यदि कारणानां संयोगस्तदंशवृत्तिर्न स्यात्तदा तदारब्धेषु कार्येषु कारणापेक्षया परिमाणोत्कर्षो न स्यादित्यर्थः । अयमभिसन्धिः । कारणपरिमाणापेक्षया कार्ये परिमाणोत्कर्षस्तावत्सर्वत्र प्रचयजन्यः । द्वितूलके तथा दर्शनात् । प्रचयहीनतूलद्वयजन्यरज्जुद्रव्ये तदभावोपलम्भाच्च । प्रचयश्च कारणयोः प्रशिथिलः संयोगः । प्रशिथिलता च संयोगस्य केषुचिदंशेषु वृत्तिः केषुचिदवृत्तिरेव । नान्या । अनिरूपणात् । ततः संयोगस्यांशवृत्तित्वाभावे प्रचयो ऽसौ न भवतीति कारणाभावादुत्कृष्टपरिमाणोत्पादो न स्यादिति । *७,६१०* अस्त्वन्यस्य संयोगो यथातथा । प्रस्तुते परमाणौ संयोगस्यांशवृत्तित्वाभावे नातिप्रसङ्ग इति चेन्न । अन्वयव्यतिरेकाभ्यां कारणपरिमाणोत्कृष्टस्य कार्यपरिमाणस्य प्रचयाख्यांशवृत्तिसंयोगजत्वावधारणात्कारणाभावे च कार्याभावनियमात्परमाणुसंयोगस्यांशवृत्तित्वाभावे तत्कार्ये द्वयणुके परमाणुपरिमाणादुत्कृष्टपरिमाणं नोत्पद्येतेत्यस्यैव बाधकस्य सत्त्वात् । नन्विदमिष्यापादनम् । परमाणुतो द्वयणुके परिमाणोत्कर्षाभावादित्यत आह परमाणोरिति ॥ परमाणोरणोर्नास्ति महत्तेत्यद्भुतं वचः
yadi kāraṇānāṃ saṃyogastadaṃśavṛttirna syāttadā tadārabdheṣu kāryeṣu kāraṇāpekṣayā parimāṇotkarṣo na syādityarthaḥ / ayamabhisandhiḥ / kāraṇaparimāṇāpekṣayā kārye parimāṇotkarṣastāvatsarvatra pracayajanyaḥ / dvitūlake tathā darśanāt / pracayahīnatūladvayajanyarajjudravye tadabhāvopalambhācca / pracayaśca kāraṇayoḥ praśithilaḥ saṃyogaḥ / praśithilatā ca saṃyogasya keṣucidaṃśeṣu vṛttiḥ keṣucidavṛttireva / nānyā / anirūpaṇāt / tataḥ saṃyogasyāṃśavṛttitvābhāve pracayo 'sau na bhavatīti kāraṇābhāvādutkṛṣṭaparimāṇotpādo na syāditi / *7,610* astvanyasya saṃyogo yathātathā / prastute paramāṇau saṃyogasyāṃśavṛttitvābhāve nātiprasaṅga iti cenna / anvayavyatirekābhyāṃ kāraṇaparimāṇotkṛṣṭasya kāryaparimāṇasya pracayākhyāṃśavṛttisaṃyogajatvāvadhāraṇātkāraṇābhāve ca kāryābhāvaniyamātparamāṇusaṃyogasyāṃśavṛttitvābhāve tatkārye dvayaṇuke paramāṇuparimāṇādutkṛṣṭaparimāṇaṃ notpadyetetyasyaiva bādhakasya sattvāt / nanvidamiṣyāpādanam / paramāṇuto dvayaṇuke parimāṇotkarṣābhāvādityata āha paramāṇoriti // paramāṇoraṇornāsti mahattetyadbhutaṃ vacaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.