Kesava Kasmiri: Kramadipika [KrdC] 8

पूर्वोक्त-दशाक्षरस्याष्टदशाक्षरस्य च यौ मन्त्रौ स्मरण-मात्रेण साधकस्य सर्व-जन-वल्लभत्वं सर्वदा कुरुतः

pūrvokta-daśākṣarasyāṣṭadaśākṣarasya ca yau mantrau smaraṇa-mātreṇa sādhakasya sarva-jana-vallabhatvaṃ sarvadā kurutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पितैः वनोद्भव-पुष्पैर् अतिलोहितम् अमुं मुकुन्दं नित्यं सर्वदा नित्य-कर्मानुष्ठान-निष्ठं दिनादौ प्रति प्रत्यहः मध्याह्नोक्त-पूजा-प्रकारेण पूजयित्वा यो मन्त्री दशाक्षरं मन्त्र-श्रेष्ठम् अष्टाधिकं सहस्रं जपेत् । मण्डलाद् एव पञ्चाशद्-दिनाद् अर्वाक् मुखर-मुख-भुवां विद्वद्-ब्राह्मणानां मण्डलानि समूहान् अवश्यं वश्यानि कुर्याद् वशयतीत्य् अर्थः

puṣpitaiḥ vanodbhava-puṣpair atilohitam amuṃ mukundaṃ nityaṃ sarvadā nitya-karmānuṣṭhāna-niṣṭhaṃ dinādau prati pratyahaḥ madhyāhnokta-pūjā-prakāreṇa pūjayitvā yo mantrī daśākṣaraṃ mantra-śreṣṭham aṣṭādhikaṃ sahasraṃ japet | maṇḍalād eva pañcāśad-dinād arvāk mukhara-mukha-bhuvāṃ vidvad-brāhmaṇānāṃ maṇḍalāni samūhān avaśyaṃ vaśyāni kuryād vaśayatīty arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर-गोप-वेषं श्रेष्ठ-गोप-रूप-धरं श्री-कृष्णं विचिन्त्य जाती-पुष्पैः पूर्वोक्त-प्रकारेण पूजयित्वा दशाक्षर-मन्त्रम् अष्टोत्तर-सहस्रं जप्त्वा क्षत्रियं वशयेत् क्रीडासक्तं ध्यात्वा रक्त-करवीर-पुष्पैः पूर्वोक्त-प्रकारेण पूजयित्वा दशाक्षर-मन्त्रम् अष्टोत्तरं सहस्रं जप्त्वा वैश्यं वशयेत् गीति-रतं गीतासक्तं ध्यात्वा नीलोत्पलैः पूर्वोक्त-प्रकारेण पूजयित्वा दशाक्षर-मन्त्रम् अष्टोत्तर-सहस्रं जप्त्वा शूद्रं वशयेत् इत्य् अनेन प्रकारेण नृपादीन् वशयेद् इत्य् अर्थः

vara-gopa-veṣaṃ śreṣṭha-gopa-rūpa-dharaṃ śrī-kṛṣṇaṃ vicintya jātī-puṣpaiḥ pūrvokta-prakāreṇa pūjayitvā daśākṣara-mantram aṣṭottara-sahasraṃ japtvā kṣatriyaṃ vaśayet krīḍāsaktaṃ dhyātvā rakta-karavīra-puṣpaiḥ pūrvokta-prakāreṇa pūjayitvā daśākṣara-mantram aṣṭottaraṃ sahasraṃ japtvā vaiśyaṃ vaśayet gīti-rataṃ gītāsaktaṃ dhyātvā nīlotpalaiḥ pūrvokta-prakāreṇa pūjayitvā daśākṣara-mantram aṣṭottara-sahasraṃ japtvā śūdraṃ vaśayet ity anena prakāreṇa nṛpādīn vaśayed ity arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेत-पुष्प-सहितैः श्वेत-तण्डुलैर् घृत-मिश्रित-दशाक्षर-मन्त्रेण दश-शतं हुत्वा नित्यशः सप्त-दिन-पर्यन्तं तद् अनु तद् धोम भस्म कच भुवि शिरसि ललाटे च धारयन् ना पुरुषः मनुज-स्त्रीं मनुष्य-नारीम् इति रुद्र-धरः । तरुणीं स्त्रियं वशयतीति त्रिपाठितः । सापि स्त्री अनेन प्रयोगेण नॄन् वशयेद् इत्य् अर्थः

śveta-puṣpa-sahitaiḥ śveta-taṇḍulair ghṛta-miśrita-daśākṣara-mantreṇa daśa-śataṃ hutvā nityaśaḥ sapta-dina-paryantaṃ tad anu tad dhoma bhasma kaca bhuvi śirasi lalāṭe ca dhārayan nā puruṣaḥ manuja-strīṃ manuṣya-nārīm iti rudra-dharaḥ | taruṇīṃ striyaṃ vaśayatīti tripāṭhitaḥ | sāpi strī anena prayogeṇa nṝn vaśayed ity arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्बूलं वस्त्रं पुष्पं कज्जलं चन्दनं च एतद् यद् अन्यद् वस्तु मन्वोर् दशाष्टादशाक्षरयोर् अन्यतरेणैकेन सहस्र-त्रयं संजप्तं यस्मै जनाय ददाति साधकः स नरो ऽस्य साधकस्य मङ्क्षु शीघ्रं वश्यो भवति । नात्र संशय इत्य् अर्थः

tāmbūlaṃ vastraṃ puṣpaṃ kajjalaṃ candanaṃ ca etad yad anyad vastu manvor daśāṣṭādaśākṣarayor anyatareṇaikena sahasra-trayaṃ saṃjaptaṃ yasmai janāya dadāti sādhakaḥ sa naro 'sya sādhakasya maṅkṣu śīghraṃ vaśyo bhavati | nātra saṃśaya ity arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज-समीपे क्रय-विक्रये सदसि अक्ष-क्रीडादौ वादे च यो मन्वोर् एकम् अष्टोत्तर-शतं जप्त्वा प्रथमत एव यां वाचं वदति तयैव वाचा तत्र वादादौ उपविष्टान् असौ वर्तेत तज्-जयी भवतीत्य् अर्थः

rāja-samīpe kraya-vikraye sadasi akṣa-krīḍādau vāde ca yo manvor ekam aṣṭottara-śataṃ japtvā prathamata eva yāṃ vācaṃ vadati tayaiva vācā tatra vādādau upaviṣṭān asau varteta taj-jayī bhavatīty arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदम्ब-मूले उपविष्टं मुरमथनं कृष्णं गोपीभिर् मधुरतरं गायन्तं ध्यात्वा वह्नौ मधु-स्नुतैर् मयूर-केध्मैर् अपामार्ग-समिद्भिर् हुत्वा असौ साधको लोक-त्रयं वशयति

kadamba-mūle upaviṣṭaṃ muramathanaṃ kṛṣṇaṃ gopībhir madhurataraṃ gāyantaṃ dhyātvā vahnau madhu-snutair mayūra-kedhmair apāmārga-samidbhir hutvā asau sādhako loka-trayaṃ vaśayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्च-कदम्ब-वृक्ष-स्थं विचिन्त्य प्रत्यहम् अष्टोत्तर-सहस्रं दशाक्षरं या कन्यका जपति सा हि निश्चयेन मण्डलाद् एकोन-पञ्चाशद् दिनाद् अर्वाक् वाञ्छित-वरं प्राप्नोति

ucca-kadamba-vṛkṣa-sthaṃ vicintya pratyaham aṣṭottara-sahasraṃ daśākṣaraṃ yā kanyakā japati sā hi niścayena maṇḍalād ekona-pañcāśad dinād arvāk vāñchita-varaṃ prāpnoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिरात् शीघ्रं वाञ्छितां कन्यां परिणेतुं मन्त्रवित् साधकः गोप-युवती-हस्त-पद्मानि संगृह्य धृत्वा नृत्यन्तं तं प्रसिद्धं श्री-कृष्णं ध्यात्वा लक्ष-मात्र-परिमितम् अष्टादशाक्षरं मन्त्र-श्रेष्ठं जपेत् । अथवा लाजानां चूर्णैर् मधु-द्रुततरैर् घृत-मधु-शर्करा-प्रचुरान्वितैः मधुना द्रवीभूतैर् इति रुद्रधरः । दश-सहस्रं हुत्वा तावद् एव संख्यं जपेद् इत्य् अर्थः

acirāt śīghraṃ vāñchitāṃ kanyāṃ pariṇetuṃ mantravit sādhakaḥ gopa-yuvatī-hasta-padmāni saṃgṛhya dhṛtvā nṛtyantaṃ taṃ prasiddhaṃ śrī-kṛṣṇaṃ dhyātvā lakṣa-mātra-parimitam aṣṭādaśākṣaraṃ mantra-śreṣṭhaṃ japet | athavā lājānāṃ cūrṇair madhu-drutatarair ghṛta-madhu-śarkarā-pracurānvitaiḥ madhunā dravībhūtair iti rudradharaḥ | daśa-sahasraṃ hutvā tāvad eva saṃkhyaṃ japed ity arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विजान् ब्राह्मणान् वशयितुम् अष्टादशाक्षर-मन्त्रेण द्विज-तरुजैः पलाश-वृक्ष-समुद्भवैः समिद्भिस् त्रि-मधुराक्तैः घृत-मधु-शर्करा-मिश्रितैर् अयुतं दश-सहस्रं जुहुयात् अथवा त्रि-मध्व्-अक्तैः कुशैस् तिलैः तण्डुलैर् वा जुहुयात्

dvijān brāhmaṇān vaśayitum aṣṭādaśākṣara-mantreṇa dvija-tarujaiḥ palāśa-vṛkṣa-samudbhavaiḥ samidbhis tri-madhurāktaiḥ ghṛta-madhu-śarkarā-miśritair ayutaṃ daśa-sahasraṃ juhuyāt athavā tri-madhv-aktaiḥ kuśais tilaiḥ taṇḍulair vā juhuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत-माल-भवैः राज-वृक्ष-समुद्भवैः मुकुलैः कलिकाभिः हुत्वा नृपतीन् क्षत्रियान् वशयेन् । कुरुण्टकजैश् च झिण्टी-समुद्भवैः मुकुलैर् हुत्वा वेश्याण् वशयेत् । इक्षु-रसैः इक्षुरकैर् इति पाठे कोकिलाक्षोमथीन् अथ इत्य् अर्थः । पाटल-समुद्भवैः मुकुलैर् वा हुत्वा इतरान् शूद्रान् वशयेत् । अनुक्त-सङ्ख्या होमस्य बोद्धव्या तस्या एव प्रकरणत्वाद् इति

kṛta-māla-bhavaiḥ rāja-vṛkṣa-samudbhavaiḥ mukulaiḥ kalikābhiḥ hutvā nṛpatīn kṣatriyān vaśayen | kuruṇṭakajaiś ca jhiṇṭī-samudbhavaiḥ mukulair hutvā veśyāṇ vaśayet | ikṣu-rasaiḥ ikṣurakair iti pāṭhe kokilākṣomathīn atha ity arthaḥ | pāṭala-samudbhavaiḥ mukulair vā hutvā itarān śūdrān vaśayet | anukta-saṅkhyā homasya boddhavyā tasyā eva prakaraṇatvād iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रं मुखजादि-वराङ्गना ब्राह्मणादि-स्त्रियो वशयितुं चतुर्भिर् द्रव्यैः समधुरैर् मधुर-त्रय-मिलितैः क्रमशः प्रत्येकं सार्ध-सहस्र-द्वयं कृत्वा दश-सहस्रं प्रतिहुनेत् जुहुयात् । द्रव्याण्य् आह-नूतनैः श्वेत-पद्मैः रक्तोत्पलैश् चम्पक-पुष्पैः पाटल-पुष्पैः

