमेन विवाहेन शास्त्रतः परिणयेत्।
deśa-pravṛtti-sātmyād vā brāhma-prājāpatyārṣa-daivānām anyatamena vivāhena śāstrataḥ pariṇayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्ति चात्र श्लोकाः।
bhavanti cātra ślokāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीवात्स्यायनीये काम-सूत्रे कन्या-संप्रयुक्तके तृतीये ऽधिकरणे कन्या-विस्रम्भणं द्वितीयो ऽध्यायः।
iti śrīvātsyāyanīye kāma-sūtre kanyā-saṃprayuktake tṛtīye 'dhikaraṇe kanyā-visrambhaṇaṃ dvitīyo 'dhyāyaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् एतां निशि वि:जने मृदुभिर् उपचारैर् उपक्रमेत।
tasminn etāṃ niśi vi:jane mṛdubhir upacārair upakrameta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रि-रात्रम् अ:वचनं हि स्तम्भम् इव नायकं पश्यन्ती कन्या निर्विद्येत परिभवेच् च तृतीयाम् इव प्रकृतिम्। इति बाभ्रवीयाः।
tri-rātram a:vacanaṃ hi stambham iva nāyakaṃ paśyantī kanyā nirvidyeta paribhavec ca tṛtīyām iva prakṛtim. iti bābhravīyāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपक्रमेत विस्रम्भयेच् च न तु ब्रह्मचर्यम् अतिवर्तेत। इति वात्स्यायानः।
upakrameta visrambhayec ca na tu brahmacaryam ativarteta. iti vātsyāyānaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपक्रममाणश् च न प्रसह्य किं चिद् आचरेत्।
upakramamāṇaś ca na prasahya kiṃ cid ācaret.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुम-स:धर्माणो हि योषितः सु:कुमारोपक्रमाः। तास् त्व् अन्:अधिगत-विश्वासैः प्रसभम् उपक्रम्यमाणः संप्रयोग-द्वेषिण्यो भवन्ति। तस्मात् साम्नैवोपचरेत्।
kusuma-sa:dharmāṇo hi yoṣitaḥ su:kumāropakramāḥ. tās tv an:adhigata-viśvāsaiḥ prasabham upakramyamāṇaḥ saṃprayoga-dveṣiṇyo bhavanti. tasmāt sāmnaivopacaret.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्त्यापि तु यतः प्रसरम् उपलभेत् तेनैवानु प्रविशेत्।
yuktyāpi tu yataḥ prasaram upalabhet tenaivānu praviśet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-प्रियेणालिङ्गेनाचरितेन नाति:कालत्वात्।
tat-priyeṇāliṅgenācaritena nāti:kālatvāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्व-कायेण चोपक्रमेत्। विषह्यत्वात्।
pūrva-kāyeṇa copakramet. viṣahyatvāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपालोके विगाढ-यौवनायाः पूर्व-संस्तुतायाः। बालाया अ:पूर्वायाश् चान्धकारे।
dīpāloke vigāḍha-yauvanāyāḥ pūrva-saṃstutāyāḥ. bālāyā a:pūrvāyāś cāndhakāre.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गी-कृत-परिष्वङ्गायाश् च वदनेन ताम्बूल-दानम्। तद्-अ:प्रतिपद्यमानां च सान्त्वनैर् वाक्यैः शपथैः प्रतियाचितैः पाद-पतनैश् च ग्राहयेत्। व्रीडा-युक्तापि योषिद् अत्य्:अन्त-क्रुद्धापि न पाद-पतनम् अतिवर्तते इति सार्वत्रिकम्।
aṅgī-kṛta-pariṣvaṅgāyāś ca vadanena tāmbūla-dānam. tad-a:pratipadyamānāṃ ca sāntvanair vākyaiḥ śapathaiḥ pratiyācitaiḥ pāda-patanaiś ca grāhayet. vrīḍā-yuktāpi yoṣid aty:anta-kruddhāpi na pāda-patanam ativartate iti sārvatrikam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-दान-प्रसङ्गेण मृदु विशदम् अ:काहलम् अस्याश् चुम्बनम्।
tad-dāna-prasaṅgeṇa mṛdu viśadam a:kāhalam asyāś cumbanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सिद्धाम् आलापयेत्।
tatra siddhām ālāpayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्-छ्रवणार्थं यत् किं चिद् अल्पाक्षरम् अभिधेयम् अ:जानन्न् इव पृच्छेत्।
tac-chravaṇārthaṃ yat kiṃ cid alpākṣaram abhidheyam a:jānann iva pṛcchet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र निष्:प्रतिपत्तिम् अन्:उद्वेजयन् सान्त्वना-युक्तं बहुश एव पृच्छेत्।
