विवक्षात्र तु नित्यत्वे प्राधान्ये चोक्तवर्त्मना अर्थान्तरस्य दूषितत्वादित्यर्थः । चशब्दावितरोतरसमुच्चये । तुशब्देन नित्यत्वं विशिनष्टि । नित्यत्वं प्राधान्योपपादकमेव न तु स्वतन्त्रमेकविज्ञानेन सर्वविज्ञानस्येति । मृत्पिण्डादिदृष्टान्तत्रयं सादृश्यविषयम् । वाचारम्भणमित्यादि तु प्राधान्यविषयमिति विवेक्तव्यम् । वाचारम्भणदृष्टान्तस्य पूर्वमेव व्याख्यातत्वात्किं पुनर्वचनेनेति चेन्न । बुद्धयारोहार्थमुक्तस्याप्यनुक्तेन सहैकेन वाक्येनोक्तिसम्भवादित्याशयेनोक्तम् उक्तेति ॥ सादृश्यादेकविज्ञानेन सर्वविज्ञानमाचार्येणान्यत्र व्युत्पादितमत्रानुसन्धेयम् । तथा मृत्पिण्डादिदृष्टान्तानामवान्तरभेदो ऽपीति । *४,६५७फ़्।* नन्वस्मिन्नपि पक्षे"सदेव सोम्येदमग्र आसीत्ऽ; इत्यादेरुत्तरग्रन्थस्य सङ्गत्यभावो दोषः । अस्माकं तु कार्यकारणभावादिप्रपञ्चार्थत्वेन अस्त्युपयोग इत्यत आह प्राधान्येति ॥ प्राधान्यप्रतिपत्त्यर्थं सृष्टयादेश्चैव विस्तरः
vivakṣātra tu nityatve prādhānye coktavartmanā arthāntarasya dūṣitatvādityarthaḥ / caśabdāvitarotarasamuccaye / tuśabdena nityatvaṃ viśinaṣṭi / nityatvaṃ prādhānyopapādakameva na tu svatantramekavijñānena sarvavijñānasyeti / mṛtpiṇḍādidṛṣṭāntatrayaṃ sādṛśyaviṣayam / vācārambhaṇamityādi tu prādhānyaviṣayamiti vivektavyam / vācārambhaṇadṛṣṭāntasya pūrvameva vyākhyātatvātkiṃ punarvacaneneti cenna / buddhayārohārthamuktasyāpyanuktena sahaikena vākyenoktisambhavādityāśayenoktam ukteti // sādṛśyādekavijñānena sarvavijñānamācāryeṇānyatra vyutpāditamatrānusandheyam / tathā mṛtpiṇḍādidṛṣṭāntānāmavāntarabhedo 'pīti / *4,657f.* nanvasminnapi pakṣe"sadeva somyedamagra āsīt'; ityāderuttaragranthasya saṅgatyabhāvo doṣaḥ / asmākaṃ tu kāryakāraṇabhāvādiprapañcārthatvena astyupayoga ityata āha prādhānyeti // prādhānyapratipattyarthaṃ sṛṣṭayādeścaiva vistaraḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.