śīghraṃ mukhajādi-varāṅganā brāhmaṇādi-striyo vaśayituṃ caturbhir dravyaiḥ samadhurair madhura-traya-militaiḥ kramaśaḥ pratyekaṃ sārdha-sahasra-dvayaṃ kṛtvā daśa-sahasraṃ pratihunet juhuyāt | dravyāṇy āha-nūtanaiḥ śveta-padmaiḥ raktotpalaiś campaka-puṣpaiḥ pāṭala-puṣpaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयारि-कुसुमैः करवीर-कुसुमैः नूतनैः त्रि-मधुर-मिश्रितैः प्रत्यहं सहस्रं ऋषि-वासरं सप्त-वासरं बुधः साधको निशीथे रात्रौ प्रत्यहं प्रतिदिनं जुहुयात् असौ अहङ्कारवतीं वारयोषां वेश्याकाम-वाणैः पीडितां हठात् बलात् झटिति शीघ्रं निज-दासीं करोति

hayāri-kusumaiḥ karavīra-kusumaiḥ nūtanaiḥ tri-madhura-miśritaiḥ pratyahaṃ sahasraṃ ṛṣi-vāsaraṃ sapta-vāsaraṃ budhaḥ sādhako niśīthe rātrau pratyahaṃ pratidinaṃ juhuyāt asau ahaṅkāravatīṃ vārayoṣāṃ veśyākāma-vāṇaiḥ pīḍitāṃ haṭhāt balāt jhaṭiti śīghraṃ nija-dāsīṃ karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवण-संयुतैः कटु-संयुतैर् इति पाठे कटुक-संयुतैर् इत्य् अर्थः । मधुरार्द्रतरैर् घृत-मधु-शर्करा-स्निग्धैः । अपिः समुच्चये सर्षपैर् दश-शतं त्रितयं त्रि-सहस्रं निशि रात्रौ जुह्वतः पुरुषस्य शची-दयितः इन्द्रो ऽपि अवशो वशी भवति किं पुनर् अन्ये

lavaṇa-saṃyutaiḥ kaṭu-saṃyutair iti pāṭhe kaṭuka-saṃyutair ity arthaḥ | madhurārdratarair ghṛta-madhu-śarkarā-snigdhaiḥ | apiḥ samuccaye sarṣapair daśa-śataṃ tritayaṃ tri-sahasraṃ niśi rātrau juhvataḥ puruṣasya śacī-dayitaḥ indro 'pi avaśo vaśī bhavati kiṃ punar anye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिल्व-वृक्षोद्भवैः फल-समित्-पुष्प-पत्रैः श्वेत-पद्मैर् अत्यन्त-मधुराप्लुतैः सिताक्षत-युतैः शर्करा-तण्डुल-मिश्रितैः सिताज्य-सहितैर् इति पाठे सिताशर्करा आज्यं घृतं तत्-सहितैः पृथक् एकैकं वस्तु-त्रि-सहस्र-होमात् चिर-कालम् अचिरात् शीघ्रं कमलां लक्ष्मीं वशयेत् । अत्र सङ्ख्या-समनन्तरोक्ता

bilva-vṛkṣodbhavaiḥ phala-samit-puṣpa-patraiḥ śveta-padmair atyanta-madhurāplutaiḥ sitākṣata-yutaiḥ śarkarā-taṇḍula-miśritaiḥ sitājya-sahitair iti pāṭhe sitāśarkarā ājyaṃ ghṛtaṃ tat-sahitaiḥ pṛthak ekaikaṃ vastu-tri-sahasra-homāt cira-kālam acirāt śīghraṃ kamalāṃ lakṣmīṃ vaśayet | atra saṅkhyā-samanantaroktā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदयैः अमा सह हठात् गोप-युवती-वस्त्राण्य् अपहृत्य गृहीत्वा कदम्ब-वृक्षम् अधिरूढं कृष्णं स्मरन् निशि रात्रौ सहस्रं जपेत् स दशाहतो दश-दिवस-मध्ये हठान् मन्त्रस्य बलात् उर्वशीम् अपि देव-वेश्याम् अपि वशम् आनयेत् निज-निकटम् इति शेषः

hṛdayaiḥ amā saha haṭhāt gopa-yuvatī-vastrāṇy apahṛtya gṛhītvā kadamba-vṛkṣam adhirūḍhaṃ kṛṣṇaṃ smaran niśi rātrau sahasraṃ japet sa daśāhato daśa-divasa-madhye haṭhān mantrasya balāt urvaśīm api deva-veśyām api vaśam ānayet nija-nikaṭam iti śeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र ग्रन्थे बहुना कथितेन किं प्रयोजनम् ? अनयोर् दशाष्टादशाक्षरयोः सदृक् समः वशीकरणे इह जगति अपरो नास्ति । किम्भूतयोर् नगर-स्त्रीणाम् आकर्षण-कर्मणि कामास्त्र-शरीरयोः

atra granthe bahunā kathitena kiṃ prayojanam ? anayor daśāṣṭādaśākṣarayoḥ sadṛk samaḥ vaśīkaraṇe iha jagati aparo nāsti | kimbhūtayor nagara-strīṇām ākarṣaṇa-karmaṇi kāmāstra-śarīrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुकुन्दं वन्दे । कुन्द-पुष्पं चन्द्रश् च तद्वत् शुक्लं तथा युवानं तथा रक्त-पद्म-सदृश-लोचनं तथा दीर्घैर् निज-बाहु-परिघैर् मुद्-गराकार-स्व-बाहुभिः शङ्खं चक्रं गदां पद्मं च धारयन्तं तथा देव-योग्यालङ्काराङ्ग-रागैः नवानि यानि पद्मानि तेषां लसन्ती देदीप्यमाना या माला तया च प्रदीप्तं तथा देदीप्यमान-हरिद्राभ-वस्त्र-युक्तं तथा नारदादिभिर् वेष्टितं तथा पङ्कजासीनम्

mukundaṃ vande | kunda-puṣpaṃ candraś ca tadvat śuklaṃ tathā yuvānaṃ tathā rakta-padma-sadṛśa-locanaṃ tathā dīrghair nija-bāhu-parighair mud-garākāra-sva-bāhubhiḥ śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ ca dhārayantaṃ tathā deva-yogyālaṅkārāṅga-rāgaiḥ navāni yāni padmāni teṣāṃ lasantī dedīpyamānā yā mālā tayā ca pradīptaṃ tathā dedīpyamāna-haridrābha-vastra-yuktaṃ tathā nāradādibhir veṣṭitaṃ tathā paṅkajāsīnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं-विधं पूर्वोक्तं मुकुन्दं ध्यात्वा प्रफुल्ल-हृदय-पद्मासनोपविष्टं तथा आद्यं प्रथमं स-जल-जलद-श्यामं सान्द्राभोज-च्छविम् इति पाठे मसृण-पद्म-कान्तिं वा ध्यात्वा दिव्तारान्तरगं प्रणव-द्वय-मध्य-गतं मन्वोर् दशाष्टादशाक्षरयोर् एकम् अर्क-लक्षं द्वादश-लक्षं जपेत् । अथ जपानन्तरम् अर्क-सहस्रं इध्मैः समिद्भिः क्षीर-द्रुत्यैर् अश्वत्थोदुम्बर-प्लक्ष-न्यग्रोधान्यतम-समुद्भवैः पयोक्तैः दुग्ध-प्लुतैः अथवा घृत-मधु-शर्करा-सहितेन परमान्नेन जुहुयात्

evaṃ-vidhaṃ pūrvoktaṃ mukundaṃ dhyātvā praphulla-hṛdaya-padmāsanopaviṣṭaṃ tathā ādyaṃ prathamaṃ sa-jala-jalada-śyāmaṃ sāndrābhoja-cchavim iti pāṭhe masṛṇa-padma-kāntiṃ vā dhyātvā divtārāntaragaṃ praṇava-dvaya-madhya-gataṃ manvor daśāṣṭādaśākṣarayor ekam arka-lakṣaṃ dvādaśa-lakṣaṃ japet | atha japānantaram arka-sahasraṃ idhmaiḥ samidbhiḥ kṣīra-drutyair aśvatthodumbara-plakṣa-nyagrodhānyatama-samudbhavaiḥ payoktaiḥ dugdha-plutaiḥ athavā ghṛta-madhu-śarkarā-sahitena paramānnena juhuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तद्-अनन्तरं लोकाध्यक्षं लोक-स्वामिनम् । अविनाशि-ज्ञानं तत्-सुख-स्वरूप-शरीरं संसारान्धकार-विच्छेद-सूर्यम् अमुं कृष्णं निज-हृदय-पद्मे निजैक्येन स्वाभेदेन भावयन् अमल-चेताः निर्मलान्तःकरणः प्रतिदिनं त्रि-सहस्रं सहस्र-त्रयं जुहुयात् तथा पूर्वोक्त-सायाह्न-पूजा-प्रकारेण पूजयतु होमम् अपि करोतु

tatas tad-anantaraṃ lokādhyakṣaṃ loka-svāminam | avināśi-jñānaṃ tat-sukha-svarūpa-śarīraṃ saṃsārāndhakāra-viccheda-sūryam amuṃ kṛṣṇaṃ nija-hṛdaya-padme nijaikyena svābhedena bhāvayan amala-cetāḥ nirmalāntaḥkaraṇaḥ pratidinaṃ tri-sahasraṃ sahasra-trayaṃ juhuyāt tathā pūrvokta-sāyāhna-pūjā-prakāreṇa pūjayatu homam api karotu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स्थिर-मतिः पुमान् अमुं विधिं प्रकारं नियतं सततं भक्त्या भजति सेवते स भवाम्भोधिं संसार-सागरं समुत्तीर्य हरेः अनन्यं न विद्यते अन्यो यस्मात् सर्व-मयम् उत्कृष्टं धाम प्राप्नोति । कीदृशं ? अम्भोधिर् इव भयङ्करं कैर् विषमा दुर्निवारा ये विषयाः शब्दादयं अथवा स्रक्-चन्दन-वनिताद्याः त एव ग्राह-रूपा मकर-कच्छपाद्यास् तेषां निकरैः समूहैः । तथा जन्म-मरण-नाम-धेयैस् तरङ्गैर् उत्तुङ्गैर् महद्भिर् विस्तीर्णम्

sa sthira-matiḥ pumān amuṃ vidhiṃ prakāraṃ niyataṃ satataṃ bhaktyā bhajati sevate sa bhavāmbhodhiṃ saṃsāra-sāgaraṃ samuttīrya hareḥ ananyaṃ na vidyate anyo yasmāt sarva-mayam utkṛṣṭaṃ dhāma prāpnoti | kīdṛśaṃ ? ambhodhir iva bhayaṅkaraṃ kair viṣamā durnivārā ye viṣayāḥ śabdādayaṃ athavā srak-candana-vanitādyāḥ ta eva grāha-rūpā makara-kacchapādyās teṣāṃ nikaraiḥ samūhaiḥ | tathā janma-maraṇa-nāma-dheyais taraṅgair uttuṅgair mahadbhir vistīrṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पुरुषः बुधैः प्राज्ञैः पूज्यः स एव च नित्य-युक्तो नित्य-योग-भाक् । किं कुर्वन् ? अस्य श्री-कृष्णस्य नामानि गृणन् वदन्, तदीयाः कथा आकल्पयन् । तस्य श्री-कृष्णस्य रूपाणि मूर्तीः सर्वदा ध्यायन् । तत्-पदाम्भोरुहं श्री-कृष्ण-पाद-पद्मं भक्ति-नम्रः सेवाऽवनतः अधिक-नम्रत्व-ख्यापनार्थं पौनरुक्त्यम्

sa puruṣaḥ budhaiḥ prājñaiḥ pūjyaḥ sa eva ca nitya-yukto nitya-yoga-bhāk | kiṃ kurvan ? asya śrī-kṛṣṇasya nāmāni gṛṇan vadan, tadīyāḥ kathā ākalpayan | tasya śrī-kṛṣṇasya rūpāṇi mūrtīḥ sarvadā dhyāyan | tat-padāmbhoruhaṃ śrī-kṛṣṇa-pāda-padmaṃ bhakti-namraḥ sevā'vanataḥ adhika-namratva-khyāpanārthaṃ paunaruktyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथानन्तरम् अन्यत् मन्त्र-द्वयम् अतिगोप्यं जगन्-मोहन-संज्ञकं स्वल्पोक्त्या वक्ष्ये । ब्रह्म क-कारः । इन्द्रो ल-कारः । वाम-नयनं दीर्घ-ई-कारः । इन्दुर् अनुस्वारः । एतैः संयुक्तः काम-बीज-रूपः प्रथमो मन्त्र उद्धृतः । तत्-पूर्वकः वियत् ह-कारः ऋषीक इति स्वरूपं ताभ्यां युक्त ईश-शब्दः हृषीकेश इति स्वरूपं ङे चतुर्थ्य्-एक-वचनं हृन् नमः । क्लीं हृषीकेशाय नमः इति द्वितीयो मन्त्रः । अत्रायं पुरुषोत्तम-मन्त्र इति भैरव-त्रिपाठिनः

athānantaram anyat mantra-dvayam atigopyaṃ jagan-mohana-saṃjñakaṃ svalpoktyā vakṣye | brahma ka-kāraḥ | indro la-kāraḥ | vāma-nayanaṃ dīrgha-ī-kāraḥ | indur anusvāraḥ | etaiḥ saṃyuktaḥ kāma-bīja-rūpaḥ prathamo mantra uddhṛtaḥ | tat-pūrvakaḥ viyat ha-kāraḥ ṛṣīka iti svarūpaṃ tābhyāṃ yukta īśa-śabdaḥ hṛṣīkeśa iti svarūpaṃ ṅe caturthy-eka-vacanaṃ hṛn namaḥ | klīṃ hṛṣīkeśāya namaḥ iti dvitīyo mantraḥ | atrāyaṃ puruṣottama-mantra iti bhairava-tripāṭhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनयोर् मन्त्रयोः संमोहन-नारदो मुनिः । छन्दः पुनर् गायत्रम् । मन्त्रज्ञैः कथितं त्रैलोक्य-संमोहन-विष्णुर् देवतेति

anayor mantrayoḥ saṃmohana-nārado muniḥ | chandaḥ punar gāyatram | mantrajñaiḥ kathitaṃ trailokya-saṃmohana-viṣṇur devateti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋ-ॠ---वर्जित-षट्-दीर्घ-स्वरैः बिन्दु-सहितैः कलेत्य् अक्षर-द्वय-सम्बद्धैः क्लां क्लीं क्लूं क्लैं क्लौं क्लः एभिस् तत् षड्-अङ्गम् उक्तम् । अथानन्तरं पूर्ववद् दशाक्षर-कथित-पूजा-पर्यन्तं कार्यम्

ṛ-ṝ---varjita-ṣaṭ-dīrgha-svaraiḥ bindu-sahitaiḥ kalety akṣara-dvaya-sambaddhaiḥ klāṃ klīṃ klūṃ klaiṃ klauṃ klaḥ ebhis tat ṣaḍ-aṅgam uktam | athānantaraṃ pūrvavad daśākṣara-kathita-pūjā-paryantaṃ kāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करयोः शाखासु अङ्गुलीषु उभय-कर-तले च षड्-अङ्गानि विन्यस्य पुनर् अङ्गुलीषु च काम-बाणान् विन्यस्य आद्य्-अन्त-स्थित-मन्त्र-मातृकाक्षैर् मातृका-स्थानेषु विन्यस्य दीर्घ-युक्त-काम-बीजैः षड्-अङ्गानि स्व-शरीरे विन्यस्य बाण-न्यासं च कुर्यात्

karayoḥ śākhāsu aṅgulīṣu ubhaya-kara-tale ca ṣaḍ-aṅgāni vinyasya punar aṅgulīṣu ca kāma-bāṇān vinyasya ādy-anta-sthita-mantra-mātṛkākṣair mātṛkā-sthāneṣu vinyasya dīrgha-yukta-kāma-bījaiḥ ṣaḍ-aṅgāni sva-śarīre vinyasya bāṇa-nyāsaṃ ca kuryāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरो-वदन-हृदय-लिङ्ग-पादेषु अङ्गुलीभिः अङ्गुष्ठादिक-निष्ठ-कान्ताभिः एकैकया अङ्गुल्या चतुर्थी नमः-पद-सहितान् वक्ष्यमाणान् पञ्च-बाणान् क्रमेण विन्यसेत्

