------------------ ज्योतिष्टोमे उपसद्धोमेष्वेवमाम्नायते -- "या ते अग्ने ऽयाशया तनूर्वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा । उग्रं वचो अपावधीत्वेषं वचो अपावधीत्स्वाहा । या ते अग्ने रजाशया, या ते अग्ने हराशया"इति । अयमर्थः- ऽ अयसा रजतेन हिरण्ये न च निर्मिता अग्नेस्तिस्त्रस्तनवः, तास्वाद्या येयमुक्ता तनुः सातिशयेन वृद्धं, गह्वरे तीक्ष्णे द्रव्ये लोहे ऽवस्थिता तया तन्वा क्षुत्पिपासे उपपातकम्, वीरहत्यादि महापतकं च हतवानस्मि ऽ इति । तथा च ब्राह्मणम्,"यदुग्रं वचो अपावधीत्त्वेषं वचो अपावधीत्स्वाहेति । अशनायापिपासे हवा उग्रं वचः । एनश्च वैरहत्यं च त्वेषं वचः"इति । तत्र स्वाहान्तः प्रथमो मन्त्रः संपूर्णवाक्यत्वान्निशेषो ऽध्याहर्तव्यः । न हि ऽ तनूर्वर्षिष्ठा ऽ इत्यादिभागस्तयोरन्वेतुं योग्यः । तस्य प्रथममन्त्रशेषत्वात्, इति प्राप्ते, ब्रूमः- वैदिकयोर्मन्त्रयोराकाङ्क्षा वैदिकेनैव वाक्यशेषेण पूरणीया । ततः ऽ तनूर्वर्षिष्ठा ऽ इत्यादिभाग उत्तरयोर्मन्त्रयोरनुषज्यते । यद्यप्यसावन्यशेषः, तथापिर् बुद्धस्थः सन्कल्पनीयादध्याहारात्संनिकृष्यते । तस्मात् - अनुषङ्गः कर्तव्यः
------------------ jyotiṣṭome upasaddhomeṣvevamāmnāyate -- "yā te agne 'yāśayā tanūrvarṣiṣṭhā gahvareṣṭhā | ugraṃ vaco apāvadhītveṣaṃ vaco apāvadhītsvāhā | yā te agne rajāśayā, yā te agne harāśayā"iti | ayamarthaḥ- ' ayasā rajatena hiraṇye na ca nirmitā agnestistrastanavaḥ, tāsvādyā yeyamuktā tanuḥ sātiśayena vṛddhaṃ, gahvare tīkṣṇe dravye lohe 'vasthitā tayā tanvā kṣutpipāse upapātakam, vīrahatyādi mahāpatakaṃ ca hatavānasmi ' iti | tathā ca brāhmaṇam,"yadugraṃ vaco apāvadhīttveṣaṃ vaco apāvadhītsvāheti | aśanāyāpipāse havā ugraṃ vacaḥ | enaśca vairahatyaṃ ca tveṣaṃ vacaḥ"iti | tatra svāhāntaḥ prathamo mantraḥ saṃpūrṇavākyatvānniśeṣo 'dhyāhartavyaḥ | na hi ' tanūrvarṣiṣṭhā ' ityādibhāgastayoranvetuṃ yogyaḥ | tasya prathamamantraśeṣatvāt, iti prāpte, brūmaḥ- vaidikayormantrayorākāṅkṣā vaidikenaiva vākyaśeṣeṇa pūraṇīyā | tataḥ ' tanūrvarṣiṣṭhā ' ityādibhāga uttarayormantrayoranuṣajyate | yadyapyasāvanyaśeṣaḥ, tathāpir buddhasthaḥ sankalpanīyādadhyāhārātsaṃnikṛṣyate | tasmāt - anuṣaṅgaḥ kartavyaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.