tatra niṣ:pratipattim an:udvejayan sāntvanā-yuktaṃ bahuśa eva pṛcchet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रापि अ:वदन्तीं निर्बध्नीयात्।
yatrāpi a:vadantīṃ nirbadhnīyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वा एव हि कन्याः पुरुषेण प्रयुज्यमानं वचनं विषहन्ते। न तु लघु-मिश्राम् अपि वाचं वदन्ति। इति घोटकमुखः।
sarvā eva hi kanyāḥ puruṣeṇa prayujyamānaṃ vacanaṃ viṣahante. na tu laghu-miśrām api vācaṃ vadanti. iti ghoṭakamukhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्बध्यमाना तु शिरः-कम्पेन प्रतिवचनानि योजयेत्। कलहे तु न शिरः कम्पयेत्।
nirbadhyamānā tu śiraḥ-kampena prativacanāni yojayet. kalahe tu na śiraḥ kampayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छसि मां नेच्छसि वा किं ते ऽहम् रुचितो न रुचितो वेति पृष्टा चिरं स्थित्वा निर्बध्यमाना तद्-आनुकुल्येन शिरः कम्पयेत्। प्रपञ्च्यमाना तु विवदेत्।
icchasi māṃ necchasi vā kiṃ te 'ham rucito na rucito veti pṛṣṭā ciraṃ sthitvā nirbadhyamānā tad-ānukulyena śiraḥ kampayet. prapañcyamānā tu vivadet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्तुता चेत् सखीम् अनुकूलाम् उभयतो ऽपि विस्रब्धां ताम् अन्तरा कृत्वा कथां योजयेत्। तस्मिन्न् अधो-मुखी विहसेत्। तां चाति:वादिनीम् अधिक्षिपेद् विवदेच् च। सा तु परिहासार्थम् इदम् अनयोक्तम् इति चानुक्तम् अपि ब्रूयात्। तत्र ताम् अपनुद्य प्रतिवचनार्थम् अभ्यर्थ्यमाना तूष्णीम् आसीत। निर्बध्यमाना तु नाहम् एवं ब्रवीमीत्य् अ:व्यक्ताक्षरम् अन्:अवसितार्थं वचनं ब्रूयात्। नायकं तु विहसन्ती कदा चित् कटाक्षैः प्रेक्षेत। इत्य् आलाप-योजनम्।
saṃstutā cet sakhīm anukūlām ubhayato 'pi visrabdhāṃ tām antarā kṛtvā kathāṃ yojayet. tasminn adho-mukhī vihaset. tāṃ cāti:vādinīm adhikṣiped vivadec ca. sā tu parihāsārtham idam anayoktam iti cānuktam api brūyāt. tatra tām apanudya prativacanārtham abhyarthyamānā tūṣṇīm āsīta. nirbadhyamānā tu nāham evaṃ bravīmīty a:vyaktākṣaram an:avasitārthaṃ vacanaṃ brūyāt. nāyakaṃ tu vihasantī kadā cit kaṭākṣaiḥ prekṣeta. ity ālāpa-yojanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं जात-परिचया चा:निर्वदन्ती तत्-समीपे याचितं ताम्बूलं विलेपनं स्रजं निदध्यात्। उत्तरीये वास्य निबध्नीयात्।
evaṃ jāta-paricayā cā:nirvadantī tat-samīpe yācitaṃ tāmbūlaṃ vilepanaṃ srajaṃ nidadhyāt. uttarīye vāsya nibadhnīyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा:युक्ताम् आच्छुरितकेन स्तन-मुकुलयोर् उपरि स्पृशेत्।
yathā:yuktām ācchuritakena stana-mukulayor upari spṛśet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्यमाणश् च त्वम् अपि मां परिष्वजस्व ततो नैवम् आचरिष्यामीति स्थित्या परिष्वञ्जयेत्। स्वं च हस्तम् आ नाभिदेशात् प्रसार्य निर्वर्तयेत्। क्रमेण चैनाम् उत्सङ्गम् आरोप्याधिकम् अधिकम् उपक्रमेत्। अ:प्रतिपद्यमानां च भीषयेत्।
vāryamāṇaś ca tvam api māṃ pariṣvajasva tato naivam ācariṣyāmīti sthityā pariṣvañjayet. svaṃ ca hastam ā nābhideśāt prasārya nirvartayet. krameṇa cainām utsaṅgam āropyādhikam adhikam upakramet. a:pratipadyamānāṃ ca bhīṣayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं खलु तव दन्तपदान्य् अधरे करिष्यामि स्तन-पृष्ठे च नख-पदम्। आत्मनश् च स्वयं कृत्वा त्वया कृतम् इति ते सखी-जनस्य पुरतः कथयिष्यामि। सा त्वं किम् अत्र वक्ष्यसीति बाल-विभीषिकैर् बाल-प्रत्यायनैश् च शनैर् एनां प्रतारयेत्।