śiro-vadana-hṛdaya-liṅga-pādeṣu aṅgulībhiḥ aṅguṣṭhādika-niṣṭha-kāntābhiḥ ekaikayā aṅgulyā caturthī namaḥ-pada-sahitān vakṣyamāṇān pañca-bāṇān krameṇa vinyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्रां-ह्रीं-क्लीं-क्लूं स एतानि पञ्च-बीजानि एकैकानि आदौ येषां एवं एते पञ्च-बाणाः शोषणादयः प्रोक्ताः । प्रयोगस् तु-ह्रां शोषणाय नमः इत्य् अङ्गुष्ठेन शिरसि ह्रीं मोहनाय नमः इति तर्जन्या मुखे इत्य् आदि अथानन्तरम् । संयत-चित्तः त्रिभुवन-वश्य-करं पुरुषोत्तमं चिन्तयेत्

hrāṃ-hrīṃ-klīṃ-klūṃ sa etāni pañca-bījāni ekaikāni ādau yeṣāṃ evaṃ ete pañca-bāṇāḥ śoṣaṇādayaḥ proktāḥ | prayogas tu-hrāṃ śoṣaṇāya namaḥ ity aṅguṣṭhena śirasi hrīṃ mohanāya namaḥ iti tarjanyā mukhe ity ādi athānantaram | saṃyata-cittaḥ tribhuvana-vaśya-karaṃ puruṣottamaṃ cintayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नव-श्लोकानां कुलकम् । इत्थम् एवं वासुदेवं ध्यात्वा एकाक्षर-काम-बीजम् अथवाष्टाक्षर-मन्त्रं दिनकर-लक्षं द्वादश-लक्षं जपेत् । कीदृशम् ? ध्यात्वा देव-सम्बन्धि-वृक्षोद्याने कल्प-वृक्षोद्याने उद्यन् वृद्धिं गच्छन् मनोहरो यः पारिजात-वृक्षस् तस्य तले गरुडस्योन्नतांसे उपविष्टम् । कीदृशस्य गरुडस्य ? पद्मरागादि-घटित-भू-भाग-शोभमान-श्रेष्ठ-पद्म-पीठोपविष्टस्य तथा सकल-जीव-भूतस्य परमेश्वरस्यांशत्वात् तथा उदित-सूर्य-सम-कान्तेः । कीदृशं वासुदेवम् ? प्रवाल-सुन्दराङ्गं, काम-व्याकुलितं स्व-दोर्भिः स्व-बाहुभिर् दक्षिण-वाम-क्रमेण चक्र-शङ्खाङ्कुश-पाश-पुष्प-शरेक्षु-चाप-पद्म-गदाः बिभ्राणं तथा रक्तं दीर्घं बृहद्-विघूर्णितं नेत्र-द्वय-रूपं पद्मं यस्य स तथा तम्, पद्म-रागादि-मणि-घटित-शिरो ऽलङ्कार-कर्ण-भूषणम् उक्ताहार-बाहु-भूषण-कर-मूल-भूषण-मुद्रिका-क्षुद्र-घण्टिका-प्रभृतिभिः रक्त-माल्य-गन्धैश् च देदीप्यमानं तथा पीते वाससी परिधानम् आच्छादनं यस्य स तथा तं तथा धृतेक्षु-चापेन वाम-बाहु-दण्डेन दृढं यथा स्याद् एवं श्रियम् आलिङ्गनम् । कीदृशीम् ? स्वीय-वामोरु-देशे उपविष्टां, तथा आलिङ्गन्तीं, तथा वाम-हस्त-गृहीत-पद्मां, तथा सरसी-भूत-गुह्यां तथा कामेन व्याकुलीकृता अनायत्ती-कृता अङ्ग-लता यस्यास् तां मनोहराणि अलङ्कार-माल-चन्दनानि यस्यास् तां तथा श्वेत-वस्त्र-परिधानां तथा कृष्ण-मुख-पद्मे व्यापृतं सम्यग् व्यापार-युक्तं चटुलं मनोहरं चञ्चलं वा असितं श्यामं यन् नेत्रं स एव मधुकरो भ्रमरः यस्यास् तां तथा तरुई᳡एईं युवतीम् । पुनः कीदृशीम् ? प्रियालिङ्गन-जनित-परम-सुख-पूर्ण-हृदयं तथा जगद्-गुरुं तथा देव-दैत्य-सर्प-देव-योनि-देव-गायन-विद्याधर-स्त्री-सहस्रैर् मदतया कामेन च स्तम्भ-युक्तम् अङ्गं येषां तैर् देवार्हण-भूषण-दीप्तैर् वेष्टितं कया युक्त्या आत्मैक्येन ध्यात्वा

nava-ślokānāṃ kulakam | ittham evaṃ vāsudevaṃ dhyātvā ekākṣara-kāma-bījam athavāṣṭākṣara-mantraṃ dinakara-lakṣaṃ dvādaśa-lakṣaṃ japet | kīdṛśam ? dhyātvā deva-sambandhi-vṛkṣodyāne kalpa-vṛkṣodyāne udyan vṛddhiṃ gacchan manoharo yaḥ pārijāta-vṛkṣas tasya tale garuḍasyonnatāṃse upaviṣṭam | kīdṛśasya garuḍasya ? padmarāgādi-ghaṭita-bhū-bhāga-śobhamāna-śreṣṭha-padma-pīṭhopaviṣṭasya tathā sakala-jīva-bhūtasya parameśvarasyāṃśatvāt tathā udita-sūrya-sama-kānteḥ | kīdṛśaṃ vāsudevam ? pravāla-sundarāṅgaṃ, kāma-vyākulitaṃ sva-dorbhiḥ sva-bāhubhir dakṣiṇa-vāma-krameṇa cakra-śaṅkhāṅkuśa-pāśa-puṣpa-śarekṣu-cāpa-padma-gadāḥ bibhrāṇaṃ tathā raktaṃ dīrghaṃ bṛhad-vighūrṇitaṃ netra-dvaya-rūpaṃ padmaṃ yasya sa tathā tam, padma-rāgādi-maṇi-ghaṭita-śiro 'laṅkāra-karṇa-bhūṣaṇam uktāhāra-bāhu-bhūṣaṇa-kara-mūla-bhūṣaṇa-mudrikā-kṣudra-ghaṇṭikā-prabhṛtibhiḥ rakta-mālya-gandhaiś ca dedīpyamānaṃ tathā pīte vāsasī paridhānam ācchādanaṃ yasya sa tathā taṃ tathā dhṛtekṣu-cāpena vāma-bāhu-daṇḍena dṛḍhaṃ yathā syād evaṃ śriyam āliṅganam | kīdṛśīm ? svīya-vāmoru-deśe upaviṣṭāṃ, tathā āliṅgantīṃ, tathā vāma-hasta-gṛhīta-padmāṃ, tathā sarasī-bhūta-guhyāṃ tathā kāmena vyākulīkṛtā anāyattī-kṛtā aṅga-latā yasyās tāṃ manoharāṇi alaṅkāra-māla-candanāni yasyās tāṃ tathā śveta-vastra-paridhānāṃ tathā kṛṣṇa-mukha-padme vyāpṛtaṃ samyag vyāpāra-yuktaṃ caṭulaṃ manoharaṃ cañcalaṃ vā asitaṃ śyāmaṃ yan netraṃ sa eva madhukaro bhramaraḥ yasyās tāṃ tathā taruī̀eīṃ yuvatīm | punaḥ kīdṛśīm ? priyāliṅgana-janita-parama-sukha-pūrṇa-hṛdayaṃ tathā jagad-guruṃ tathā deva-daitya-sarpa-deva-yoni-deva-gāyana-vidyādhara-strī-sahasrair madatayā kāmena ca stambha-yuktam aṅgaṃ yeṣāṃ tair devārhaṇa-bhūṣaṇa-dīptair veṣṭitaṃ kayā yuktyā ātmaikyena dhyātvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यान-जपानन्तरं घृत-मधु-शर्करा-सहितैः पलाश-पुष्पैर् द्वादश-सहस्रं जुहुयात् । होमानन्तरं निर्मलैर् जलैर् द्वादश-सहस्रं तर्पणं कुर्यात् । विंशत्य्-अर्णेति । पूर्वोक्त-विंशत्य्-अक्षरोदित-पीठ-विधानेन तन्-मन्त्रोद्धृत-यन्त्रे अमुं कृष्णं भक्त्या प्रतिदिनं पूजयेत्

dhyāna-japānantaraṃ ghṛta-madhu-śarkarā-sahitaiḥ palāśa-puṣpair dvādaśa-sahasraṃ juhuyāt | homānantaraṃ nirmalair jalair dvādaśa-sahasraṃ tarpaṇaṃ kuryāt | viṃśaty-arṇeti | pūrvokta-viṃśaty-akṣarodita-pīṭha-vidhānena tan-mantroddhṛta-yantre amuṃ kṛṣṇaṃ bhaktyā pratidinaṃ pūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजा-विधौ पक्षि-शब्दान्ते राजायेति स्वरूपं शिरः स्वाहा अनेन प्रकारेण पीठ-मध्ये अहि-रिपुं गरुडं सम्पूज्य तस्य गरुडस्य पृष्ठे श्री-कृष्णम् आवाह्यावाहनादि यथावत् कृत्वार्घाद्यैर् भूषान्तैर् उपचारैश् च सम्पूज्य अङ्गानि च सम्पूज्य पञ्च-बाणांश् च सम्पूज्य भूषणानि च सम्पूज्य दिग्-दलेषु शक्तयः पूज्या इति अनेनान्वयः । एतद् एव स्पष्टयति-न्यास-क्रमत इत्य् आदिना । यत्र परमेश्वराङ्गे यस्य न्यासः । तस्य पूजा बोद्धव्या तत्र शिरसि किरीटं अपि-पाद-पूरणे श्रोत्रयोः कुण्डले अरि-मुखानि चक्रादीनि प्रहरणानि आयुधानि हस्तेषु स्तनयो ऊर्ध्वं हृदि श्रीवत्स-कौस्तुभौ गले वन-मालाम् आपाद-लम्बिनीं पद्म-मालां नितम्बे कट्यां हरिद्राभ-वस्त्रं वामाङ्गे वाम-भागे लक्ष्मीं च स्व-बीजेन श्री-बीजेन इष्ट्वा सम्पूज्य कर्णिकायां दिग्-विदिशासु कोणेषु दिक्षु च अङ्गानि पूर्ववत् सम्पूज्य दिक्षु शरान् अग्न्य्-आदि-कोणेषु च पञ्चमं बाणं पूजयेत् पुनर् अग्न्य्-आदि-दलेषु अष्टौ शक्तयः पूज्याः

pūjā-vidhau pakṣi-śabdānte rājāyeti svarūpaṃ śiraḥ svāhā anena prakāreṇa pīṭha-madhye ahi-ripuṃ garuḍaṃ sampūjya tasya garuḍasya pṛṣṭhe śrī-kṛṣṇam āvāhyāvāhanādi yathāvat kṛtvārghādyair bhūṣāntair upacāraiś ca sampūjya aṅgāni ca sampūjya pañca-bāṇāṃś ca sampūjya bhūṣaṇāni ca sampūjya dig-daleṣu śaktayaḥ pūjyā iti anenānvayaḥ | etad eva spaṣṭayati-nyāsa-kramata ity ādinā | yatra parameśvarāṅge yasya nyāsaḥ | tasya pūjā boddhavyā tatra śirasi kirīṭaṃ api-pāda-pūraṇe śrotrayoḥ kuṇḍale ari-mukhāni cakrādīni praharaṇāni āyudhāni hasteṣu stanayo ūrdhvaṃ hṛdi śrīvatsa-kaustubhau gale vana-mālām āpāda-lambinīṃ padma-mālāṃ nitambe kaṭyāṃ haridrābha-vastraṃ vāmāṅge vāma-bhāge lakṣmīṃ ca sva-bījena śrī-bījena iṣṭvā sampūjya karṇikāyāṃ dig-vidiśāsu koṇeṣu dikṣu ca aṅgāni pūrvavat sampūjya dikṣu śarān agny-ādi-koṇeṣu ca pañcamaṃ bāṇaṃ pūjayet punar agny-ādi-daleṣu aṣṭau śaktayaḥ pūjyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णाभे पीत-वर्णे अरुणतरे अतिरक्ते सिते शुक्ले मरकत-प्रतिमे हरिद्रा-वर्णे

svarṇābhe pīta-varṇe aruṇatare atirakte site śukle marakata-pratime haridrā-varṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव-योग्यानुलेपनालङ्कार-ग्रन्थित-पुष्प-सूक्ष्म-वस्त्रैर् भूषित-देहा अङ्ग-लता-शब्दः स्वरूप-वाची तथा ईसद्-धास्य-वदना तथा काम-बाण-पीडिताः तथा गृहीत-चामर-मनोहरास् ताः

