एष स एव पूर्वोक्तः प्रजापतिर् एव । सर्वेषां पदार्थानां प्रतिच्छन्दः समष्टिरूपः आभासः । भवति । सर्वेषाम् आभासानाम् एतत्स्वरूपत्वात् । कथम्भूतो ऽसौ । मोक्तव्य एव मोक्तुं मध्ये गन्तुं शक्य एव । कुड्यात्मा । कुड्यं हि रोधकत्वेन मध्ये गन्तुं न शक्यते । ऽयं तु अपूर्वम् एव कुड्यः । मोक्तव्यत्वम् अस्य सर्वेषां दृश्यसञ्चाराणां प्रवेशनिर्गममहत्त्वात् । कुड्यत्वं तु सर्वाधारत्वेन । पुनः कथम्भूतः । दृश्यः संस्थितः दृश्यरूपेणास्थितः । अदृश्यश् च स्थितः द्रष्टृरूपेण च स्थितः । चिन्मात्राभासशुद्धमनोरूपप्रजापतिरूपत्वाद् द्रष्टृदृश्ययोः । पुनः किं । न दृश्यं न च द्रष्टा न स्रष्टा न सृजिक्रियाकर्ता सर्वोत्तीर्णरूपत्वात् । पुनः किं । सर्वम् एव च । ननु कथम् अयं प्रतिच्छन्दः अस्तीत्य् । अत्राह अस्माद् इति । यतः अस्मात् प्रजापतेः । जीवाली उदेति प्रादुर्भवति । ननु मृदो घटाली रज्जुसमूहात् वा सर्पालीन्यं तथा उदेति । न तयोः तत्प्रतिच्छन्दत्वं दृश्यते इत्य् । अत्राह दीपालीति । विवर्तपरिणामाभ्याम् अन्य एव प्रतिच्छन्द्यप्रतिच्छन्दकरूपः प्रकारः अत्रास्तीति भावः
eṣa sa eva pūrvoktaḥ prajāpatir eva | sarveṣāṃ padārthānāṃ praticchandaḥ samaṣṭirūpaḥ ābhāsaḥ | bhavati | sarveṣām ābhāsānām etatsvarūpatvāt | kathambhūto 'sau | moktavya eva moktuṃ madhye gantuṃ śakya eva | kuḍyātmā | kuḍyaṃ hi rodhakatvena madhye gantuṃ na śakyate | 'yaṃ tu apūrvam eva kuḍyaḥ | moktavyatvam asya sarveṣāṃ dṛśyasañcārāṇāṃ praveśanirgamamahattvāt | kuḍyatvaṃ tu sarvādhāratvena | punaḥ kathambhūtaḥ | dṛśyaḥ saṃsthitaḥ dṛśyarūpeṇāsthitaḥ | adṛśyaś ca sthitaḥ draṣṭṛrūpeṇa ca sthitaḥ | cinmātrābhāsaśuddhamanorūpaprajāpatirūpatvād draṣṭṛdṛśyayoḥ | punaḥ kiṃ | na dṛśyaṃ na ca draṣṭā na sraṣṭā na sṛjikriyākartā sarvottīrṇarūpatvāt | punaḥ kiṃ | sarvam eva ca | nanu katham ayaṃ praticchandaḥ astīty | atrāha asmād iti | yataḥ asmāt prajāpateḥ | jīvālī udeti prādurbhavati | nanu mṛdo ghaṭālī rajjusamūhāt vā sarpālīnyaṃ tathā udeti | na tayoḥ tatpraticchandatvaṃ dṛśyate ity | atrāha dīpālīti | vivartapariṇāmābhyām anya eva praticchandyapraticchandakarūpaḥ prakāraḥ atrāstīti bhāvaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.