ahaṃ khalu tava dantapadāny adhare kariṣyāmi stana-pṛṣṭhe ca nakha-padam. ātmanaś ca svayaṃ kṛtvā tvayā kṛtam iti te sakhī-janasya purataḥ kathayiṣyāmi. sā tvaṃ kim atra vakṣyasīti bāla-vibhīṣikair bāla-pratyāyanaiś ca śanair enāṃ pratārayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयस्यां तृतीयस्यां च रात्रौ किं चिद् अधिकं विस्रम्भितां हस्तेन योजयेत्।
dvitīyasyāṃ tṛtīyasyāṃ ca rātrau kiṃ cid adhikaṃ visrambhitāṃ hastena yojayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाङ्गिकं चुम्बनम् उपक्रमेत।
sarvāṅgikaṃ cumbanam upakrameta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्वोश् चोपरि विन्यस्त-हस्तः संवाहन-क्रियायां सिद्धायां क्रमेणोरु-मूलम् अपि संवाहयेत्। निवारिते संवाहने को दोष इत्य् आकुलयेद् एनाम्। तच् च स्थिरी:कुर्यात्। तत्र सिद्धाया गुह्य-देशाभिमर्शनम्।
ūrvoś copari vinyasta-hastaḥ saṃvāhana-kriyāyāṃ siddhāyāṃ krameṇoru-mūlam api saṃvāhayet. nivārite saṃvāhane ko doṣa ity ākulayed enām. tac ca sthirī:kuryāt. tatra siddhāyā guhya-deśābhimarśanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रशन-वियोजनं नीवी-विस्रंसनं वसन-परिवर्तनम् ऊरु-मूल-संवाहनं च। एते चास्यान्यापदेशाः। युक्त-यन्त्रां रञ्जयेत्। न त्व् अ:काले व्रत-खण्डनम्।
raśana-viyojanaṃ nīvī-visraṃsanaṃ vasana-parivartanam ūru-mūla-saṃvāhanaṃ ca. ete cāsyānyāpadeśāḥ. yukta-yantrāṃ rañjayet. na tv a:kāle vrata-khaṇḍanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुशिष्याच् च। आत्मानुरागं दर्शयेत्। मनोरथांश् च पूर्व-कालिकान् अनुवर्णयेत्। आयत्यां च तद्-आनुकूल्येन प्रवृत्तिं प्रतिजानीयात्। स:पत्नीभ्यश् च साध्वसम् अवच्छिन्द्यात्। कालेन च क्रमेण विमुक्त-कन्या-भावाम् अन्:उद्वेजयन्न् उपक्रमेत। इति कन्या-विस्रम्भनम्।
anuśiṣyāc ca. ātmānurāgaṃ darśayet. manorathāṃś ca pūrva-kālikān anuvarṇayet. āyatyāṃ ca tad-ānukūlyena pravṛttiṃ pratijānīyāt. sa:patnībhyaś ca sādhvasam avacchindyāt. kālena ca krameṇa vimukta-kanyā-bhāvām an:udvejayann upakrameta. iti kanyā-visrambhanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्ति चात्र श्लोकाः।
bhavanti cātra ślokāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन-हीनस् तु गुण-युक्तो ऽपि मध्यस्थ-गुणो हीनापदेशो वा सधनो वा प्रातिवेश्यः मातृ-पितृ-भ्रातृषु च परतन्त्रः बाल-वृत्तिर् उचित-प्रवेशो वा कन्याम् अलभ्यत्वान् न वरयेत्।
dhana-hīnas tu guṇa-yukto 'pi madhyastha-guṇo hīnāpadeśo vā sadhano vā prātiveśyaḥ mātṛ-pitṛ-bhrātṛṣu ca paratantraḥ bāla-vṛttir ucita-praveśo vā kanyām alabhyatvān na varayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाल्यात् प्रभृति चैनां स्वयम् एवानुरञ्जयेत्।
bālyāt prabhṛti caināṃ svayam evānurañjayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा-युक्तश् च मातुल-कुलानुवर्ती दक्षिणपथे बाल एव मात्रा पित्रा च वियुक्तः परिभूत-कल्पो धनोत्कर्षाद् अ:लभ्यां मातुल-दुहितरम् अन्यस्मै वा पूर्व-दत्तां साधयेत्।
tathā-yuktaś ca mātula-kulānuvartī dakṣiṇapathe bāla eva mātrā pitrā ca viyuktaḥ paribhūta-kalpo dhanotkarṣād a:labhyāṃ mātula-duhitaram anyasmai vā pūrva-dattāṃ sādhayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्याम् अपि बाह्यां स्पृहयेत्।
anyām api bāhyāṃ spṛhayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालायाम् एवं सति धर्माधिगमे संवननं श्लाघ्यम् इति घोटकमुखः।
bālāyām evaṃ sati dharmādhigame saṃvananaṃ ślāghyam iti ghoṭakamukhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया सह पुष्पावचयं ग्रथनं गृहकं दुहितृका-क्रीडायोजनं भक्त-पान-करणम् इति कुर्वीत। परिचयस्य वयसश् चानुरूप्यात्।