deva-yogyānulepanālaṅkāra-granthita-puṣpa-sūkṣma-vastrair bhūṣita-dehā aṅga-latā-śabdaḥ svarūpa-vācī tathā īsad-dhāsya-vadanā tathā kāma-bāṇa-pīḍitāḥ tathā gṛhīta-cāmara-manoharās tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् बहिर् इन्द्रादयः वज्रादयश् च पूज्याः इत्य् एवं पूजा मन्त्र-द्वय-सम्भवा कथिता प्रायो बाहुल्येन पुरुषोत्तम-मन्त्र-कथित-प्रकारो ऽप्य् एवं परं स इह स्पष्टीकृत्य नोच्यते बहु-वक्तव्यत्वात् प्रायः पुरुषोत्तम-विधेर् एवम् इहान्यतो ऽवगन्तव्यम् इति टीकान्तर-सम्मतं पाठान्तरम्

tad bahir indrādayaḥ vajrādayaś ca pūjyāḥ ity evaṃ pūjā mantra-dvaya-sambhavā kathitā prāyo bāhulyena puruṣottama-mantra-kathita-prakāro 'py evaṃ paraṃ sa iha spaṣṭīkṛtya nocyate bahu-vaktavyatvāt prāyaḥ puruṣottama-vidher evam ihānyato 'vagantavyam iti ṭīkāntara-sammataṃ pāṭhāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्य-मोहनायेति स्वरूपम् उक्त्वा तद्-अनन्तरं विद्मह इति स्मरायेति तद्-अनु धीमहीति तन् नो विष्णुः प्रचोदयाद् इति स्वरूपं वदेत्

trailokya-mohanāyeti svarūpam uktvā tad-anantaraṃ vidmaha iti smarāyeti tad-anu dhīmahīti tan no viṣṇuḥ pracodayād iti svarūpaṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा गायत्री जपात् पूर्वं जपनीया स्व-मन्त्र-जप-पूजा-होमैः पुनः पाप-नाशिनी लक्ष्मी-प्रदा च भवति । अनया गायत्र्या च पूजायां शुद्ध्य्-अर्थम् आत्म-याग-भू-द्रव्याणि आत्मानं याग-भुवं द्रव्याणि च प्रोक्षयतु

eṣā gāyatrī japāt pūrvaṃ japanīyā sva-mantra-japa-pūjā-homaiḥ punaḥ pāpa-nāśinī lakṣmī-pradā ca bhavati | anayā gāyatryā ca pūjāyāṃ śuddhy-artham ātma-yāga-bhū-dravyāṇi ātmānaṃ yāga-bhuvaṃ dravyāṇi ca prokṣayatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पूर्वोक्त-मन्त्रयोर् एकेन मोहनी-पुष्प-मिश्रितैः शक्रासन-पद्मासन-पुष्प-सहितैर् जलैः प्रति प्रत्यहं शतं तर्पयेत् । स वाञ्छितान् कामान् अनायासेन प्राप्नोति

yaḥ pūrvokta-mantrayor ekena mohanī-puṣpa-miśritaiḥ śakrāsana-padmāsana-puṣpa-sahitair jalaiḥ prati pratyahaṃ śataṃ tarpayet | sa vāñchitān kāmān anāyāsena prāpnoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेन वह्नाव् अयुतं आहुति-शेष-घृतेन मन्त्र-जप्तेन रमणी स्व-वशतां नेतुं प्रापयितुं आत्मीयं कामुकं भोजयतु कामुकः स्त्रियं भोजयतु

ghṛtena vahnāv ayutaṃ āhuti-śeṣa-ghṛtena mantra-japtena ramaṇī sva-vaśatāṃ netuṃ prāpayituṃ ātmīyaṃ kāmukaṃ bhojayatu kāmukaḥ striyaṃ bhojayatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टादशाक्षर-मन्त्र-कथिता वश्य-कारिणः प्रयोगा आभ्यां मन्त्राभ्यां कार्या हि निश्चयेन जगति सकल-जगद्-आयत्तता-कार्ये अनयोः समानो ऽन्योमन्त्रो नास्ति

aṣṭādaśākṣara-mantra-kathitā vaśya-kāriṇaḥ prayogā ābhyāṃ mantrābhyāṃ kāryā hi niścayena jagati sakala-jagad-āyattatā-kārye anayoḥ samāno 'nyomantro nāsti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र समनन्तरोक्त-द्वय-मध्ये एकाक्षर-मन्त्रस्य जप-पूजा-होमादौ कृष्णो भावनीयः । कीदृक् ? स-वेणु-गतिर् इति वंशोत्थ-गान-परः । तथा लोहित-मनोहर-शरीराभरणः । अथवा, अत्रैव मन्त्र-जपादौ पाशाङ्कुश-धनुर्-बाण-धरः कामदेवो ध्येयः । मन्त्रस्यादि-देवात्मकत्वाद् इति भावः

atra samanantarokta-dvaya-madhye ekākṣara-mantrasya japa-pūjā-homādau kṛṣṇo bhāvanīyaḥ | kīdṛk ? sa-veṇu-gatir iti vaṃśottha-gāna-paraḥ | tathā lohita-manohara-śarīrābharaṇaḥ | athavā, atraiva mantra-japādau pāśāṅkuśa-dhanur-bāṇa-dharaḥ kāmadevo dhyeyaḥ | mantrasyādi-devātmakatvād iti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो मन्त्री अनयोर् मन्त्रयोर् एकं मन्त्र-श्रेष्ठं सदा जपादिभिः सेवते, स इह लोके ऽमुत्र च अत्यर्थं विपुलां सिद्धिं प्राप्नोति

yo mantrī anayor mantrayor ekaṃ mantra-śreṣṭhaṃ sadā japādibhiḥ sevate, sa iha loke 'mutra ca atyarthaṃ vipulāṃ siddhiṃ prāpnoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यो द-कारः । शौरिर् ध-कारश् च । तृतीय-तुर्येति ज-कारः झ-कारश् च । एते चत्वारो वर्णाः प्रत्येकं शिखी रेफः वाम-नेत्रम् ई-कारः शशि-खण्डो बिन्दुः । एतैः शोभनाः सम्बद्धा इत्य् अर्थः । तथा च, द्रीं ध्रीं ज्रीं झ्रीं इति । तद् अनु जय-कृष्णेति त्रिपाठि-गोविन्द-मिश्र-प्रभृतयः । वस्तुतः जय-कृष्णेति पदस्य युग्मं तद्-अनु निरन्तरेति स्वरूपम् आत्म-भूः क-कारः शिखी रेफः शक्तिर् ई-कारः । तथा क्री-स्वरूपम् । तद् अनु ड-स्वरूपं आस्य-वृतम् आ-कारः डा-स्वरूपम् । सक्त इति स्वरूपं प्रनिमध्यतो प्रनीति अक्षरयोर् मध्ये मुदित-चेतसे इति ततो नि-शब्दान्ते त्येति स्वरूपं तद् अनु प-स्वरूपम् । रक्तो रेफः । दृग् इ-कारः प्रथमातिक्रमे कारणाभावात् ह्रस्व-इ-कारो लभ्यते । तथा च, प्रि इति स्वरूपं ततो य इति स्वरूपं गुरुर् आ-कारः । या इति स्वरूपम् । तद् अनु मारुतो य-कारः । तद्-अनु स-चतुर्थि-कृष्ण-पदम् कृष्णायेति स्वरूपम् । तद्-अनु इक्षु-कार्मुकः काम-बीजं । तद्-अनु पूर्वोक्त-दशाक्षर-मन्त्रः । तद् अनु लवो बिन्दुः तत्-सहिता धरा ऐ-कारः ऐं इति स्वरूपम् । अचलः पर्वतः तत्-सुता पार्वती भुवनेश्वरी-बीजम् इत्य् अर्थः । रमा श्री-बीजम् । एभिस् त्रिभिर् बीजैर् मन्त्रान्ते प्रतिलोम-पठितैः ऐं ह्रीं श्रीं अन्ते श्रीं ह्रीं ऐं इति समुद्गवत् सम्पुटवत् पुटितो ऽयं द्विपञ्चाशद्-वर्णो मन्त्रः सिद्धो भवति । मन्त्र-वर्ण-सङ्ख्याम् आह-इतीति । दन्त = ३२, सूर्य = १२, वसु = ८ । एभिर् मिलितैः सङ्ख्या द्विपञ्चाशद्-वर्णात्मको (५२) मन्त्रो भवतीत्य् अर्थः । कीदृशः ? कवितालोकानुराग-लक्ष्मी सम्पादकः तथाघ-हृत् पाप-हर्ता

satyo da-kāraḥ | śaurir dha-kāraś ca | tṛtīya-turyeti ja-kāraḥ jha-kāraś ca | ete catvāro varṇāḥ pratyekaṃ śikhī rephaḥ vāma-netram ī-kāraḥ śaśi-khaṇḍo binduḥ | etaiḥ śobhanāḥ sambaddhā ity arthaḥ | tathā ca, drīṃ dhrīṃ jrīṃ jhrīṃ iti | tad anu jaya-kṛṣṇeti tripāṭhi-govinda-miśra-prabhṛtayaḥ | vastutaḥ jaya-kṛṣṇeti padasya yugmaṃ tad-anu nirantareti svarūpam ātma-bhūḥ ka-kāraḥ śikhī rephaḥ śaktir ī-kāraḥ | tathā krī-svarūpam | tad anu ḍa-svarūpaṃ āsya-vṛtam ā-kāraḥ ḍā-svarūpam | sakta iti svarūpaṃ pranimadhyato pranīti akṣarayor madhye mudita-cetase iti tato ni-śabdānte tyeti svarūpaṃ tad anu pa-svarūpam | rakto rephaḥ | dṛg i-kāraḥ prathamātikrame kāraṇābhāvāt hrasva-i-kāro labhyate | tathā ca, pri iti svarūpaṃ tato ya iti svarūpaṃ gurur ā-kāraḥ | yā iti svarūpam | tad anu māruto ya-kāraḥ | tad-anu sa-caturthi-kṛṣṇa-padam kṛṣṇāyeti svarūpam | tad-anu ikṣu-kārmukaḥ kāma-bījaṃ | tad-anu pūrvokta-daśākṣara-mantraḥ | tad anu lavo binduḥ tat-sahitā dharā ai-kāraḥ aiṃ iti svarūpam | acalaḥ parvataḥ tat-sutā pārvatī bhuvaneśvarī-bījam ity arthaḥ | ramā śrī-bījam | ebhis tribhir bījair mantrānte pratiloma-paṭhitaiḥ aiṃ hrīṃ śrīṃ ante śrīṃ hrīṃ aiṃ iti samudgavat sampuṭavat puṭito 'yaṃ dvipañcāśad-varṇo mantraḥ siddho bhavati | mantra-varṇa-saṅkhyām āha-itīti | danta = 32, sūrya = 12, vasu = 8 | ebhir militaiḥ saṅkhyā dvipañcāśad-varṇātmako (52) mantro bhavatīty arthaḥ | kīdṛśaḥ ? kavitālokānurāga-lakṣmī sampādakaḥ tathāgha-hṛt pāpa-hartā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख-वृत्तम् आ-कारः नन्देति स्वरूपम् आभ्यां युतो नारदः । तथा च आनन्द-नारद-ऋसिः अमृतादिकं विराट् छन्दस् त्रैलोक्य-मोहनो हरिर् देवता नारदादिभिर् मुनिभिः कथिता

mukha-vṛttam ā-kāraḥ nandeti svarūpam ābhyāṃ yuto nāradaḥ | tathā ca ānanda-nārada-ṛsiḥ amṛtādikaṃ virāṭ chandas trailokya-mohano harir devatā nāradādibhir munibhiḥ kathitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुः = ८, मित्रः = १२, भूधरः = ७, गजः = ८, आत्मा = १, दिक् = १० । एतत् सङ्ख्याकैर् मन्त्राक्षरैस् त्रिपुट-संस्थितैः । तथा च ऐं ह्रीं श्रीं द्रीं व्रीं ज्रीं झ्रीं जय-कृष्ण ऐं ह्रीं श्रीं हृदयाय नमः । ऐं ह्रीं श्रीं जय-कृष्ण-निरन्तर-क्रीडासक्त ऐं ह्रीं श्रीं शिरसे स्वाहा - इत्य् आदि क्रिययैव षड्-अङ्ग-क्रिययैव सर्व-जनानुरागं जनयति

vasuḥ = 8, mitraḥ = 12, bhūdharaḥ = 7, gajaḥ = 8, ātmā = 1, dik = 10 | etat saṅkhyākair mantrākṣarais tripuṭa-saṃsthitaiḥ | tathā ca aiṃ hrīṃ śrīṃ drīṃ vrīṃ jrīṃ jhrīṃ jaya-kṛṣṇa aiṃ hrīṃ śrīṃ hṛdayāya namaḥ | aiṃ hrīṃ śrīṃ jaya-kṛṣṇa-nirantara-krīḍāsakta aiṃ hrīṃ śrīṃ śirase svāhā - ity ādi kriyayaiva ṣaḍ-aṅga-kriyayaiva sarva-janānurāgaṃ janayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथानन्तरं तनुं शरीरम् उक्त-मार्गतः पूर्वोक्त-भूत-शुद्ध्याः प्रकारेण संशोध्यानन्तरं स्व-वर्ष्मणा स्व-शरीरेण पीठम् आरचय्य करयोः कर-युगले दशाक्षरोक्त-प्रकारेण षड्-अङ्ग-षट्कं सायकान् च शोषणादीन् बाणान् अनङ्ग-पञ्चकं काम-बीज-मन्मथ-कन्दर्प-मकर-ध्वज-मनोभूत-संज्ञकं काम-पञ्चकं न्यसेत्

