कथमित्याक्षेपे । परिपृच्छतीति मृदूक्तिः । आक्षिपतीति यावत् । धर्म्यादिभेदग्रहणात् धर्म्यादिग्रहणसापेक्षभेदग्रहणात् । कथमिदं लभ्यते । धर्म्यादिपदस्य तद्ग्रहणोपलक्षणत्वात् । आदिपदस्य च कारणार्थस्याऽवृत्तेः । तदेतत्परस्परं व्याहतमिति शेषः । तथाहि । भेदो दुर्ग्रह इति प्रतिज्ञाय तदुपपत्तये हीदमुच्यते । अनेन च यदि भेदो धर्म्यादिप्रतीतिमपेक्ष्य प्रतीयेत तदान्योन्याश्रयत्वं स्यात् । तथाच न प्रतीयेतेत्यापादनेन प्रतीयते चातो न धर्म्यादिग्रहणापेक्षा तत्प्रतीतिरिति लब्धं भवेत् । तथाच"भेदो दुर्ग्रहःऽ"प्रतीयते चऽ; इत्येतयोः कथं न पूर्वोत्तरविरोध इति । *८,३२९* द्वितीये पृच्छामः । किं परेण क्वापि भेदो न गृहीतः किंवा क्वचिद्गृहीत इति । आद्यं दूषयति अन्यत्वेति ॥ अन्यत्वाग्रहणे प्रोक्तः कथमन्योन्यसंश्रयः यद्यन्यत्वं क्वापि न गृहीतं तदान्योन्याश्रयत्वापादनमेव न शक्यम् । निराश्रयत्वात् । तद्धि प्रतीतयोर्द्वयोः कार्यकारणभावाश्रयणे सत्यापद्यते । अन्ततो वादिप्रतिवादिनोः दूष्यदूषकयोरापाद्यापादकयोर्भेदाग्रहे ऽनुत्थानमेवापादनस्य । द्वितीयं दूषयति अन्यत्वमिति ॥ अन्यत्वं यदि सिद्धं स्यात् कथमन्योन्यसंश्रयः
kathamityākṣepe / paripṛcchatīti mṛdūktiḥ / ākṣipatīti yāvat / dharmyādibhedagrahaṇāt dharmyādigrahaṇasāpekṣabhedagrahaṇāt / kathamidaṃ labhyate / dharmyādipadasya tadgrahaṇopalakṣaṇatvāt / ādipadasya ca kāraṇārthasyā'vṛtteḥ / tadetatparasparaṃ vyāhatamiti śeṣaḥ / tathāhi / bhedo durgraha iti pratijñāya tadupapattaye hīdamucyate / anena ca yadi bhedo dharmyādipratītimapekṣya pratīyeta tadānyonyāśrayatvaṃ syāt / tathāca na pratīyetetyāpādanena pratīyate cāto na dharmyādigrahaṇāpekṣā tatpratītiriti labdhaṃ bhavet / tathāca"bhedo durgrahaḥ'"pratīyate ca'; ityetayoḥ kathaṃ na pūrvottaravirodha iti / *8,329* dvitīye pṛcchāmaḥ / kiṃ pareṇa kvāpi bhedo na gṛhītaḥ kiṃvā kvacidgṛhīta iti / ādyaṃ dūṣayati anyatveti // anyatvāgrahaṇe proktaḥ kathamanyonyasaṃśrayaḥ yadyanyatvaṃ kvāpi na gṛhītaṃ tadānyonyāśrayatvāpādanameva na śakyam / nirāśrayatvāt / taddhi pratītayordvayoḥ kāryakāraṇabhāvāśrayaṇe satyāpadyate / antato vādiprativādinoḥ dūṣyadūṣakayorāpādyāpādakayorbhedāgrahe 'nutthānamevāpādanasya / dvitīyaṃ dūṣayati anyatvamiti // anyatvaṃ yadi siddhaṃ syāt kathamanyonyasaṃśrayaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.