tayā saha puṣpāvacayaṃ grathanaṃ gṛhakaṃ duhitṛkā-krīḍāyojanaṃ bhakta-pāna-karaṇam iti kurvīta. paricayasya vayasaś cānurūpyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्ष-क्रीडा पट्टिका-क्रीडा मुष्टि-द्यूत-क्षुल्लकादि-द्यूतानि मध्यमाङ्गुलि-ग्रहणं षट्-पाषाणकादीनि च देश्यानि तत्:सात्म्यात् तद्-अप्त-दास-चेटिभिस् तया च सहानुक्रीडेत।
ākarṣa-krīḍā paṭṭikā-krīḍā muṣṭi-dyūta-kṣullakādi-dyūtāni madhyamāṅguli-grahaṇaṃ ṣaṭ-pāṣāṇakādīni ca deśyāni tat:sātmyāt tad-apta-dāsa-ceṭibhis tayā ca sahānukrīḍeta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्ष्वेदितकानि सु:निमिलित-काम् आरब्धिकां लवण-वीथिकाम् अनिल-ताडितकां गोधूम-पञ्जिकाम् अङ्गुलि-ताडिकां सखीभिर् अन्यानि च देश्यानि।
kṣveditakāni su:nimilita-kām ārabdhikāṃ lavaṇa-vīthikām anila-tāḍitakāṃ godhūma-pañjikām aṅguli-tāḍikāṃ sakhībhir anyāni ca deśyāni.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यां च विश्वास्याम् अस्यां मन्येत तया सह निर्:अन्तरां प्रीतिं कुर्यात्। परिचयांश् च बुध्येत।
yāṃ ca viśvāsyām asyāṃ manyeta tayā saha nir:antarāṃ prītiṃ kuryāt. paricayāṃś ca budhyeta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रेयिकां चास्याः प्रिय-हिताभ्याम् अधिकम् उपगृह्णीयात्। सा हि प्रीयमाणा विदिताकाराप्य् अ:प्रत्यादिशन्ती तं तां च योजयितुं शक्नुत्यात्। अन्:अभिहितापि प्रत्याचार्यकम्।
dhātreyikāṃ cāsyāḥ priya-hitābhyām adhikam upagṛhṇīyāt. sā hi prīyamāṇā viditākārāpy a:pratyādiśantī taṃ tāṃ ca yojayituṃ śaknutyāt. an:abhihitāpi pratyācāryakam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ:विदिताकारापि हि गुणान् एवानुरागात् प्रकाशयेत्। यथा प्रयोज्यानुरज्येत।
a:viditākārāpi hi guṇān evānurāgāt prakāśayet. yathā prayojyānurajyeta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्र च कौतुकं प्रयोज्यायास् तद् अनु प्रविश्य साधयेत्।
yatra yatra ca kautukaṃ prayojyāyās tad anu praviśya sādhayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडनक-द्रव्याणि यान्य् अ:पूर्वाणि यान्य् अन्यासां विरलशो विद्येरंस् तान्य् अस्या अ:यत्नेन संपादयेत्।
krīḍanaka-dravyāṇi yāny a:pūrvāṇi yāny anyāsāṃ viralaśo vidyeraṃs tāny asyā a:yatnena saṃpādayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र कन्दुकम् अन्:एक-भक्ति-चित्रम् अल्प-कालान्तरितम् अन्यद् अन्यच् च संदर्शयेत्। तथा सूत्र-दारु-गवल-गज-दन्तमयीर् दुहितृका मधूच्छिष्ट-पिष्ट-मृन्मयीश् च।
tatra kandukam an:eka-bhakti-citram alpa-kālāntaritam anyad anyac ca saṃdarśayet. tathā sūtra-dāru-gavala-gaja-dantamayīr duhitṛkā madhūcchiṣṭa-piṣṭa-mṛnmayīś ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त-पाकार्थम् अस्या महानसिकस्य च दर्शनम्।
bhakta-pākārtham asyā mahānasikasya ca darśanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठ-मेढ्रकयोश् च संयुक्तयोश् च स्त्री-पुंसयोर् अजैडकानां देव-कुल-गृहकाणां च शुक-परभृत-मदन-सारिका-लाव-कुक्कुट-तिरि-पिञ्जरकाणां च विचित्राकृति-संयुक्तानां जल-भाजनानां च यन्त्रिकाणां वीणिकानां पटोलिकानाम् अलक्तक-मनःशिला-हरिताल-हिङ्गुलक-श्यामवर्णकादीनां तथा चन्दन-कुङ्कुमयोः पूग-फलानां पत्त्राणां काल-युक्तानां च सक्ति-विषये प्रच्छन्नं दानं प्रकाश-द्रव्याणां च प्रकाशम्। यथा च सर्वाभिप्राय-संवर्धकम् एनं मन्येत तथा प्रयतितव्यम्।
kāṣṭha-meḍhrakayoś ca saṃyuktayoś ca strī-puṃsayor ajaiḍakānāṃ deva-kula-gṛhakāṇāṃ ca śuka-parabhṛta-madana-sārikā-lāva-kukkuṭa-tiri-piñjarakāṇāṃ ca vicitrākṛti-saṃyuktānāṃ jala-bhājanānāṃ ca yantrikāṇāṃ vīṇikānāṃ paṭolikānām alaktaka-manaḥśilā-haritāla-hiṅgulaka-śyāmavarṇakādīnāṃ tathā candana-kuṅkumayoḥ pūga-phalānāṃ pattrāṇāṃ kāla-yuktānāṃ ca sakti-viṣaye pracchannaṃ dānaṃ prakāśa-dravyāṇāṃ ca prakāśam. yathā ca sarvābhiprāya-saṃvardhakam enaṃ manyeta tathā prayatitavyam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रछन्न-दानस्य तु कारणम् आत्मनो गुरु-जनाद् भयं ख्यापयेत्। देयस्य चान्येन स्पृहणीयत्वम् इति।
