एवं तावत् प्रत्यक्षतो दृष्टता सामान्यतो दृष्टतया सङ्कीर्यते इत्य् उक्तम्। इदानीं सामान्यतो दृष्टतापि प्रत्यक्षतो दृष्टाभिमताग्न्याकृत्यनुमाने सङ्कीर्यत इत्य् आह -- यदीति पादत्रयेण। यदि हि देवदत्तादिधर्म्यन्तरापेक्षैवादित्ये गत्यनुमानस्य सामान्यतो दृष्टतेष्यते, सा तर्हि महानसादिधर्म्यन्तरापेक्षयाग्निधूमयोर् अपि गम्यगमकत्वेनावस्थितयोः प्राप्नोत्य् एव। सामान्यतो ह्य् अविवक्षितदेशादिभेदम् इदम् अवगतं धूमवान् अग्निमान् इति, यथा देशान्तरप्राप्त्यधिकरणं गत्यधिकरणम् इति। अतः प्रतियोगित्वरहितम् एवेदम् उभयम् इति द्वैविध्यानुपपत्तिर् इत्य् आक्षेपः। एवम् आक्षिओय समादधाति -- तस्माद् एवं प्रचक्षत इति। यथोक्तद्वैविध्यासम्भवाद् एवं वक्ष्यमाणप्रकारेण द्वैविध्यं वर्णनीयम् इति भावः
evaṃ tāvat pratyakṣato dṛṣṭatā sāmānyato dṛṣṭatayā saṅkīryate ity uktam. idānīṃ sāmānyato dṛṣṭatāpi pratyakṣato dṛṣṭābhimatāgnyākṛtyanumāne saṅkīryata ity āha -- yadīti pādatrayeṇa. yadi hi devadattādidharmyantarāpekṣaivāditye gatyanumānasya sāmānyato dṛṣṭateṣyate, sā tarhi mahānasādidharmyantarāpekṣayāgnidhūmayor api gamyagamakatvenāvasthitayoḥ prāpnoty eva. sāmānyato hy avivakṣitadeśādibhedam idam avagataṃ dhūmavān agnimān iti, yathā deśāntaraprāptyadhikaraṇaṃ gatyadhikaraṇam iti. ataḥ pratiyogitvarahitam evedam ubhayam iti dvaividhyānupapattir ity ākṣepaḥ. evam ākṣioya samādadhāti -- tasmād evaṃ pracakṣata iti. yathoktadvaividhyāsambhavād evaṃ vakṣyamāṇaprakāreṇa dvaividhyaṃ varṇanīyam iti bhāvaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.