athānantaraṃ tanuṃ śarīram ukta-mārgataḥ pūrvokta-bhūta-śuddhyāḥ prakāreṇa saṃśodhyānantaraṃ sva-varṣmaṇā sva-śarīreṇa pīṭham āracayya karayoḥ kara-yugale daśākṣarokta-prakāreṇa ṣaḍ-aṅga-ṣaṭkaṃ sāyakān ca śoṣaṇādīn bāṇān anaṅga-pañcakaṃ kāma-bīja-manmatha-kandarpa-makara-dhvaja-manobhūta-saṃjñakaṃ kāma-pañcakaṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुना मूल-मन्त्रेण पूर्वं शरीरे त्रि-व्यापकं कुर्यात् । तद्-अनन्तरं प्रतिवर्णं काम-बीज-पुटितैर् मातृकाक्षरैः त्रिशो न्यसतु । दश-वर्ण-कीर्तितं दशाक्षरोक्त-दश-तत्त्वकान् न्यसेत् । तत्त्व-न्यासादि-मूर्ति-पञ्जरान्तं विन्यस्य

manunā mūla-mantreṇa pūrvaṃ śarīre tri-vyāpakaṃ kuryāt | tad-anantaraṃ prativarṇaṃ kāma-bīja-puṭitair mātṛkākṣaraiḥ triśo nyasatu | daśa-varṇa-kīrtitaṃ daśākṣarokta-daśa-tattvakān nyaset | tattva-nyāsādi-mūrti-pañjarāntaṃ vinyasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टि-स्थिती समाचरेत् दशाङ्गानि षड्-अङ्गानि बाणांश् च देहे विन्यसेत् । तद्-अनन्तरम् आत्मार्चनाद्य्-अखिलं पूर्ववत् कृत्वा सकल-लोक-द्रष्टारं श्री-कृष्णं स्मरतात् चिन्तयतु, निर्मलास्थिरा बुद्धिर् यस्य स तथा तादृशः साधकः

sṛṣṭi-sthitī samācaret daśāṅgāni ṣaḍ-aṅgāni bāṇāṃś ca dehe vinyaset | tad-anantaram ātmārcanādy-akhilaṃ pūrvavat kṛtvā sakala-loka-draṣṭāraṃ śrī-kṛṣṇaṃ smaratāt cintayatu, nirmalāsthirā buddhir yasya sa tathā tādṛśaḥ sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथानन्तरं स्वके पुरे मणि-मण्डपे सुर-पादपस्य कल्प-वृक्षस्याधो मणि-मय-भूतले परिस्फुरत् पृथु-सिंह-वक्त्र-चरणाम्बुजासने स्थूल-सिंह-मुखाकार-पादान्वित-पीठ-पद्मासने समुपविष्टम् अच्युतम् अभिचिन्तयेत् । कीदृशे पुरे ? भूधराः पर्वताः उदधिः समुद्रः एतैः परिष्कृते वेष्टिते तथा महोन्नतः अत्युच्चः शालः प्रकारो गोपुरं बहिर्-द्वारं च यत्र तस्मिन् तथा विशाला महती वीथिका पन्थाः यत्र तत्र कर्मधारयः तथा मेघ-स्पर्शि अतिशुद्ध-धवल-गृह-व्याप्ते तथा मणि-मय-गृहे विस्तीर्णाः कपाटाः तथा वेदिका परिष्कृत-भूमिर् यत्र तत्र

athānantaraṃ svake pure maṇi-maṇḍape sura-pādapasya kalpa-vṛkṣasyādho maṇi-maya-bhūtale parisphurat pṛthu-siṃha-vaktra-caraṇāmbujāsane sthūla-siṃha-mukhākāra-pādānvita-pīṭha-padmāsane samupaviṣṭam acyutam abhicintayet | kīdṛśe pure ? bhūdharāḥ parvatāḥ udadhiḥ samudraḥ etaiḥ pariṣkṛte veṣṭite tathā mahonnataḥ atyuccaḥ śālaḥ prakāro gopuraṃ bahir-dvāraṃ ca yatra tasmin tathā viśālā mahatī vīthikā panthāḥ yatra tatra karmadhārayaḥ tathā megha-sparśi atiśuddha-dhavala-gṛha-vyāpte tathā maṇi-maya-gṛhe vistīrṇāḥ kapāṭāḥ tathā vedikā pariṣkṛta-bhūmir yatra tatra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रशो लोकैर् ब्राह्मण-क्षत्रिय-वैश्य-शूद्राणां नाना-प्रकार-गृहैः तथा शिल्पि-जनानां गृहस् तथा हस्त्य् अश्वमेष-गर्दभ-धेनु-महिष-च्छगलानां गृहैः शोभिते

sahasraśo lokair brāhmaṇa-kṣatriya-vaiśya-śūdrāṇāṃ nānā-prakāra-gṛhaiḥ tathā śilpi-janānāṃ gṛhas tathā hasty aśvameṣa-gardabha-dhenu-mahiṣa-cchagalānāṃ gṛhaiḥ śobhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाना-प्रकार-विपणि-समाश्रिते महा-जनाहृत-क्रय-विक्रय-द्रविण-संचय-व्याप्ते । पुनः कीदृशे ? जनानां चित्तापहरणे चतुराः ये वेश्या-जनास् तेषां गृहैः शोभमानैर् अलङ्कृते

nānā-prakāra-vipaṇi-samāśrite mahā-janāhṛta-kraya-vikraya-draviṇa-saṃcaya-vyāpte | punaḥ kīdṛśe ? janānāṃ cittāpaharaṇe caturāḥ ye veśyā-janās teṣāṃ gṛhaiḥ śobhamānair alaṅkṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूल-सरोवर-निर्मलोदके देदीप्यमान-विकसित-कमल-मकरन्दाख्य-रस-लोलुपैः श्रेष्ठ-हंस-सारस-चक्रवाक-संज्ञकैः पक्षिभिर् ध्वनिता दिशो यस्मिन्

sthūla-sarovara-nirmalodake dedīpyamāna-vikasita-kamala-makarandākhya-rasa-lolupaiḥ śreṣṭha-haṃsa-sārasa-cakravāka-saṃjñakaiḥ pakṣibhir dhvanitā diśo yasmin

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्प-वृक्षैः सुगन्धि-पुष्प-लुब्ध-भ्रमर-व्याप्तैर् मनुष्याणां विविध-कामदैः शुभ-मन्द-मारुत-चलद्-अग्र-भागैस् तैर् वेष्टिते । सूर्य-सहस्र-मान-प्रभे

kalpa-vṛkṣaiḥ sugandhi-puṣpa-lubdha-bhramara-vyāptair manuṣyāṇāṃ vividha-kāmadaiḥ śubha-manda-māruta-calad-agra-bhāgais tair veṣṭite | sūrya-sahasra-māna-prabhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिर् एव दीपिका तस्याः समूहे प्रकाशित-मध्य-भागे । पुनः कीदृशे ? सूक्ष्म-विचित्र-विस्तीर्ण-चन्द्रातप-युक्ते । पुनः कीदृशे ? विकसित-नाना-प्रकार-पुष्प-मालाभिः शोभिते अतिसुरभि-सलिल-सिक्त-स्थाने

maṇir eva dīpikā tasyāḥ samūhe prakāśita-madhya-bhāge | punaḥ kīdṛśe ? sūkṣma-vicitra-vistīrṇa-candrātapa-yukte | punaḥ kīdṛśe ? vikasita-nānā-prakāra-puṣpa-mālābhiḥ śobhite atisurabhi-salila-sikta-sthāne

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री-शतैर् मद-विघूर्णित-नेत्रैर् मद-जनितालस्य-सहितैः हस्त-स्थित-चञ्चल-चामरैर् ईषत्-स्खलित-मनोहर-वचनैः स्तन-भार-नम्र-सूक्ष्म-मध्य-प्रदेशैः परितः सेविते

strī-śatair mada-vighūrṇita-netrair mada-janitālasya-sahitaiḥ hasta-sthita-cañcala-cāmarair īṣat-skhalita-manohara-vacanaiḥ stana-bhāra-namra-sūkṣma-madhya-pradeśaiḥ paritaḥ sevite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविश्रान्त-मणि-श्रेष्ठ-धारा-वर्षिणः । पुनः कीदृशस्य ? श्रम-हानिकरामृत-रस-श्राविणः

aviśrānta-maṇi-śreṣṭha-dhārā-varṣiṇaḥ | punaḥ kīdṛśasya ? śrama-hānikarāmṛta-rasa-śrāviṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नूतन-नीलोत्पल-रम्य-कान्तिम् । पुनः कीदृशम् ? कुटिलाग्र-केशेषु स्फुरत् किरीटं यस्य तम् । पुनः कीदृशम् ? स्मितम् ईषद् विकसितं पुष्पं रत्नानि च ते रचितो ऽवतंसो येन तम्

nūtana-nīlotpala-ramya-kāntim | punaḥ kīdṛśam ? kuṭilāgra-keśeṣu sphurat kirīṭaṃ yasya tam | punaḥ kīdṛśam ? smitam īṣad vikasitaṃ puṣpaṃ ratnāni ca te racito 'vataṃso yena tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा शोभमान-ललाटं तथा उच्च-नासिकम् उद्गच्छद्-भ्रू-लताकम्, तथा स्थूलारुण-वर्ण-दीर्घ-चञ्चल-नयनं, तथा मणि-मय-कुण्डल-किरण-परिशोभित-गण्ड-स्थलं यथा नूतन-बन्धु-जीव-पुष्प-सदृशारुणाधरम्

tathā śobhamāna-lalāṭaṃ tathā ucca-nāsikam udgacchad-bhrū-latākam, tathā sthūlāruṇa-varṇa-dīrgha-cañcala-nayanaṃ, tathā maṇi-maya-kuṇḍala-kiraṇa-pariśobhita-gaṇḍa-sthalaṃ yathā nūtana-bandhu-jīva-puṣpa-sadṛśāruṇādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हास-चन्द्र-किरण-धवली-कृत-दिङ्-मुखं तथा स्फुरद्-रोमाञ्च-जन्य-प्रस्वेद-बिन्दु-शोभित-वदनम् । पुनः कीदृशम् ? स्फुरद्-देदीप्यमान-किरण-रत्न-समूह-प्रकाशमान-भूषण-श्रेष्ठ-हार-मालाभिः शोभित-स्कन्धम्

hāsa-candra-kiraṇa-dhavalī-kṛta-diṅ-mukhaṃ tathā sphurad-romāñca-janya-prasveda-bindu-śobhita-vadanam | punaḥ kīdṛśam ? sphurad-dedīpyamāna-kiraṇa-ratna-samūha-prakāśamāna-bhūṣaṇa-śreṣṭha-hāra-mālābhiḥ śobhita-skandham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनश् चन्दन-कुङ्कुमाभ्यां परिलिप्त-शरीरं पुनः स्थूल-दीर्घ-द्वादश-हस्तैर् विराजितं तथा नूतनारुण-वर्ण-पद्म-सदृश-चरण-पद्मं पुनः काम-पीडित-देहं पुनः स्वाङ्के आरोपित-हस्त-द्वयम्

punaś candana-kuṅkumābhyāṃ parilipta-śarīraṃ punaḥ sthūla-dīrgha-dvādaśa-hastair virājitaṃ tathā nūtanāruṇa-varṇa-padma-sadṛśa-caraṇa-padmaṃ punaḥ kāma-pīḍita-dehaṃ punaḥ svāṅke āropita-hasta-dvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः स्वाङ्के स्थिताया रुक्मिण्या ऊरु-द्वयाभ्यन्तरे विद्यमानं । पुनस् तां रुक्मिणीं तप्त-सुवर्ण-कान्तिं स्वीय-हस्त-पद्माभ्याम् आलिङ्गन्तम् । कीदृशीं ताम् ? आर्द्र-जघनाम् पुनर् आत्मानम् श्री-कृष्णं दीर्घ-मनोहर-पाणि-पल्लवाभ्यां आलिङ्गन्तीम्

punaḥ svāṅke sthitāyā rukmiṇyā ūru-dvayābhyantare vidyamānaṃ | punas tāṃ rukmiṇīṃ tapta-suvarṇa-kāntiṃ svīya-hasta-padmābhyām āliṅgantam | kīdṛśīṃ tām ? ārdra-jaghanām punar ātmānam śrī-kṛṣṇaṃ dīrgha-manohara-pāṇi-pallavābhyāṃ āliṅgantīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः स्वात्मानन्दोद्रेक-व्याप्तां । पुनः मुद्रित-नयन-नीलोत्पलां । पुनः प्रोद्यत्-तनु-पुलक-जन्य-निविड-प्रस्वेद-बिन्दु-रूप-मौक्तिक-शोभित-देहां । पुनः आत्मनि श्री-कृष्णे सम्यग्-विलीन-बाह्याभ्यन्तरेन्द्रिय-समूहां । पुनर् व्यापार-रहितैः शरीरआवयवैर् अतिशयित-महानन्द-समूह-सागरे निमग्नां । पुनः विगत-चञ्चल-मतिम्

punaḥ svātmānandodreka-vyāptāṃ | punaḥ mudrita-nayana-nīlotpalāṃ | punaḥ prodyat-tanu-pulaka-janya-niviḍa-prasveda-bindu-rūpa-mauktika-śobhita-dehāṃ | punaḥ ātmani śrī-kṛṣṇe samyag-vilīna-bāhyābhyantarendriya-samūhāṃ | punar vyāpāra-rahitaiḥ śarīraāvayavair atiśayita-mahānanda-samūha-sāgare nimagnāṃ | punaḥ vigata-cañcala-matim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यभ्हामा-जाम्बवतीभ्याम् आलिङ्गनम् । कथम्भूताभ्याम् ? उत्कृष्टानि पट्ट-वस्त्रानुलेपनाभरणानि ययोस् ताभ्यां । पुनः काम-शर-पीडिताभ्यां । पुनः कृष्ण-मुख-विषयक-चञ्चल-नेत्र-भ्रमराभ्याम्