prachanna-dānasya tu kāraṇam ātmano guru-janād bhayaṃ khyāpayet. deyasya cānyena spṛhaṇīyatvam iti.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्धमानानुरागं चाख्यानके मनः कुर्वतीम् अन्वर्थाभिः कथाभिश् चित्त-हारिणीभिश् च रञ्जयेत्।
vardhamānānurāgaṃ cākhyānake manaḥ kurvatīm anvarthābhiḥ kathābhiś citta-hāriṇībhiś ca rañjayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्मयेषु प्रसह्यमानाम् इन्द्र-जालैः प्रयोगैर् विस्मापयेत्। कलासु कौतुकिनीं तत्-कौशलेन गीत-प्रियां श्रुति-हरैर् गीतैः। आश्व-युज्याम् अष्टमी-चन्द्रके कौमुद्याम् उतसवेषु यात्रायां ग्रहणे गृहाचारे वा विचित्रैर् आपीडैः कर्ण-पत्त्र-भङ्गैः सिक्थक-प्रधानैर् वस्त्राङ्गुलीयक-भूषण-दानैश् च। नो चेद् दोष-कराणि मन्येत।
vismayeṣu prasahyamānām indra-jālaiḥ prayogair vismāpayet. kalāsu kautukinīṃ tat-kauśalena gīta-priyāṃ śruti-harair gītaiḥ. āśva-yujyām aṣṭamī-candrake kaumudyām utasaveṣu yātrāyāṃ grahaṇe gṛhācāre vā vicitrair āpīḍaiḥ karṇa-pattra-bhaṅgaiḥ sikthaka-pradhānair vastrāṅgulīyaka-bhūṣaṇa-dānaiś ca. no ced doṣa-karāṇi manyeta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्य-पुरुष-विशेषाभिज्ञतया धात्रेयिकास्याः पुरुष-प्रवृत्तौ चातुः-षष्टिकान् योगान् ग्राहयेत्।
anya-puruṣa-viśeṣābhijñatayā dhātreyikāsyāḥ puruṣa-pravṛttau cātuḥ-ṣaṣṭikān yogān grāhayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-ग्रहणोपदेशेन च प्रयोज्यायां रति-कौशलम् आत्मनः प्रकाशयेत्।
tad-grahaṇopadeśena ca prayojyāyāṃ rati-kauśalam ātmanaḥ prakāśayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदार-वेषश् च स्वयम् अन्:उपहत-दर्शनश् च स्यात्। भावं च कुर्वतीम् इङ्गिताकारैः सूचयेत्।
udāra-veṣaś ca svayam an:upahata-darśanaś ca syāt. bhāvaṃ ca kurvatīm iṅgitākāraiḥ sūcayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवतयो हि संसृष्टम् अभीक्ष्ण-दर्शनं च पुरुषं प्रथमं कामयन्ते। कामयमाना अपि तु नाभियुञ्जत इति प्रायो:वादः।
yavatayo hi saṃsṛṣṭam abhīkṣṇa-darśanaṃ ca puruṣaṃ prathamaṃ kāmayante. kāmayamānā api tu nābhiyuñjata iti prāyo:vādaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् इङ्गिताकारान् वक्ष्यामः ॥३।३।२६ संमुखं तं तु न वीक्षते। वीक्षिता व्रीडां दर्शयति। रुच्यम् आत्मनो ऽङ्गम् अपदेशेन प्रकाशयति। प्रमत्तं प्रच्छन्नं नायकम् अतिक्रान्तं च वीक्षते।
tān iṅgitākārān vakṣyāmaḥ ..3.3.26 saṃmukhaṃ taṃ tu na vīkṣate. vīkṣitā vrīḍāṃ darśayati. rucyam ātmano 'ṅgam apadeśena prakāśayati. pramattaṃ pracchannaṃ nāyakam atikrāntaṃ ca vīkṣate.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टा च किं चित् स:स्मितम् अ:व्यक्ताक्षरम् अन्:अवसितार्तं च मन्दं मन्दम् अधो-मुखी कथयति। तत्-समीपे चिरं स्थानम् अभिनन्दति। दूरे स्थिता पश्यतु माम् इति मन्यमाना परिजनं स:वदन-विकारम् आभाषते। तं देशं न मुञ्चति।
pṛṣṭā ca kiṃ cit sa:smitam a:vyaktākṣaram an:avasitārtaṃ ca mandaṃ mandam adho-mukhī kathayati. tat-samīpe ciraṃ sthānam abhinandati. dūre sthitā paśyatu mām iti manyamānā parijanaṃ sa:vadana-vikāram ābhāṣate. taṃ deśaṃ na muñcati.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् किं चिद् दृष्ट्वा विहसितं करोति। तत्र कथाम् अवस्थानार्थम् अनुबध्नाति। बालस्याङ्क-गतस्यालिङ्गनं चुम्बनं च करोति। परिचारिकायास् तिलकं च रचयति। परिजनान् अवष्टभ्य तास् ताश् च लीला दर्शयति।
