Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.2·2.2.271

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.271

NMABB 2.2.271

ययोः क्वचित्सहदर्शनं तयोरविरोधः । ययोस्तु नियमेन व्यधिकरणतयैव दशर्नं तयोः विरोध इत्येवं सहदर्शनासहदर्शनलक्षणेन मानेन (हि) वस्तूनामविरोधविरोधाववगन्तव्यौ । तन्नियमाकस्यान्यस्याभावात् । अतः प्रमाणेन सहदृष्टे ऽर्थे विरोधः कथं स्याद्वयाघातादिति । उपसंहरति अत इति ॥ *८,४२९* अत उक्तं समस्तं च वासुदेवस्य युज्यते प्रमाणैः सहदृष्टे ऽर्थे विरोधस्यानाशङ्कनीयत्वात् । उक्तम् उदाहृताभिः श्रुतिभिः । समस्तं चिदानन्दाद्यात्मकनिरवद्यविग्रहेण जगत्कारणत्वम् । एतच्चारूपवदेवेत्यादिना वक्ष्यमाणं शिष्यहितैषिणाऽचार्येणात्रोक्तमिति ज्ञातव्यम् । नन्वेतदस्माकमपि समानम् । तथाहि । यद्यपि पाशुपतादिकमशक्यावधारणप्रमाणभावम् । तथापि"ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति । ऽ"एको रुद्रो न द्वितीयाय तस्थे । ऽ"स इमान् लोकानीशत ईशनीभिःऽ; इत्याद्याः श्रुतयस्तावच्छिवस्य जगज्जन्मादिहेतुतामाचक्षते । शिवादिनामोपेतत्वात् । नच तथाविधस्यासमञ्जसत्वं सम्भवतीत्युदाहृताः श्रुतयो ऽन्यथा योज्याः । अतः सम्बन्धानुपपत्त्यादिकं श्रुतिरेवाभासयिष्यति । तद्घटकं वा किमपि कल्पयिष्यतीत्यत आह शिवादीति ॥ शिवादिनामयुक्ताश्च श्रुतयो विष्णुवाचकाः

yayoḥ kvacitsahadarśanaṃ tayoravirodhaḥ / yayostu niyamena vyadhikaraṇatayaiva daśarnaṃ tayoḥ virodha ityevaṃ sahadarśanāsahadarśanalakṣaṇena mānena (hi) vastūnāmavirodhavirodhāvavagantavyau / tanniyamākasyānyasyābhāvāt / ataḥ pramāṇena sahadṛṣṭe 'rthe virodhaḥ kathaṃ syādvayāghātāditi / upasaṃharati ata iti // *8,429* ata uktaṃ samastaṃ ca vāsudevasya yujyate pramāṇaiḥ sahadṛṣṭe 'rthe virodhasyānāśaṅkanīyatvāt / uktam udāhṛtābhiḥ śrutibhiḥ / samastaṃ cidānandādyātmakaniravadyavigraheṇa jagatkāraṇatvam / etaccārūpavadevetyādinā vakṣyamāṇaṃ śiṣyahitaiṣiṇā'cāryeṇātroktamiti jñātavyam / nanvetadasmākamapi samānam / tathāhi / yadyapi pāśupatādikamaśakyāvadhāraṇapramāṇabhāvam / tathāpi"jñātvā śivaṃ śāntimatyantameti / '"eko rudro na dvitīyāya tasthe / '"sa imān lokānīśata īśanībhiḥ'; ityādyāḥ śrutayastāvacchivasya jagajjanmādihetutāmācakṣate / śivādināmopetatvāt / naca tathāvidhasyāsamañjasatvaṃ sambhavatītyudāhṛtāḥ śrutayo 'nyathā yojyāḥ / ataḥ sambandhānupapattyādikaṃ śrutirevābhāsayiṣyati / tadghaṭakaṃ vā kimapi kalpayiṣyatītyata āha śivādīti // śivādināmayuktāśca śrutayo viṣṇuvācakāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.2.271

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.271, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.2.271), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text