Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.4·1.4.74

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.4.74

NMABB 1.4.74

तत्र गोमयादेर्वृश्चिकादिजन्मनि । नन्वनादिश्चेतन इति पूर्वाभ्यस्ताहाराभिलाषादिना प्रसिद्धम् । अन्यथा पूर्वकर्माभावे जन्मनो ऽप्यसम्भवात् । मध्ये कथञ्चित्सम्भवे ऽप्यादिसर्गे सर्वथा(अपि) अनुपपत्तेः । तत्कथं निर्दलमिदमाशङ्कितम् । सत्यम् । तथापि परेण स्वग्रन्थे निवेशितत्वात् । अचेतनाच्चेतनस्य जन्माभावे गोमयाद् वृश्चिको जायत इत्यादिव्यवहारविरोध इत्यत आह उपादानतयेति ॥ उपादानतया ॥। पूर्वेणैव सम्बन्धः । न वयं कारणत्वमात्रं निषेधामो येन व्यवहारविरोधः स्यात् । किन्तूपादानतया । तस्यैव प्रकृतत्वात् । *४,३६६* यदि गोमयादिकं वृश्चिकादिकं प्रति नोपादानम्, किंरूपं तर्हि कारणम् । येन व्यवहारोपपत्तिरिति पृच्छति किं तर्हीति ॥ उत्तरमाह अपादानमिति ॥ ॥। किं तर्ह्यपादानं ह्यचेतनम् । कार्यदेहगतस्यास्य चेतनस्य प्रदृश्यते

tatra gomayādervṛścikādijanmani / nanvanādiścetana iti pūrvābhyastāhārābhilāṣādinā prasiddham / anyathā pūrvakarmābhāve janmano 'pyasambhavāt / madhye kathañcitsambhave 'pyādisarge sarvathā(api) anupapatteḥ / tatkathaṃ nirdalamidamāśaṅkitam / satyam / tathāpi pareṇa svagranthe niveśitatvāt / acetanāccetanasya janmābhāve gomayād vṛściko jāyata ityādivyavahāravirodha ityata āha upādānatayeti // upādānatayā ... pūrveṇaiva sambandhaḥ / na vayaṃ kāraṇatvamātraṃ niṣedhāmo yena vyavahāravirodhaḥ syāt / kintūpādānatayā / tasyaiva prakṛtatvāt / *4,366* yadi gomayādikaṃ vṛścikādikaṃ prati nopādānam, kiṃrūpaṃ tarhi kāraṇam / yena vyavahāropapattiriti pṛcchati kiṃ tarhīti // uttaramāha apādānamiti // ... kiṃ tarhyapādānaṃ hyacetanam / kāryadehagatasyāsya cetanasya pradṛśyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.4.74

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.4.74, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.4.74), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text