yat kiṃ cid dṛṣṭvā vihasitaṃ karoti. tatra kathām avasthānārtham anubadhnāti. bālasyāṅka-gatasyāliṅganaṃ cumbanaṃ ca karoti. paricārikāyās tilakaṃ ca racayati. parijanān avaṣṭabhya tās tāś ca līlā darśayati.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्-मित्रेषु विश्वासिति। वचनं चैषां बहु मन्यते करोति च। तत्-परिचारकैः सह प्रीतिं संकथां द्यूतम् इति च करोति। स्व-कर्मसु च प्रभविष्णुर् इवैतान् नियुङ्क्ते। तेषु च नायक-संकथाम् अन्यस्य कथयत्स्व् अवहितातां शृणोति।
tan-mitreṣu viśvāsiti. vacanaṃ caiṣāṃ bahu manyate karoti ca. tat-paricārakaiḥ saha prītiṃ saṃkathāṃ dyūtam iti ca karoti. sva-karmasu ca prabhaviṣṇur ivaitān niyuṅkte. teṣu ca nāyaka-saṃkathām anyasya kathayatsv avahitātāṃ śṛṇoti.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रेयिका चोदिता नायकयोदवसितं प्रविशति। ताम् अन्तरा कृत्वा तेन सह द्यूतं क्रीडाम् आलापं चायोजयितुम् इच्छति। अन्:अलंकृता दर्शन-पथं परिहरति। कर्ण-पत्त्रम् अङ्गुलीयकं स्रजं वा तेन याचिता स:धीरम् एव गात्राद् अवतार्य सख्या हस्ते ददाति। तेन च दत्तं नित्यं धारयति। अन्य-वर-संकथासु विषण्णा भवति। तत्-पक्षकैश् च सह न संसृज्यत इति।
dhātreyikā coditā nāyakayodavasitaṃ praviśati. tām antarā kṛtvā tena saha dyūtaṃ krīḍām ālāpaṃ cāyojayitum icchati. an:alaṃkṛtā darśana-pathaṃ pariharati. karṇa-pattram aṅgulīyakaṃ srajaṃ vā tena yācitā sa:dhīram eva gātrād avatārya sakhyā haste dadāti. tena ca dattaṃ nityaṃ dhārayati. anya-vara-saṃkathāsu viṣaṇṇā bhavati. tat-pakṣakaiś ca saha na saṃsṛjyata iti.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतश् चात्र श्लोकौ।
bhavataś cātra ślokau.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शितेङ्गिताकारां कन्याम् उपायतो ऽभियुञ्जीत।
darśiteṅgitākārāṃ kanyām upāyato 'bhiyuñjīta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्यूते क्रीडनकेषु च विवदमानः साकारम् अस्याः पाणिम् अवलम्बेत।
dyūte krīḍanakeṣu ca vivadamānaḥ sākāram asyāḥ pāṇim avalambeta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोक्तं च स्पृष्टकादिकम् आलिङ्गन-विधिं विदध्यात्।
yathoktaṃ ca spṛṣṭakādikam āliṅgana-vidhiṃ vidadhyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्त्र-च्छेद्य-क्रियायां च स्वाभिप्राय-सूचकं मिथुनम् अस्या दर्शयेत्।
pattra-cchedya-kriyāyāṃ ca svābhiprāya-sūcakaṃ mithunam asyā darśayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्यद् विरलशो दर्शयेत्।
evam anyad viralaśo darśayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जल-क्रीडायां तद्-दूरतो ऽप्सु निमग्नः समीपम् अस्या गत्वा स्पृष्ट्वा चैनां तत्रैवोन्मज्जयेत्।
jala-krīḍāyāṃ tad-dūrato 'psu nimagnaḥ samīpam asyā gatvā spṛṣṭvā caināṃ tatraivonmajjayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवपत्त्रिकादिषु च स:विशेष-भाव-निवेदनम्।
navapattrikādiṣu ca sa:viśeṣa-bhāva-nivedanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्म-दुःखस्यानिर्वेदेन कथनम्।
ātma-duḥkhasyānirvedena kathanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नस्य च भाव-युक्तस्यान्यापदेशेन।
svapnasya ca bhāva-yuktasyānyāpadeśena.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेक्षणके स्व-जन-समाजे वा समीपोपवेशनम्। तत्रान्यापदिष्टं स्पर्शनम्।
prekṣaṇake sva-jana-samāje vā samīpopaveśanam. tatrānyāpadiṣṭaṃ sparśanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपाश्रयार्थं च चरणेन चरणस्य पीडनम्।