satyabhhāmā-jāmbavatībhyām āliṅganam | kathambhūtābhyām ? utkṛṣṭāni paṭṭa-vastrānulepanābharaṇāni yayos tābhyāṃ | punaḥ kāma-śara-pīḍitābhyāṃ | punaḥ kṛṣṇa-mukha-viṣayaka-cañcala-netra-bhramarābhyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः परमेश्वरस्य भुज-युगलेनालिङ्गिताभ्याम् । यथा-क्रम-नीलारुण-वर्णे मनोहरे कोमले चाङ्ग-लते ययोस् ताभ्यां । पुनः परमेश्वरस्य दक्षिण-वाम-गताभ्यां । पुनः पाणि-स्फुरित-पद्माभ्याम्

punaḥ parameśvarasya bhuja-yugalenāliṅgitābhyām | yathā-krama-nīlāruṇa-varṇe manohare komale cāṅga-late yayos tābhyāṃ | punaḥ parameśvarasya dakṣiṇa-vāma-gatābhyāṃ | punaḥ pāṇi-sphurita-padmābhyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमेश्वर-पृष्ठ-देश-वर्तिन्या यमुनया हस्त-धृत-कमलया समालिङ्गितम् । किम्भूतया श्यामया ? पुनः काम-पीडितया । पुनः कीदृशं परमेश्वरम् ? पद्म-गदा-शङ्ख-चक्र-युक्त-हस्त-चतुष्टयं हस्त-द्वय-धृत-वंश-विलसन्-मुख-कमलम्

parameśvara-pṛṣṭha-deśa-vartinyā yamunayā hasta-dhṛta-kamalayā samāliṅgitam | kimbhūtayā śyāmayā ? punaḥ kāma-pīḍitayā | punaḥ kīdṛśaṃ parameśvaram ? padma-gadā-śaṅkha-cakra-yukta-hasta-catuṣṭayaṃ hasta-dvaya-dhṛta-vaṃśa-vilasan-mukha-kamalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीय-पटलोक्त-क्रमेणेत्य् अर्थः । पुनः बहिर् दिक्षु देवर्षि-यतिभिः खेचर-मुख्यैर् भक्त्य्-अतिशय-नम्र-देहैः । परिवृढैः प्रधानैः स्तुतिभिः वाचाल-वदनैर् निरन्तरं सेवितं पुनः मनसो वाचाम् अगोचरं पुनर् धर्मार्थ-काम-मोक्ष-फल-चतुष्टय-प्रदं पुनस् त्रैलोक्य-जनकम्

tṛtīya-paṭalokta-krameṇety arthaḥ | punaḥ bahir dikṣu devarṣi-yatibhiḥ khecara-mukhyair bhakty-atiśaya-namra-dehaiḥ | parivṛḍhaiḥ pradhānaiḥ stutibhiḥ vācāla-vadanair nirantaraṃ sevitaṃ punaḥ manaso vācām agocaraṃ punar dharmārtha-kāma-mokṣa-phala-catuṣṭaya-pradaṃ punas trailokya-janakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर् निविडानन्द-महा-समुद्र-मग्नम् । स्वीये निर्मले तेजसि-तद्-रूपेणावस्थितम् एवम् उक्त-रूपं परमेश्वरं विचिन्त्य निष्पापात् गुरोर् दीक्षा-मन्त्रोपदेश-विधिं प्राप्यामुं मन्त्रं लब्ध्वा तीक्ष्ण-बुद्धिः आदरात् लक्षम् एकं जपेत् । कीदृशः साधकः ? स्त्रीणां वृद्धानाम् अपि कथा-श्रवण-निरीक्षण-पराङ्मुखः

punar niviḍānanda-mahā-samudra-magnam | svīye nirmale tejasi-tad-rūpeṇāvasthitam evam ukta-rūpaṃ parameśvaraṃ vicintya niṣpāpāt guror dīkṣā-mantropadeśa-vidhiṃ prāpyāmuṃ mantraṃ labdhvā tīkṣṇa-buddhiḥ ādarāt lakṣam ekaṃ japet | kīdṛśaḥ sādhakaḥ ? strīṇāṃ vṛddhānām api kathā-śravaṇa-nirīkṣaṇa-parāṅmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुताशे वह्नौ दशांशकं । अयुतम् एकं शर्करा-मधु-घृत-युक्तेन परमान्नेन जुहुयात् । किं च पूर्वोक्त-दशाष्टादशाक्षर-कथिते पीठ-श्रेष्ठे नित्यम् अमुं यजेत् । किम् अर्थम् ? अनित्यः संसारस् तस्य परिहरणाय

hutāśe vahnau daśāṃśakaṃ | ayutam ekaṃ śarkarā-madhu-ghṛta-yuktena paramānnena juhuyāt | kiṃ ca pūrvokta-daśāṣṭādaśākṣara-kathite pīṭha-śreṣṭhe nityam amuṃ yajet | kim artham ? anityaḥ saṃsāras tasya pariharaṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरभ्येत्य् आदि विभूति-पञ्जरम् आरभ्य न्यास-क्रमेण बाण-पर्यन्तं पूजयित्वा मूर्ति-न्यासम् आरभ्याङ्ग-न्यास-पर्यन्तं चात्म-रूपं सम्पूज्य पूर्वोक्त-विंशत्य्-अक्षर-मन्त्रोक्तं यन्त्र-श्रेष्ठ-कर्णिका-मध्य-स्थित-वह्नि-पुर-युग-मध्ये मध्यम-बीज-मध्ये बीजम् इति पाठ-स्वरसात् हल्-लेखा-बीजम् इति रुद्रधर-गोविन्द-मिश्र-प्रभृतयः । परस्तह्-मध्यम-बीजम् इति पाठे काम-बीजं विलिख्य तत्-परितश् च पश्चिमोत्तर-पूर्व-दक्षिण-दिक्षु बीज-चतुष्कं द्रीं त्रीं जीं झ्रीं इति बीज-चतुष्टयं विलिख्य तद् अपि बीज-चतुष्टयं द्वि-चत्वारिंशत् जपादि-स्वाहान्तैः शिष्टैर् मन्त्राक्षरैर् उपरि वेष्टयेत् । अनन्तरं शिव ईशानः हरिर् इन्द्रः पूर्वादि दिग् इत्य् अर्थः । वसुर् अग्निः आग्नेयादिक एवं नैरृती-वारुणी-वायवी-दिग् एतेषु कोणेषु क्रमेण वाग्-भव-भुवनेश्वरी-श्री-बीजानि त्रिर् आवृत्य विलिखेत् । अवशिष्टं पीठ-विधानं पूर्ववत् समाप्य पीठं यथावत् पूजयित्वा तत्र पीठे कर्णिका-मध्य-स्थित-काम-बीजे रुक्मिणी-वल्लभ-मूर्तिं सङ्कल्प्य ध्यात्वा तम् आवाह्य पूजयेत्

ārabhyety ādi vibhūti-pañjaram ārabhya nyāsa-krameṇa bāṇa-paryantaṃ pūjayitvā mūrti-nyāsam ārabhyāṅga-nyāsa-paryantaṃ cātma-rūpaṃ sampūjya pūrvokta-viṃśaty-akṣara-mantroktaṃ yantra-śreṣṭha-karṇikā-madhya-sthita-vahni-pura-yuga-madhye madhyama-bīja-madhye bījam iti pāṭha-svarasāt hal-lekhā-bījam iti rudradhara-govinda-miśra-prabhṛtayaḥ | parastah-madhyama-bījam iti pāṭhe kāma-bījaṃ vilikhya tat-paritaś ca paścimottara-pūrva-dakṣiṇa-dikṣu bīja-catuṣkaṃ drīṃ trīṃ jīṃ jhrīṃ iti bīja-catuṣṭayaṃ vilikhya tad api bīja-catuṣṭayaṃ dvi-catvāriṃśat japādi-svāhāntaiḥ śiṣṭair mantrākṣarair upari veṣṭayet | anantaraṃ śiva īśānaḥ harir indraḥ pūrvādi dig ity arthaḥ | vasur agniḥ āgneyādika evaṃ nairṛtī-vāruṇī-vāyavī-dig eteṣu koṇeṣu krameṇa vāg-bhava-bhuvaneśvarī-śrī-bījāni trir āvṛtya vilikhet | avaśiṣṭaṃ pīṭha-vidhānaṃ pūrvavat samāpya pīṭhaṃ yathāvat pūjayitvā tatra pīṭhe karṇikā-madhya-sthita-kāma-bīje rukmiṇī-vallabha-mūrtiṃ saṅkalpya dhyātvā tam āvāhya pūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तरं देवस्य सन्-मुख-दक्षिण-वाम-पृष्ठ-प्रदेश-गतेषु बीज-चतुष्टयेषु रुक्मिण्य्-आद्याः शक्तयः पूज्याः षट्-कोणेषु अङ्गानि केशरेषु शरान् पूजयेत्

anantaraṃ devasya san-mukha-dakṣiṇa-vāma-pṛṣṭha-pradeśa-gateṣu bīja-catuṣṭayeṣu rukmiṇy-ādyāḥ śaktayaḥ pūjyāḥ ṣaṭ-koṇeṣu aṅgāni keśareṣu śarān pūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्न्य्-आदि-पत्र-मध्येषु लक्ष्म्य्-आद्या पूज्याः । तत्र बहिर्-भागे ध्वज-प्रभृतीन् पूजयेत् । अनन्तरं देवस्य सन्-मुखे श्याम-वर्ण-केतु-नामानं गणं पूजयेत् । देव-पृष्ठ-भागे अरुण-वर्णं गरुडं पूजयेत् । देव-पार्श्व-द्वये निर्मल-रक्त-रुचीर् निधीश्वरौ पूज्यौ कीद्र्शौ ? निरन्तर-धाराभिर् वृष्ट-धन-समूहौ । वह्न्य्-आदि-विदिक्षु हेरम्बादीन् प्रवालादि-वर्णान् पूजयेत् । अनन्तरं बहिर्-दिक्षु इन्द्रादि-लोक-पालान् तथा वर्जार्द्य्-आयुधानि पूजयेत् । इति पूर्वोक्त-प्रकारेण मुकुन्दस्य श्री-कृष्णस्यावरण-सप्तकं पूजा-विधानं कथितम् इति

agny-ādi-patra-madhyeṣu lakṣmy-ādyā pūjyāḥ | tatra bahir-bhāge dhvaja-prabhṛtīn pūjayet | anantaraṃ devasya san-mukhe śyāma-varṇa-ketu-nāmānaṃ gaṇaṃ pūjayet | deva-pṛṣṭha-bhāge aruṇa-varṇaṃ garuḍaṃ pūjayet | deva-pārśva-dvaye nirmala-rakta-rucīr nidhīśvarau pūjyau kīdrśau ? nirantara-dhārābhir vṛṣṭa-dhana-samūhau | vahny-ādi-vidikṣu herambādīn pravālādi-varṇān pūjayet | anantaraṃ bahir-dikṣu indrādi-loka-pālān tathā varjārdy-āyudhāni pūjayet | iti pūrvokta-prakāreṇa mukundasya śrī-kṛṣṇasyāvaraṇa-saptakaṃ pūjā-vidhānaṃ kathitam iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति अमुना प्रकारेण यो जितेन्द्रियो अच्युतं कृष्णं भक्त्या पूजयन् अमुं मन्त्र-श्रेष्ठं सेवते स पुरुषः सुरैर् अपि पूज्यते । कीदृशः ? लोकानां हृदय-पद्म-लोचन-पद्मयोः सूर्यः सर्व-जन-वशीकरण-मन्त्रः समर्थ इत्य् अपि पाठः

iti amunā prakāreṇa yo jitendriyo acyutaṃ kṛṣṇaṃ bhaktyā pūjayan amuṃ mantra-śreṣṭhaṃ sevate sa puruṣaḥ surair api pūjyate | kīdṛśaḥ ? lokānāṃ hṛdaya-padma-locana-padmayoḥ sūryaḥ sarva-jana-vaśīkaraṇa-mantraḥ samartha ity api pāṭhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सित-शर्करा-प्रधान-प्रतिपत्त्या दुग्ध-बुद्ध्याः जलैर् एव दिन-मुखे प्रातः-काले प्रतिदिनं शत-कृत्वस् तं तर्पयेत् । अनन्तरं साधकः स्वाधिपत्य-समुद्रे इन्द्रस्य लक्ष्मीं जल-बिन्दुवत्

sita-śarkarā-pradhāna-pratipattyā dugdha-buddhyāḥ jalair eva dina-mukhe prātaḥ-kāle pratidinaṃ śata-kṛtvas taṃ tarpayet | anantaraṃ sādhakaḥ svādhipatya-samudre indrasya lakṣmīṃ jala-binduvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन मन्त्रेण सुमनसो जाती-मालतीनाम् अधेयस्य सुमनोभिः पुष्पैः विकसि । तैः कर्पूर-युक्त-चन्दनस्य बहु-द्रव-व्याप्तैर् अयुत-सङ्ख्यं हवनतो ऽयुत-होमे न स मन्त्री त्रैलोक्यस्य प्रियः कवि-श्रेष्ठश् च भवति

anena mantreṇa sumanaso jātī-mālatīnām adheyasya sumanobhiḥ puṣpaiḥ vikasi | taiḥ karpūra-yukta-candanasya bahu-drava-vyāptair ayuta-saṅkhyaṃ havanato 'yuta-home na sa mantrī trailokyasya priyaḥ kavi-śreṣṭhaś ca bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य रुक्मिणी-वल्लभस्य ध्यानात् शीघ्रं त्रिदश-मृग-दृशः देवाङ्गना अवश्यं वश्यताम् आयात्ततां प्राप्नुवन्ति । कथम्भूताः ? काम-पीडिता । अथानन्तरं जप-होमादिनास्मात् मन्त्रात् साधकस्य किं न सुलभम् । अपि तु सर्वम् एव सुलभम् इत्य् अर्थः । किं च, इदम् अपि महच् चित्रं यत् सरसिज-निलया लक्ष्मीः वाचाम् अधीशा सरस्वती च स्वाभाविकीम् असूयां त्यक्त्वा नित्यम् एनं साधक-श्रेष्ठं सेवेते

asya rukmiṇī-vallabhasya dhyānāt śīghraṃ tridaśa-mṛga-dṛśaḥ devāṅganā avaśyaṃ vaśyatām āyāttatāṃ prāpnuvanti | kathambhūtāḥ ? kāma-pīḍitā | athānantaraṃ japa-homādināsmāt mantrāt sādhakasya kiṃ na sulabham | api tu sarvam eva sulabham ity arthaḥ | kiṃ ca, idam api mahac citraṃ yat sarasija-nilayā lakṣmīḥ vācām adhīśā sarasvatī ca svābhāvikīm asūyāṃ tyaktvā nityam enaṃ sādhaka-śreṣṭhaṃ sevete

