निर्दोषवाक्यं वेदः तद्युक्तिः समर्थप्रवृत्तिजनकत्वं प्रामाण्यावधारणस्य यत इति शेषः । अयमभिसन्धिः । किमिदं दृष्टार्थायाः पञ्चरात्रादिस्मृतेः फलव्यभिचारेणाप्रामाण्यानुमानम् । तत एवेतरस्या अप्यप्रामाण्यशङ्कनं च स्वातन्त्र्येण क्रियते किंवा प्रतिबन्दीग्रहणम् । आद्यं तूत्तराधिकरणे निराकरिष्यामः । न द्वितीयः । प्रतिबन्दीग्रहणं हि प्रमेयसाध्ये भवति । न चैवं प्रकृते । परेण खलु फलसंवादादिना पाशुपतादिस्मृतेराप्तिमूलत्वप्रामाण्ययोरनुमितयोरस्माभिस्तन्न्यायेन फलविसंवादं प्रदर्श्य दोषो ऽभिहितः । यदि नाम पञ्चरात्रादिस्मृतिप्रामाण्यावधारणं फलसंवादयुक्त्याऽशास्येत । स्यादिदं तदा प्रतिबन्दीग्रहणम् । न चास्माभिः पञ्चरात्रादिप्रामाण्यावधारणस्य तद्युक्तिमूलतोपेयते । न चैवं तत्प्रामाण्यावधारणं निर्मूलं स्यादिति वाच्यम् । बोधकत्वेन स्वतःसिद्धत्वात् । अप्रामाण्यशङ्कानिवृत्तिः कुत इति चेदाप्तिमूलत्वेनेत्युक्तम् । तदवधारणं निर्मूलमिति चेन्न । श्रुतिसंवादनिबन्धनत्वादिति । ननु श्रुतेरेव वक्तृगुणहीनाया न प्रामाण्यमित्यतो निर्दोषवाक्येत्युक्तम् । बोधकत्वेनैव हि प्रामाण्यं व्यवस्थापितं तच्च वाक्यत्वाच्छतेरुभयसम्मतम् । दोषस्तु तदपवादकः । न चापौरुषेये स सम्भवतीति निष्कम्पमेव श्रुतिप्रामाण्यमिति वक्ष्याम इत्यर्थः । अस्यां दशायां श्रुतिविरोधेनापि पाशुपतादिस्मृतीनामप्रामाण्यं शक्यसाधनम् । यदप्युक्तम्"इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत्ऽ; इति तत्तथा किन्त्वविरुद्धानामेवोपायत्वं न तु विरुद्धानाम् । नचैवमितरेतराश्रयत्वम् । श्रुत्यर्थनिश्चयस्य स्मृतिसंवादैकनिबन्धनत्वाभावादिति । *५,६२* ननु च पञ्चरात्रादिस्मृतीनां प्रामाण्यमङ्गीकुर्वाणैः सर्वथा प्रवृत्तिसामर्थ्यमङ्गीकरणीयम् । व्यभिचारस्य च कर्तृकरणादिवैगुण्यनिबन्धनत्वमभ्युपेयम् । अन्यथा फलव्यभिचारि च प्रमाणं चेति व्याघातापातात् । तथाच फलसंवादेनापि प्रामाण्यादिसाधनं सुशकमेवेति किमुच्यते, नच तद्युक्तिमूलतेति सुहृद्भावेन पृच्छन्तं प्रत्याह वेदोक्तस्येति ॥ वेदोक्तस्याधिकारस्य दुर्निरूपत्वतः सदा । नियमो व्यभिचारो वा नैव ज्ञातुं हि शक्यते
nirdoṣavākyaṃ vedaḥ tadyuktiḥ samarthapravṛttijanakatvaṃ prāmāṇyāvadhāraṇasya yata iti śeṣaḥ / ayamabhisandhiḥ / kimidaṃ dṛṣṭārthāyāḥ pañcarātrādismṛteḥ phalavyabhicāreṇāprāmāṇyānumānam / tata evetarasyā apyaprāmāṇyaśaṅkanaṃ ca svātantryeṇa kriyate kiṃvā pratibandīgrahaṇam / ādyaṃ tūttarādhikaraṇe nirākariṣyāmaḥ / na dvitīyaḥ / pratibandīgrahaṇaṃ hi prameyasādhye bhavati / na caivaṃ prakṛte / pareṇa khalu phalasaṃvādādinā pāśupatādismṛterāptimūlatvaprāmāṇyayoranumitayorasmābhistannyāyena phalavisaṃvādaṃ pradarśya doṣo 'bhihitaḥ / yadi nāma pañcarātrādismṛtiprāmāṇyāvadhāraṇaṃ phalasaṃvādayuktyā'śāsyeta / syādidaṃ tadā pratibandīgrahaṇam / na cāsmābhiḥ pañcarātrādiprāmāṇyāvadhāraṇasya tadyuktimūlatopeyate / na caivaṃ tatprāmāṇyāvadhāraṇaṃ nirmūlaṃ syāditi vācyam / bodhakatvena svataḥsiddhatvāt / aprāmāṇyaśaṅkānivṛttiḥ kuta iti cedāptimūlatvenetyuktam / tadavadhāraṇaṃ nirmūlamiti cenna / śrutisaṃvādanibandhanatvāditi / nanu śrutereva vaktṛguṇahīnāyā na prāmāṇyamityato nirdoṣavākyetyuktam / bodhakatvenaiva hi prāmāṇyaṃ vyavasthāpitaṃ tacca vākyatvācchaterubhayasammatam / doṣastu tadapavādakaḥ / na cāpauruṣeye sa sambhavatīti niṣkampameva śrutiprāmāṇyamiti vakṣyāma ityarthaḥ / asyāṃ daśāyāṃ śrutivirodhenāpi pāśupatādismṛtīnāmaprāmāṇyaṃ śakyasādhanam / yadapyuktam"itihāsapurāṇābhyāṃ vedaṃ samupabṛṃhayet'; iti tattathā kintvaviruddhānāmevopāyatvaṃ na tu viruddhānām / nacaivamitaretarāśrayatvam / śrutyarthaniścayasya smṛtisaṃvādaikanibandhanatvābhāvāditi / *5,62* nanu ca pañcarātrādismṛtīnāṃ prāmāṇyamaṅgīkurvāṇaiḥ sarvathā pravṛttisāmarthyamaṅgīkaraṇīyam / vyabhicārasya ca kartṛkaraṇādivaiguṇyanibandhanatvamabhyupeyam / anyathā phalavyabhicāri ca pramāṇaṃ ceti vyāghātāpātāt / tathāca phalasaṃvādenāpi prāmāṇyādisādhanaṃ suśakameveti kimucyate, naca tadyuktimūlateti suhṛdbhāvena pṛcchantaṃ pratyāha vedoktasyeti // vedoktasyādhikārasya durnirūpatvataḥ sadā / niyamo vyabhicāro vā naiva jñātuṃ hi śakyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.