apāśrayārthaṃ ca caraṇena caraṇasya pīḍanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शनकैर् एकैकाम् अङ्गुलिम् अभिस्पृशेत्।
tataḥ śanakair ekaikām aṅgulim abhispṛśet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादाङुष्ठेन च नखाग्राणि घट्टयेत्।
pādāṅuṣṭhena ca nakhāgrāṇi ghaṭṭayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सिद्धः पदात् पदम् अधिकम् आकाङ्क्षेत्।
tatra siddhaḥ padāt padam adhikam ākāṅkṣet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षान्त्य्-अर्थं च तद् एवाभ्यसेत्।
kṣānty-arthaṃ ca tad evābhyaset.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाद-शौचे पादाङ्गुलि-संदंशेन तद्-अङ्गुलि-पीडनम्।
pāda-śauce pādāṅguli-saṃdaṃśena tad-aṅguli-pīḍanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यस्य समर्पणे प्रतिग्रहे वा तद्-गतो विकारः।
dravyasya samarpaṇe pratigrahe vā tad-gato vikāraḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचमनान्ते चोदकेनासेकः।
ācamanānte codakenāsekaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजने तमसि च द्वन्द्वम् आसीनः क्षान्तिं कुर्वीत। समान-देश-शय्यायां च।
vijane tamasi ca dvandvam āsīnaḥ kṣāntiṃ kurvīta. samāna-deśa-śayyāyāṃ ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र यथार्थम् अन्:उद्वेजयतो भाव-निवेदनम्।
tatra yathārtham an:udvejayato bhāva-nivedanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविक्ते च किं चिद् अस्ति कथयितव्यम् इत्य् उक्त्वा निर्वचनं भावं च तत्रोपलक्षयेत्। यथा पारदारिके वक्ष्यामः।
vivikte ca kiṃ cid asti kathayitavyam ity uktvā nirvacanaṃ bhāvaṃ ca tatropalakṣayet. yathā pāradārike vakṣyāmaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदित-भावस् तु व्याधिम् अपदिश्यैनां वार्ता-ग्रहणार्थं स्वम् उदवसितम् आनयेत्।
vidita-bhāvas tu vyādhim apadiśyaināṃ vārtā-grahaṇārthaṃ svam udavasitam ānayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतायाश् च शिरः-पीडने नियोगः। पाणिम् अवलम्ब्य चाश्याः साकारं नयनयोर् ललाटे च निदध्यात्।
āgatāyāś ca śiraḥ-pīḍane niyogaḥ. pāṇim avalambya cāśyāḥ sākāraṃ nayanayor lalāṭe ca nidadhyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औशाधापदेशार्थं चास्याः कर्म विनिर्दिशेत्।
auśādhāpadeśārthaṃ cāsyāḥ karma vinirdiśet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं त्वया कर्तव्यम्। न ह्य् एतद्-ऋते कन्याया अन्येन कार्यम् इति गच्छन्तीं पुनर् आगमनानुबन्धम् एनां विसृजेत्।
idaṃ tvayā kartavyam. na hy etad-ṛte kanyāyā anyena kāryam iti gacchantīṃ punar āgamanānubandham enāṃ visṛjet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य च योगस्य त्रिरात्रं त्रिसंध्यं च प्रयुक्तिः।
asya ca yogasya trirātraṃ trisaṃdhyaṃ ca prayuktiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभीक्ष्ण-दर्शनार्थम् आगतायाश् च गोष्ठीं वर्धयेत्।
abhīkṣṇa-darśanārtham āgatāyāś ca goṣṭhīṃ vardhayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्याभिर् अपि सह विश्वासनार्थम् अधिकम् अधिकं चाभियुञ्जीत। न तु वचा निर्वदेत्।
anyābhir api saha viśvāsanārtham adhikam adhikaṃ cābhiyuñjīta. na tu vacā nirvadet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूर-गत-भावो ऽपि हि कन्यासु न निर्वेदेन सिध्यातीति घोटकमुखः।
dūra-gata-bhāvo 'pi hi kanyāsu na nirvedena sidhyātīti ghoṭakamukhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा तु बहु-सिद्धां मन्येत तदैवोपक्रमेत्॥३।४।३१ प्रदोषे निशि तमसि च योषितो मन्द-साध्वसाः सु:रत-व्यवसायिन्यो रागवत्यश् च भवन्ति। न तु पुरुषं प्रत्याचक्षते। तस्मात् तत्-कालं प्रयोजयितव्या इति प्रायोवादः।