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च मनो-दुःख-रोग-जरापमृत्यु-शोक-शून्यः सकल-प्राणिभिर् विषैः तथा दुरदृष्टेन तथा दरिद्रतादिभिर् अतिशयेन परित्यक्तो बहु-कालं व्याप्य-विशिष्ट-पुत्र-समेतः सत्-पुत्री-मित्र-समूहेन सेवितः सदा समृद्धः ईदित-यशाः स्तुत-यशाः असौ साधकः अनेकाः समा हायनानि जीवेत्

kiṃ ca mano-duḥkha-roga-jarāpamṛtyu-śoka-śūnyaḥ sakala-prāṇibhir viṣaiḥ tathā duradṛṣṭena tathā daridratādibhir atiśayena parityakto bahu-kālaṃ vyāpya-viśiṣṭa-putra-sametaḥ sat-putrī-mitra-samūhena sevitaḥ sadā samṛddhaḥ īdita-yaśāḥ stuta-yaśāḥ asau sādhakaḥ anekāḥ samā hāyanāni jīvet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषु मन्त्रेषु वैष्णव-मन्त्रा अतिशयेन सवीर्याः तेष्व् अपि वैष्णव-मन्त्रेषु गोपाल-मन्त्रा अतिपूजित-फल-युक्ताः तेष्व् अपि गोपाल-मन्त्रेषु एष संमोहनाख्य-मन्त्रः प्रबलतरः प्रकृष्ट-बल-युक्तः । पुनः निरुपमैश्वर्य-दानैक-कल्प-वृक्षः

sarveṣu mantreṣu vaiṣṇava-mantrā atiśayena savīryāḥ teṣv api vaiṣṇava-mantreṣu gopāla-mantrā atipūjita-phala-yuktāḥ teṣv api gopāla-mantreṣu eṣa saṃmohanākhya-mantraḥ prabalataraḥ prakṛṣṭa-bala-yuktaḥ | punaḥ nirupamaiśvarya-dānaika-kalpa-vṛkṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो मन्त्रि-मुख्यः साधक-श्रेष्ठः ध्यान-युक्तः भक्त्या आराध्यत्व-ज्ञानेन इमं मन्त्रं मनोहरं जप-ध्यान-होमादिभिर् भजेत् स मुरारेस् तत्-प्रसिद्धं पदं व्रजति प्राप्नोति मुरा अविद्या तस्या नाशकस्य पदम् । कीदृशं पदम् ? अविनाशि सर्व-कालुष्य-रहितम् । स कीदृशः ? विनाशित-सकल-कर्म-बन्धनः । पुनः कीदृशः ? उद्बुद्ध-चेता वस्तु-ग्रहणोन्मुख-चित्तः

yo mantri-mukhyaḥ sādhaka-śreṣṭhaḥ dhyāna-yuktaḥ bhaktyā ārādhyatva-jñānena imaṃ mantraṃ manoharaṃ japa-dhyāna-homādibhir bhajet sa murāres tat-prasiddhaṃ padaṃ vrajati prāpnoti murā avidyā tasyā nāśakasya padam | kīdṛśaṃ padam ? avināśi sarva-kāluṣya-rahitam | sa kīdṛśaḥ ? vināśita-sakala-karma-bandhanaḥ | punaḥ kīdṛśaḥ ? udbuddha-cetā vastu-grahaṇonmukha-cittaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्-वर्णात्मकं समस्तं विश्वं भूतेन्द्रियान्तः-करण-रूपं सूर्येन्द्व्-अग्नि-रूपं प्रधाने प्रकृति-रूपे काम-बीजे प्रणवेन नीत्वा तत्र विलीनं विचिन्त्य तत् काम-बीजं बिन्द्व्-आत्मनि प्रसिद्धे ऽनुस्वाराख्ये तम् अपि बिन्द्व्-आत्मानं नादाख्ये काल-तत्त्वे परमात्मनि संहरेत् तम् अपि काल-तत्त्वं चिद्-रूपायां शक्तौ संहरेत् ताम् अपि शक्तिं केवले तेजो-मये स्व-प्रकाशे धाम्नि तेजसि शान्ते सर्वोपद्रव-रहिते नयतु

etad-varṇātmakaṃ samastaṃ viśvaṃ bhūtendriyāntaḥ-karaṇa-rūpaṃ sūryendv-agni-rūpaṃ pradhāne prakṛti-rūpe kāma-bīje praṇavena nītvā tatra vilīnaṃ vicintya tat kāma-bījaṃ bindv-ātmani prasiddhe 'nusvārākhye tam api bindv-ātmānaṃ nādākhye kāla-tattve paramātmani saṃharet tam api kāla-tattvaṃ cid-rūpāyāṃ śaktau saṃharet tām api śaktiṃ kevale tejo-maye sva-prakāśe dhāmni tejasi śānte sarvopadrava-rahite nayatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्द्वन्द्वे शीतोष्णादि-द्वन्द्व-विशेष-रहिते विशेषो वैधर्म्यं तद्-रहिते अत्यन्तानन्द-घने अनन्ते कृष्ण-गोविन्दादि-निर्मल-शब्दानां प्रतिपाद्ये आत्म-स्वरूपे इत्थम् अमुना प्रकारेण संहृत्य संहारं कृत्वा काम-बीजं जपन् । अथानन्तरं स्वयम् एव निश्चल-श्वास-चित्तो भूत्वा प्रक्षीण-पाप-पुण्यश् च भूत्वा स योगी निरुपमः परम-संविन्-मयो भवति

nirdvandve śītoṣṇādi-dvandva-viśeṣa-rahite viśeṣo vaidharmyaṃ tad-rahite atyantānanda-ghane anante kṛṣṇa-govindādi-nirmala-śabdānāṃ pratipādye ātma-svarūpe ittham amunā prakāreṇa saṃhṛtya saṃhāraṃ kṛtvā kāma-bījaṃ japan | athānantaraṃ svayam eva niścala-śvāsa-citto bhūtvā prakṣīṇa-pāpa-puṇyaś ca bhūtvā sa yogī nirupamaḥ parama-saṃvin-mayo bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकोणात्मके मूलाधारे उद्यद्-आदित्यवत् प्रकाशमाने भ्रममाणं काम-बीजं नूतनादित्य-प्रलय-कालीन-वह्नि-चन्द्र-कोटि-तुल्य-कान्तिं पुनस् तडिन्-माला-सहस्र-कान्तिं पुनः नूतन-पुष्पित-बन्धुकवन् मनोहरं सत्त्वादि-गुण-त्रयेण व्याप्तो ऽनुस्वार-संज्ञको बिन्दुर् येन तं पुनः विश्वोत्पत्ति-नाशैक-कारणम्

trikoṇātmake mūlādhāre udyad-ādityavat prakāśamāne bhramamāṇaṃ kāma-bījaṃ nūtanāditya-pralaya-kālīna-vahni-candra-koṭi-tulya-kāntiṃ punas taḍin-mālā-sahasra-kāntiṃ punaḥ nūtana-puṣpita-bandhukavan manoharaṃ sattvādi-guṇa-trayeṇa vyāpto 'nusvāra-saṃjñako bindur yena taṃ punaḥ viśvotpatti-nāśaika-kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य काम-बीजस्य उपरि बिद्नु-गत-कुण्डलिनीं शक्तिं दीप्यमानां चिन्तयतु । किम्भूताम् ? प्रव्यक्त-मनोहर-विद्युत्-सहस्रवत् प्रकाशमान-कान्तिं, पुनः ललाट-चन्द्र-बिम्बान्तं सुषुम्णा-रन्ध्रं यान्तीं, पुनः अनु अनुगता बीज-गत-बिइम्बात्मके वह्नि-शिखा ज्वाला यस्यां सा तथा ताम् । पुनः किम्भूताम् ? चित्-स्वरूपाम् । पुनः दुर्लक्षां । पुनर् आप्त-सकल-विश्वां । पुनः कला-रूपाम् । पुनः नादानुमेयां । पुनः सर्व-तेजसां मूल-भूताम् । कीदृशो ऽधिकारी ? हुङ्कारेण उदञ्चित ऊर्ध्वम् उत्पाटित इरो वायुर् अपानाख्यो येन स तथा

tasya kāma-bījasya upari bidnu-gata-kuṇḍalinīṃ śaktiṃ dīpyamānāṃ cintayatu | kimbhūtām ? pravyakta-manohara-vidyut-sahasravat prakāśamāna-kāntiṃ, punaḥ lalāṭa-candra-bimbāntaṃ suṣumṇā-randhraṃ yāntīṃ, punaḥ anu anugatā bīja-gata-biimbātmake vahni-śikhā jvālā yasyāṃ sā tathā tām | punaḥ kimbhūtām ? cit-svarūpām | punaḥ durlakṣāṃ | punar āpta-sakala-viśvāṃ | punaḥ kalā-rūpām | punaḥ nādānumeyāṃ | punaḥ sarva-tejasāṃ mūla-bhūtām | kīdṛśo 'dhikārī ? huṅkāreṇa udañcita ūrdhvam utpāṭita iro vāyur apānākhyo yena sa tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां कुण्डलिनीं शक्तिं शनकैर् यथा स्याद् एवम् अधोमुख-सहस्र-दलारुण-कमल-मध्य-द्योतमान-पूर्ण-चन्द्र-मण्डलं नीत्वा अस्माच् चन्द्र-बिम्बाद् अमृत-धारा-वृष्टिं रक्त-वर्णां वर्णात्मिकाम् अमृत-स्रव-रूपां पाययित्वा आत्म-निकेतनं मूलाधारे प्रवेशयेत् । भूयो ऽनन्तरम् अपि तथैव ताम् उत्थाप्य तथा कृत्वा पुनस् तथा निज-स्थानं प्रापयेद् इति

tāṃ kuṇḍalinīṃ śaktiṃ śanakair yathā syād evam adhomukha-sahasra-dalāruṇa-kamala-madhya-dyotamāna-pūrṇa-candra-maṇḍalaṃ nītvā asmāc candra-bimbād amṛta-dhārā-vṛṣṭiṃ rakta-varṇāṃ varṇātmikām amṛta-srava-rūpāṃ pāyayitvā ātma-niketanaṃ mūlādhāre praveśayet | bhūyo 'nantaram api tathaiva tām utthāpya tathā kṛtvā punas tathā nija-sthānaṃ prāpayed iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः प्रत्यहम् अनेन प्रकारेण शरीर-मध्ये काम-बीजम् अभ्यस्यत्य् आत्मनो ऽन्तं मनो-लयान्तम् इदम् अभ्यस्यतीति क्रिया-विशेषणम् असौ साधकः दुरित-जरापमृत्यु-रोगान् पराभूय स्वयम् एव देह-धारि-कन्दर्पो भूत्वा चिर-कालं जीवति । कीदृशः ? भ्रमर-वर्णवत् श्याम-केश-समूहः

yaḥ pratyaham anena prakāreṇa śarīra-madhye kāma-bījam abhyasyaty ātmano 'ntaṃ mano-layāntam idam abhyasyatīti kriyā-viśeṣaṇam asau sādhakaḥ durita-jarāpamṛtyu-rogān parābhūya svayam eva deha-dhāri-kandarpo bhūtvā cira-kālaṃ jīvati | kīdṛśaḥ ? bhramara-varṇavat śyāma-keśa-samūhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य साधकस्य मुख-कमलान् शीघ्रं सरस्वती प्रभवती । किम्भूता ? प्रव्यक्त-मनोहर-पद-वर्ण-समूहात्मिका अत्याश्चर्य-विषया किन्तु अस्य साधकस्य मङ्क्षु अन्ये ऽपि मन्त्राः सिध्यन्ति किं च स साधकः अविश्रान्त-निविड-सुख-मात्र-स्थान्ं भूत्वा तिष्ठति

