उक्तगुणानां सदादिशब्दोक्त(क्तानां)धर्माणां व्यक्तिः प्रतीतिः । नृणामुपदेष्यृपुरुषापेक्षया सृष्टौ सत्यावेव भवेत् हि यस्मा(दस्मा)त्कारणात् । अत्र च नित्यगुणे ऽपि ब्रह्मणि सदादिकमभवदितिप्रयोगो युज्यते । ततश्चायं श्रुत्यर्थः सम्पद्यते । तत् ब्रह्म मूर्तामूर्तात्मकं विश्वं सृष्ट्वा तत्प्रेरकत्वेन नानारूपैस्तदेव विश्वं प्रविश्य प्राक् सृष्टेरुपदेष्यॄणामुपदेश्यानां च शरीरेन्द्रियवतामभावादप्रतीतगुणकं सत् अथेदानीमुपदेष्यॄणामुपदेश्यानां च शणीरेन्द्रियवत्त्वे सति प्रतीतसत्त्वादिगुणमभवदिति । तदनेन पारमेश्वरी सृष्टिर्योग्यानां स्वगुणज्ञानार्थेत्युक्तं भवति । यथोक्तम् । "सो ऽयं विहार इह मे तनुभृत्स्वभावसम्भूतये भवति भूतिकृदेव भूत्याःऽ; इति । *४,३८७* ब्रह्मपरिणामनिराकरणमुपसंहरति तस्मादिति ॥ तस्मादशेषकर्तैको निर्विकारो रमापतिः निर्विकार एवाशेषकर्तेति सम्बन्धः । द्विभागं ब्रह्मेति यन्निराकृतं तस्योपसंहार एक इति । परिणामानुपपत्तावुक्तयुक्तेरनुवादो वा । अतो न ब्रह्मोपादानत्वं प्रकृत्यधिकरणार्थ इति (सम्बन्धः) शेषः । कस्तर्हि तदर्थ इत्यत आह शब्दैरिति ॥ शब्दैः प्रकृतिरित्याद्यैः स्त्रीलिङ्गैरभिधीयते
uktaguṇānāṃ sadādiśabdokta(ktānāṃ)dharmāṇāṃ vyaktiḥ pratītiḥ / nṛṇāmupadeṣyṛpuruṣāpekṣayā sṛṣṭau satyāveva bhavet hi yasmā(dasmā)tkāraṇāt / atra ca nityaguṇe 'pi brahmaṇi sadādikamabhavaditiprayogo yujyate / tataścāyaṃ śrutyarthaḥ sampadyate / tat brahma mūrtāmūrtātmakaṃ viśvaṃ sṛṣṭvā tatprerakatvena nānārūpaistadeva viśvaṃ praviśya prāk sṛṣṭerupadeṣyṝṇāmupadeśyānāṃ ca śarīrendriyavatāmabhāvādapratītaguṇakaṃ sat athedānīmupadeṣyṝṇāmupadeśyānāṃ ca śaṇīrendriyavattve sati pratītasattvādiguṇamabhavaditi / tadanena pārameśvarī sṛṣṭiryogyānāṃ svaguṇajñānārthetyuktaṃ bhavati / yathoktam / "so 'yaṃ vihāra iha me tanubhṛtsvabhāvasambhūtaye bhavati bhūtikṛdeva bhūtyāḥ'; iti / *4,387* brahmapariṇāmanirākaraṇamupasaṃharati tasmāditi // tasmādaśeṣakartaiko nirvikāro ramāpatiḥ nirvikāra evāśeṣakarteti sambandhaḥ / dvibhāgaṃ brahmeti yannirākṛtaṃ tasyopasaṃhāra eka iti / pariṇāmānupapattāvuktayukteranuvādo vā / ato na brahmopādānatvaṃ prakṛtyadhikaraṇārtha iti (sambandhaḥ) śeṣaḥ / kastarhi tadartha ityata āha śabdairiti // śabdaiḥ prakṛtirityādyaiḥ strīliṅgairabhidhīyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.