Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·4·4.1·4.1.7

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.1.7

MJaiNyC 4.1.7

------------------ ब्राह्मणस्य द्रव्यार्जने प्रतिग्रहयाजनाध्यापनान्येव नियतानि तत्र तत्र श्रुतानि, राजन्यस्य जयादिकम्, वैश्यस्य कृष्यादिकम्, शूद्रस्य सेवादिकम् । तच्च यदेतद्द्रव्यसंपादनं तदेतत्क्रत्वर्थम् । कुतः । अर्जनोपायानां नियतत्वात् । पुरुषप्रीतेस्तु येन केनापि द्रव्येण सिद्धत्वादर्जनोपायनियमस्तत्र निरर्थकः । क्रतौ तु नियमापूर्व परमापूर्वापयोगीति सार्थको नियमः- इति प्राप्ते । ब्रूमः- द्रव्यार्जने रागः प्रवर्तको दृष्ट इति न विधिरपेक्ष्यते । फलं च क्षुन्निवृत्त्यादिरूपं दृष्टमेव । अत एव स्मर्यते- ऽषण्णां तु कर्मणामस्य त्रीणि कर्माणि जीविका । याजनाध्यापने चैव विशुद्धाच्च प्रतिग्रहः ॥ इत । क्रत्वर्थत्वे तु जीवनाभावात्क्रतुरेव न सिध्येत् । पुरुषार्थतायां स्वैहिकप्रीतिकारिभोजनादिवत्क्रतोरामुष्मिकप्रीतिकारितया पुरुषार्थष्वन्तर्भावात्क्रत्वर्थताप्यार्थिकी सिध्यति । उपायनियमस्तूपायान्तरेषु प्रत्यवायविवक्षयोपपद्यते । तस्मात्- द्रव्यार्जनं पुरुषार्थम्

------------------ brāhmaṇasya dravyārjane pratigrahayājanādhyāpanānyeva niyatāni tatra tatra śrutāni, rājanyasya jayādikam, vaiśyasya kṛṣyādikam, śūdrasya sevādikam | tacca yadetaddravyasaṃpādanaṃ tadetatkratvartham | kutaḥ | arjanopāyānāṃ niyatatvāt | puruṣaprītestu yena kenāpi dravyeṇa siddhatvādarjanopāyaniyamastatra nirarthakaḥ | kratau tu niyamāpūrva paramāpūrvāpayogīti sārthako niyamaḥ- iti prāpte | brūmaḥ- dravyārjane rāgaḥ pravartako dṛṣṭa iti na vidhirapekṣyate | phalaṃ ca kṣunnivṛttyādirūpaṃ dṛṣṭameva | ata eva smaryate- 'ṣaṇṇāṃ tu karmaṇāmasya trīṇi karmāṇi jīvikā | yājanādhyāpane caiva viśuddhācca pratigrahaḥ || ita | kratvarthatve tu jīvanābhāvātkratureva na sidhyet | puruṣārthatāyāṃ svaihikaprītikāribhojanādivatkratorāmuṣmikaprītikāritayā puruṣārthaṣvantarbhāvātkratvarthatāpyārthikī sidhyati | upāyaniyamastūpāyāntareṣu pratyavāyavivakṣayopapadyate | tasmāt- dravyārjanaṃ puruṣārtham

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/4.1.7

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.1.7, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/4.1.7), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text