यदि ब्रह्मव्यतिरिक्तजीवाश्रया विश्वभ्रान्तिरङ्गीक्रियते तदा भ्रान्त्याश्रयस्य भ्रान्तिकल्पितत्वायोगात् जीवब्रह्मणोरन्यता स्वाभाविकीत्यापन्नम् । ततश्चापसिद्धान्त इति । *४,४०८* नन्वस्तु जीवब्रह्मभेदो वास्तवः । अनात्मप्रपञ्चो ऽस्तु भ्रान्तिकल्पितो ब्रह्मणीत्यत आह नेति ॥ नादेहयोगिनो दृष्टिरिति तत् कारणं स्वतः यद्यपि नैवं मायावादिनो मन्यन्ते । तथापि सूत्रार्थनिराकरणाय प्रवृत्तस्य तत्रैवानुपपत्तिव्युत्पादनं श्लाघ्यमित्यारम्भः । न केवलं ब्रह्मव्यतिरिक्तानां जीवानामकल्पितत्वम् । किन्तु देहयोगरहितस्येन्द्रियाभावातत्पदार्थदर्शनं न सम्भवतीत्यतो हेतोः आरोपकारणमिन्द्रियं तदाश्रयो देहश्च कल्पनां विनैवास्तीत्यङ्गीकरणीयम् । नहि सुखादिवद्रजतादिवद्वास्य प्रपञ्चस्य साक्षिमात्रसिद्धत्वं परो मन्यते देहेन्द्रियाणामप्युत्पत्तिमत्वात् । तत्कारणं च स्वत इत्यङ्गीकरणीयम् । *४,४१०* अस्तु ब्रह्मव्यतिरिक्तानां जीवानां सकारणानां तदीयदेहेन्द्रियाणां चाभ्रान्तिकल्पितत्वम् । द्रष्टृत्वेन दर्शनकरणत्वेन तदाश्रयत्वेन तत्कारणत्वेन च भ्रान्तेः पूर्वभावित्वात् । तदतिरिक्तास्तु प्रपञ्चो ऽस्तु भ्रान्तिकल्पित इत्यत आह देहिन इति ॥ देहिनः कारणयुता देहाश्च यदि न भ्रमात्
yadi brahmavyatiriktajīvāśrayā viśvabhrāntiraṅgīkriyate tadā bhrāntyāśrayasya bhrāntikalpitatvāyogāt jīvabrahmaṇoranyatā svābhāvikītyāpannam / tataścāpasiddhānta iti / *4,408* nanvastu jīvabrahmabhedo vāstavaḥ / anātmaprapañco 'stu bhrāntikalpito brahmaṇītyata āha neti // nādehayogino dṛṣṭiriti tat kāraṇaṃ svataḥ yadyapi naivaṃ māyāvādino manyante / tathāpi sūtrārthanirākaraṇāya pravṛttasya tatraivānupapattivyutpādanaṃ ślāghyamityārambhaḥ / na kevalaṃ brahmavyatiriktānāṃ jīvānāmakalpitatvam / kintu dehayogarahitasyendriyābhāvātatpadārthadarśanaṃ na sambhavatītyato hetoḥ āropakāraṇamindriyaṃ tadāśrayo dehaśca kalpanāṃ vinaivāstītyaṅgīkaraṇīyam / nahi sukhādivadrajatādivadvāsya prapañcasya sākṣimātrasiddhatvaṃ paro manyate dehendriyāṇāmapyutpattimatvāt / tatkāraṇaṃ ca svata ityaṅgīkaraṇīyam / *4,410* astu brahmavyatiriktānāṃ jīvānāṃ sakāraṇānāṃ tadīyadehendriyāṇāṃ cābhrāntikalpitatvam / draṣṭṛtvena darśanakaraṇatvena tadāśrayatvena tatkāraṇatvena ca bhrānteḥ pūrvabhāvitvāt / tadatiriktāstu prapañco 'stu bhrāntikalpita ityata āha dehina iti // dehinaḥ kāraṇayutā dehāśca yadi na bhramāt
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.