पूर्वापरानुसन्धानात्मिका ‘सो ऽयम्ऽइत्यभेदमवगमयन्ती भिन्नेष्वपि सामान्यकल्पनाहेतुर्बुद्धिः पूर्वावमर्श इत्युच्यत इत्येतदपि न शोभते । यतो नानुसन्धानादेवाभेदसिद्धिः । अभिन्नरूपावभासादपि । अन्यथा नाभिन्नदेशकाल एको ऽर्थः स्यात् । न हि तत्र देशकालभेदाभावे ‘सःऽ; इत्यनुसन्धानम् । अपि च दृष्टमणिकस्य मल्लके न भवति द्रागिव ‘सःऽइत्यनुसन्धानं खण्डमुण्डवत् । न चैवं मृज्जातिहीनता । विमृशतस्तु ‘तज्जातीयमिदम्ऽइति बुद्धिः सदन्तरे ऽपि समाना । तुल्ये तर्हि सामान्ययोगे कस्मात्क्वचित् ‘सःऽइत्यवमर्शः नान्यत्र? उच्यते -- सामान्यरूपभूयस्त्वे तस्मात्तत्त्वं प्रकाशते । विलक्षणत्वमल्पत्वे चकास्ति तदनुद्भवात्
pūrvāparānusandhānātmikā ‘so 'yam'ityabhedamavagamayantī bhinneṣvapi sāmānyakalpanāheturbuddhiḥ pūrvāvamarśa ityucyata ityetadapi na śobhate / yato nānusandhānādevābhedasiddhiḥ / abhinnarūpāvabhāsādapi / anyathā nābhinnadeśakāla eko 'rthaḥ syāt / na hi tatra deśakālabhedābhāve ‘saḥ'; ityanusandhānam / api ca dṛṣṭamaṇikasya mallake na bhavati drāgiva ‘saḥ'ityanusandhānaṃ khaṇḍamuṇḍavat / na caivaṃ mṛjjātihīnatā / vimṛśatastu ‘tajjātīyamidam'iti buddhiḥ sadantare 'pi samānā / tulye tarhi sāmānyayoge kasmātkvacit ‘saḥ'ityavamarśaḥ nānyatra? ucyate -- sāmānyarūpabhūyastve tasmāttattvaṃ prakāśate / vilakṣaṇatvamalpatve cakāsti tadanudbhavāt
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.