asya sādhakasya mukha-kamalān śīghraṃ sarasvatī prabhavatī | kimbhūtā ? pravyakta-manohara-pada-varṇa-samūhātmikā atyāścarya-viṣayā kintu asya sādhakasya maṅkṣu anye 'pi mantrāḥ sidhyanti kiṃ ca sa sādhakaḥ aviśrānta-niviḍa-sukha-mātra-sthānṃ bhūtvā tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूल-चक्रान् मूलाधारे अत्र सप्तम्य्-अर्थे पञ्चमी भ्रमण-मूर्तिं काम-बीजं स्वकीयाभिर् दीप्तिभिर् लोहितामृत-युक्ताभिर् ब्रह्माण्ड-मध्य-प्रदेशे पूर्यमाणं ध्यात्वा निशात-चेतसा तीक्ष्ण-मतिना तत्र नारी-प्रभृतयः साध्यावश्यार्थं प्रत्यावेश्याः प्रक्षेप्तव्या । अनन्तरं तत्र प्रवेशिताः प्रवेश-प्रापिताः स्त्री-प्रभृतयस् तन्-निमग्न-धियस् तेन हृत-चित्ताः । तस्य साधकस्य शीघ्रं चिर-कालम् आज्ञा-कारिणो भवन्ति नात्र सन्देहः

mūla-cakrān mūlādhāre atra saptamy-arthe pañcamī bhramaṇa-mūrtiṃ kāma-bījaṃ svakīyābhir dīptibhir lohitāmṛta-yuktābhir brahmāṇḍa-madhya-pradeśe pūryamāṇaṃ dhyātvā niśāta-cetasā tīkṣṇa-matinā tatra nārī-prabhṛtayaḥ sādhyāvaśyārthaṃ pratyāveśyāḥ prakṣeptavyā | anantaraṃ tatra praveśitāḥ praveśa-prāpitāḥ strī-prabhṛtayas tan-nimagna-dhiyas tena hṛta-cittāḥ | tasya sādhakasya śīghraṃ cira-kālam ājñā-kāriṇo bhavanti nātra sandehaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-द्वादश-दल-युक्ते हृदय-कमले इन्द्र-गोपाख्यो रक्त-कीट-विशेषः तद्वद् अरुणे सूर्य-वह्नि-चन्द्र-मण्डल-शोभित-चारु-मध्य-प्रदेशे अमुं श्याम-वर्णं कोमलाङ्गं सुकुमाराङ्गं सुख-प्रकारेणोपविष्टं वासुदेवं चिन्तयेत्

tad-dvādaśa-dala-yukte hṛdaya-kamale indra-gopākhyo rakta-kīṭa-viśeṣaḥ tadvad aruṇe sūrya-vahni-candra-maṇḍala-śobhita-cāru-madhya-pradeśe amuṃ śyāma-varṇaṃ komalāṅgaṃ sukumārāṅgaṃ sukha-prakāreṇopaviṣṭaṃ vāsudevaṃ cintayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदि-पुंसः श्री-कृष्णस्य पादाम्भोजम् आरभ्य हसितान्तेषु स्थानेषु वक्ष्यमाणेषु शनैर् यथा स्यात् तथा इति क्रमतः स्थान-क्रमतः स्थान-क्रमेण स्वीयं मनः स्थापयतु । तथा पाद-पद्म-द्वये प्रथमं मनः स्थापयेत् । तद्-अनन्तरं पूर्वं पूर्वं अपोह्यापर-स्थानेषु मनो निदध्याद् अङ्गुल्य एवामल-किशलया निर्मल-पल्लवास् तेषु । तद् अनु नखानां शोभमान-पङ्क्तौ तद्-अनु प्रपद-युजि पाद-द्वये । कीदृशे ? कूर्म-पृष्ठवद् उपरि-भागे उन्नते । तद्-अनु देदीप्यमान-जङ्घा-द्वये । तद्-अनु जानु-द्वये ऊरु-द्वये पीत-वर्णे नूतन-वस्त्रयोः श्रेष्ठे क्षुद्र-घण्टिका-मालायां नाभि-प्रदेशे तन्-निष्ठ-रोम-पङ्क्तौ च विपुलोदर-स्थाने महाहार-युक्ते विस्तीर्णे वक्षसि

ādi-puṃsaḥ śrī-kṛṣṇasya pādāmbhojam ārabhya hasitānteṣu sthāneṣu vakṣyamāṇeṣu śanair yathā syāt tathā iti kramataḥ sthāna-kramataḥ sthāna-krameṇa svīyaṃ manaḥ sthāpayatu | tathā pāda-padma-dvaye prathamaṃ manaḥ sthāpayet | tad-anantaraṃ pūrvaṃ pūrvaṃ apohyāpara-sthāneṣu mano nidadhyād aṅgulya evāmala-kiśalayā nirmala-pallavās teṣu | tad anu nakhānāṃ śobhamāna-paṅktau tad-anu prapada-yuji pāda-dvaye | kīdṛśe ? kūrma-pṛṣṭhavad upari-bhāge unnate | tad-anu dedīpyamāna-jaṅghā-dvaye | tad-anu jānu-dvaye ūru-dvaye pīta-varṇe nūtana-vastrayoḥ śreṣṭhe kṣudra-ghaṇṭikā-mālāyāṃ nābhi-pradeśe tan-niṣṭha-roma-paṅktau ca vipulodara-sthāne mahāhāra-yukte vistīrṇe vakṣasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवत्से विप्र-पादावघात-तर्जन्योर्ध्व-रोमात्मके कौस्तुभे हृदय-निविष्ट-मणि-विशेषे विकसित-पद्म-मालायां केयूर-शोभित-बाह्वोर् मूले संसार-रक्षण-दक्षे कङ्कण-युक्ते बाहु-द्वये हस्त-द्वयाङ्गुलि-निष्ठे अतिमधुर-शब्देन मग्नं जगत्-त्रयं येन एवम्भूते वेणौ । तद्-अनु कण्ठे रम्य-कुण्डल-किरण-प्रकाशित-मनोहर-कपोल-स्थ-युगले

śrīvatse vipra-pādāvaghāta-tarjanyordhva-romātmake kaustubhe hṛdaya-niviṣṭa-maṇi-viśeṣe vikasita-padma-mālāyāṃ keyūra-śobhita-bāhvor mūle saṃsāra-rakṣaṇa-dakṣe kaṅkaṇa-yukte bāhu-dvaye hasta-dvayāṅguli-niṣṭhe atimadhura-śabdena magnaṃ jagat-trayaṃ yena evambhūte veṇau | tad-anu kaṇṭhe ramya-kuṇḍala-kiraṇa-prakāśita-manohara-kapola-stha-yugale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्ण-द्वये नासा-युगले नेत्र-पद्म-द्वये भ्रू-विक्षेपे ललाटे चञ्चल-मयूर-पुच्छ-युक्तेषु अतिसुगन्धित-मनोहर-पुष्पोज्ज्वलेषु केशेषु शोण-वर्णे आरोपित-वेणौ अधर-पल्लवे दन्त-पङ्क्त्यां स्मितम् आख्या नाम यस्या तस्यां ज्योत्स्नायाम् चन्द्र-कान्तौ ज्योत्स्ना-तुल्ये स्मिते

karṇa-dvaye nāsā-yugale netra-padma-dvaye bhrū-vikṣepe lalāṭe cañcala-mayūra-puccha-yukteṣu atisugandhita-manohara-puṣpojjvaleṣu keśeṣu śoṇa-varṇe āropita-veṇau adhara-pallave danta-paṅktyāṃ smitam ākhyā nāma yasyā tasyāṃ jyotsnāyām candra-kāntau jyotsnā-tulye smite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेर् उदारे शोभमाने मन्द-स्मिते मनो यावद् विलयम् विशेषतो लयम् एति तावद् अनङ्ग-बीजम् अष्टादशार्णम् दशार्णं वा प्रजपतु । किम्भूतः ? समाहित-मातरिश्वा प्रत्याहरीकृतः प्राण-वायुः

harer udāre śobhamāne manda-smite mano yāvad vilayam viśeṣato layam eti tāvad anaṅga-bījam aṣṭādaśārṇam daśārṇaṃ vā prajapatu | kimbhūtaḥ ? samāhita-mātariśvā pratyāharīkṛtaḥ prāṇa-vāyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनः पदारविन्दम् आरभ्य ईसद्-हास्य-पर्यन्तं समारोप्यानन्तरम् । तत्र विलाप्य लीनं कृत्वा क्षीणे शुद्धे चित्ते सति सुख-ज्ञान-सद्-आत्मको भवति साधकः

manaḥ padāravindam ārabhya īsad-hāsya-paryantaṃ samāropyānantaram | tatra vilāpya līnaṃ kṛtvā kṣīṇe śuddhe citte sati sukha-jñāna-sad-ātmako bhavati sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण-मन्त्र-समूह-कथितानां न्यास-जपादीनां क्रम-दीपिकयैव क्रमः प्रकाशितः

kṛṣṇa-mantra-samūha-kathitānāṃ nyāsa-japādīnāṃ krama-dīpikayaiva kramaḥ prakāśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैषा क्रम-दीपिका साधु-जनैः स-स्नेहं यथा स्यात् तथा कर-दीपिकेव धार्या । किम्भूता ? संशय-रूपान्धकार-च्छेदयित्री अन्यापि तैलादि-स्नेह-सहितं यथा स्यात् तथा धार्यते अन्धकार-नाशिनी भवति । किम् अर्थं धार्या ? समस्त-सुख-प्राप्त्य्-अर्थम्

saiṣā krama-dīpikā sādhu-janaiḥ sa-snehaṃ yathā syāt tathā kara-dīpikeva dhāryā | kimbhūtā ? saṃśaya-rūpāndhakāra-cchedayitrī anyāpi tailādi-sneha-sahitaṃ yathā syāt tathā dhāryate andhakāra-nāśinī bhavati | kim arthaṃ dhāryā ? samasta-sukha-prāpty-artham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद् इदम् अनुविद्धम् अनुस्यूतं येन ज्योतिषा यस्मात् परमेश्वरात् इमं जन-लोकं संसाराख्यं प्रसूते प्रसूतिं प्रानोतीत्य् अर्थः । यस्मिन्न् इत्य् अपि पाठः । तथा परमेश्वरम् अधिष्ठातारम् आश्रिता सती अनुततं विस्तृतं जगत् अजस्रं सर्वदा पाति रक्षति यस्य परमेश्वरस्य ऊरु विपुलं महः तेजः तत् उदर्चिस् तत्-तेजसा उदित-दीप्तिः सती यं प्रतिबिम्ब-रूपेण धत्ते तम् उक्तानन्दं स्व-प्रकाशं नौमि स्तौमि

jagad idam anuviddham anusyūtaṃ yena jyotiṣā yasmāt parameśvarāt imaṃ jana-lokaṃ saṃsārākhyaṃ prasūte prasūtiṃ prānotīty arthaḥ | yasminn ity api pāṭhaḥ | tathā parameśvaram adhiṣṭhātāram āśritā satī anutataṃ vistṛtaṃ jagat ajasraṃ sarvadā pāti rakṣati yasya parameśvarasya ūru vipulaṃ mahaḥ tejaḥ tat udarcis tat-tejasā udita-dīptiḥ satī yaṃ pratibimba-rūpeṇa dhatte tam uktānandaṃ sva-prakāśaṃ naumi staumi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः परमेश्वरः श्री-कृष्णः वक्ष्यमाण-लक्षणं चक्रं धत्ते तं वन्दे इत्य् अन्वयः । कथम्भूतं चक्रम् ? निज-केलि-साधनं निज-युद्ध-क्रीडा-करणम् । कीदृशः परमेश्वरः ? अधिष्ठान-स्थितो ऽपि समाधि-स्थितो ऽपि । यद् वा, बाह्य-स्थितो ऽपि प्रभुः स्वामी । पुनः कीदृशैः ? मन्मथ-शत्रुणा महा-देवेन अवने अवन-कृते सर्व-लोक-रक्षार्थं दत्तम् । पुनर् दूरीकृतातिवृष्ट्य्-अनावृष्ट्य्-आद्य्-अपद्रवं, पुनः दीप्त-नवेन इव शोभनं देदीप्यमानम् । किं भूतं कृष्णम् ? पाप-रहितं स्वीकृत-मायं पुनर् ध्रुवम् अविनाशिनं पुनर् वध-कृताम् उपद्रव-कारिणां काय-विमर्दनं शरीर-नाशकं पुनः भुञ्जद्-द्युकं भुञ्जत्-स्वर्ग-लोकं पुनर् जात्यायाद् अवम् इत्य् अर्थः । अत्र पद्ये चक्र-बन्धे ग्रन्थ-कर्ता स्व-नाम प्रक्षिप्तवान् इति बोध्यम्

yaḥ parameśvaraḥ śrī-kṛṣṇaḥ vakṣyamāṇa-lakṣaṇaṃ cakraṃ dhatte taṃ vande ity anvayaḥ | kathambhūtaṃ cakram ? nija-keli-sādhanaṃ nija-yuddha-krīḍā-karaṇam | kīdṛśaḥ parameśvaraḥ ? adhiṣṭhāna-sthito 'pi samādhi-sthito 'pi | yad vā, bāhya-sthito 'pi prabhuḥ svāmī | punaḥ kīdṛśaiḥ ? manmatha-śatruṇā mahā-devena avane avana-kṛte sarva-loka-rakṣārthaṃ dattam | punar dūrīkṛtātivṛṣṭy-anāvṛṣṭy-ādy-apadravaṃ, punaḥ dīpta-navena iva śobhanaṃ dedīpyamānam | kiṃ bhūtaṃ kṛṣṇam ? pāpa-rahitaṃ svīkṛta-māyaṃ punar dhruvam avināśinaṃ punar vadha-kṛtām upadrava-kāriṇāṃ kāya-vimardanaṃ śarīra-nāśakaṃ punaḥ bhuñjad-dyukaṃ bhuñjat-svarga-lokaṃ punar jātyāyād avam ity arthaḥ | atra padye cakra-bandhe grantha-kartā sva-nāma prakṣiptavān iti bodhyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.