yadā tu bahu-siddhāṃ manyeta tadaivopakramet..3.4.31 pradoṣe niśi tamasi ca yoṣito manda-sādhvasāḥ su:rata-vyavasāyinyo rāgavatyaś ca bhavanti. na tu puruṣaṃ pratyācakṣate. tasmāt tat-kālaṃ prayojayitavyā iti prāyovādaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक-पुरुषाभियोगानां त्व् अ:संभवे गृहीतार्थया धात्रेयिकया सख्या वा तस्याम् अन्तर्:भूतया तम् अर्थम् अ:निर्वदन्त्या सहैनाम् अङ्कम् आनाययेत्। ततो यथोक्तम् अभियुञ्जीत।
eka-puruṣābhiyogānāṃ tv a:saṃbhave gṛhītārthayā dhātreyikayā sakhyā vā tasyām antar:bhūtayā tam artham a:nirvadantyā sahainām aṅkam ānāyayet. tato yathoktam abhiyuñjīta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वां वा परिचारिकाम् आदाव् एव सखीत्वेनास्याः प्रणिदध्यात्।
svāṃ vā paricārikām ādāv eva sakhītvenāsyāḥ praṇidadhyāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञे विवाहे यात्रायाम् उत्सवे व्यसने प्रेक्षणक-व्यापृते जने तत्र तत्र च दृष्टेङ्गिताकारां परीक्षित-भावाम् एकाकिनीम् उपक्रमेत।
yajñe vivāhe yātrāyām utsave vyasane prekṣaṇaka-vyāpṛte jane tatra tatra ca dṛṣṭeṅgitākārāṃ parīkṣita-bhāvām ekākinīm upakrameta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि दृष्ट-भावा योषितो देशे काले च प्रयुज्यमाना व्यावर्तन्त इति वात्स्यायनः।
na hi dṛṣṭa-bhāvā yoṣito deśe kāle ca prayujyamānā vyāvartanta iti vātsyāyanaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दापदेशा गुणवत्य् अपि कन्या धन-हीना कुलीनापि समानैर् अ:याच्यमाना मातापितृ-वियुक्ता वा ज्ञाति-कुल-वर्तिनी वा प्राप्त-यौवना पाणि-ग्रहणं स्वयम् अभीप्सेत।
mandāpadeśā guṇavaty api kanyā dhana-hīnā kulīnāpi samānair a:yācyamānā mātāpitṛ-viyuktā vā jñāti-kula-vartinī vā prāpta-yauvanā pāṇi-grahaṇaṃ svayam abhīpseta.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तु गुणवन्तं शक्तं सु:दर्शनं बाल-प्रीत्याभियोजयेत्।
sā tu guṇavantaṃ śaktaṃ su:darśanaṃ bāla-prītyābhiyojayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं वा मन्येत मातापित्रोर् अ:समीक्षया स्वयम् अप्य् अयम् इन्द्रिय-दौर्बल्यान् मयि प्रवर्तिष्यत इति प्रिय-हितोपचारैर् अभीक्ष्ण-संदर्शनेन च तम् आवर्जयेत्।
yaṃ vā manyeta mātāpitror a:samīkṣayā svayam apy ayam indriya-daurbalyān mayi pravartiṣyata iti priya-hitopacārair abhīkṣṇa-saṃdarśanena ca tam āvarjayet.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता चैनां सखीभिर् धात्रेयिकाभिश् च सह तद्-अभिमुखीं कुर्यात्।
mātā caināṃ sakhībhir dhātreyikābhiś ca saha tad-abhimukhīṃ kuryāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्प-गन्ध-ताम्बूल-हस्ताया वि:जने वि:काले च तद्-उपस्थानम्। कला-कौशल-प्रकाशने वा संवाहने शिरसः पीडने चौचित्य-दर्शनम्। प्रयोज्यस्य सात्म्य-युक्ताः कथा-योगाः बालायाम् उपक्रमेषु यथोक्तम् आचरेत् ।
puṣpa-gandha-tāmbūla-hastāyā vi:jane vi:kāle ca tad-upasthānam. kalā-kauśala-prakāśane vā saṃvāhane śirasaḥ pīḍane caucitya-darśanam. prayojyasya sātmya-yuktāḥ kathā-yogāḥ bālāyām upakrameṣu yathoktam ācaret .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैवान्तरापि पुरुषं स्वयम् अभियुञ्जीत। स्वयम् अभियोगिनी हि युवतिः सौभाग्यं जहातीत्य् आचार्याः।
na caivāntarāpi puruṣaṃ svayam abhiyuñjīta. svayam abhiyoginī hi yuvatiḥ saubhāgyaṃ jahātīty ācāryāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-प्रयुक्तानां त्व् अभियोगानाम् आनुलोम्येन ग्रहणम्।
tat-prayuktānāṃ tv abhiyogānām ānulomyena grahaṇam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.