Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.1·2.1.41

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.1.41

NMABB 2.1.41

अप्रकाश्य स्वसिद्धान्तमसतां पक्षदूषणम् तुशब्दो वादजल्पव्यवच्छेदार्थः । कथेत्यनुवर्तते । कर्तृभेदेन कथाभेदे ऽतिप्रसङ्ग इत्यतो लक्षणान्तरमाह अप्रकाश्येति ॥ सद्भिः स्वसिद्धान्तमप्रकाश्यासाधयित्वासतां पक्षस्य दूषणमेव क्रियते यत्सा वितण्डेत्यर्थः । प्रतिवादिनः स्वपक्षसाधनेन विना परपक्षप्रतिक्षेपमात्रेण पर्यवस्यन्ती कथा वितण्डेत्युक्तं भवति । नन्वेतदेव किन्निमित्तम् । प्राश्निकाद्यधीनमिति ब्रूमः । ते ऽपि कुत एतादृशनियमं कुर्युरिति चेत्(न) । तत्त्वज्ञानायोग्यानसतः प्रति सद्भिः स्वसिद्धान्तसाधने तेषां तत्त्वज्ञानोत्पादप्रसङ्गात् । तस्य च निषिद्धत्वादित्याशयेनासतामित्युक्तम् । एतेन प्रथमलक्षणस्यापि समर्थनं वेदितव्यम् । *५,४९४* नन्वसम्भवीदं लक्षणम् । परपक्षदूषणं हि तत्प्रतिपादकप्रमाणदूषणेनैव भवेत् । नच स्वपक्षसाधनहीनायां वितण्डायां तत्सम्भवतीत्यत आह उक्त इति ॥ उक्ते तैः प्रथमं माने वक्तव्यं तस्य दूषणम्

aprakāśya svasiddhāntamasatāṃ pakṣadūṣaṇam tuśabdo vādajalpavyavacchedārthaḥ / kathetyanuvartate / kartṛbhedena kathābhede 'tiprasaṅga ityato lakṣaṇāntaramāha aprakāśyeti // sadbhiḥ svasiddhāntamaprakāśyāsādhayitvāsatāṃ pakṣasya dūṣaṇameva kriyate yatsā vitaṇḍetyarthaḥ / prativādinaḥ svapakṣasādhanena vinā parapakṣapratikṣepamātreṇa paryavasyantī kathā vitaṇḍetyuktaṃ bhavati / nanvetadeva kinnimittam / prāśnikādyadhīnamiti brūmaḥ / te 'pi kuta etādṛśaniyamaṃ kuryuriti cet(na) / tattvajñānāyogyānasataḥ prati sadbhiḥ svasiddhāntasādhane teṣāṃ tattvajñānotpādaprasaṅgāt / tasya ca niṣiddhatvādityāśayenāsatāmityuktam / etena prathamalakṣaṇasyāpi samarthanaṃ veditavyam / *5,494* nanvasambhavīdaṃ lakṣaṇam / parapakṣadūṣaṇaṃ hi tatpratipādakapramāṇadūṣaṇenaiva bhavet / naca svapakṣasādhanahīnāyāṃ vitaṇḍāyāṃ tatsambhavatītyata āha ukta iti // ukte taiḥ prathamaṃ māne vaktavyaṃ tasya dūṣaṇam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.1.41

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.1.41, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.1.41), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text