Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·4·4.3·4.3.18

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.3.18

MJaiNyC 4.3.18

------------------ इदमाम्नायते- ऽवाजपेयेनेष्ट्वा बृहस्पतिसवेन यजेतऽ इति । ऽआग्निं चित्वासौत्रामण्या यजेतऽ इति । तत्र- ऽइष्ट्वाऽ इति क्त्वाप्रत्ययो वाजपेयस्य पूर्वकालीनतां ब्रूते । तस्माद्वाक्यमिदं बृहस्पतिसवस्य वाजपेयोत्तरकालीनतां बोधयति- इति प्राप्ते, - ब्रूमः- बृहस्पतिसवस्थ वाजपेयाङ्गत्वबोधनमेव क्त्वाश्रुतेर्मुख्योर्ऽथः, । ऽसमानकर्तृकयोः पूर्वकालेऽ (३ । ४ । २१) इति (पाणिनि) सूत्रेण क्रियाद्वयस्यैककर्तृकतायां तद्विधानात् । यद्यपि सूत्रे ऽपूर्वकालेऽ इत्युक्तम्, तथापि तन्न नियतम् । ऽमुखं व्यादाय श्र्वपितिऽ इत्यत्र कालैक्ये ऽपि प्रयोगात् । वाजपेयप्रकरणमप्यङ्गत्वे ऽनुगृह्यते । अन्यथा त्वप्रकृते बृहस्पतितमे कालविधानात्प्रकरणं बाध्येत । अङ्गत्वे कर्मान्तरत्वेन प्रसिद्धबृहस्पतिसबन्धाभावात्तच्छब्दो ऽनुपपन्नः- इति चेत् । न । मासाग्निहोत्रन्यायेन तद्धर्मातिदेशार्थत्वात् । तस्मात्- वाक्यमिदमङ्गत्वबोधकम् । ऽअग्निंचित्वाऽ - इत्यत्राप्येवं योजनीयम्

------------------ idamāmnāyate- 'vājapeyeneṣṭvā bṛhaspatisavena yajeta' iti | 'āgniṃ citvāsautrāmaṇyā yajeta' iti | tatra- 'iṣṭvā' iti ktvāpratyayo vājapeyasya pūrvakālīnatāṃ brūte | tasmādvākyamidaṃ bṛhaspatisavasya vājapeyottarakālīnatāṃ bodhayati- iti prāpte, - brūmaḥ- bṛhaspatisavastha vājapeyāṅgatvabodhanameva ktvāśrutermukhyor'thaḥ, | 'samānakartṛkayoḥ pūrvakāle' (3 | 4 | 21) iti (pāṇini) sūtreṇa kriyādvayasyaikakartṛkatāyāṃ tadvidhānāt | yadyapi sūtre 'pūrvakāle' ityuktam, tathāpi tanna niyatam | 'mukhaṃ vyādāya śrvapiti' ityatra kālaikye 'pi prayogāt | vājapeyaprakaraṇamapyaṅgatve 'nugṛhyate | anyathā tvaprakṛte bṛhaspatitame kālavidhānātprakaraṇaṃ bādhyeta | aṅgatve karmāntaratvena prasiddhabṛhaspatisabandhābhāvāttacchabdo 'nupapannaḥ- iti cet | na | māsāgnihotranyāyena taddharmātideśārthatvāt | tasmāt- vākyamidamaṅgatvabodhakam | 'agniṃcitvā' - ityatrāpyevaṃ yojanīyam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/4.3.18

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.3.18, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/4.3.18), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text