यत एवं स्वमतेनैव निष्फलं निर्विषयं च न केवलं परोपपादनमेव । तस्माद् वृथा विषयप्रयोजनशून्यम् । यस्माद्वादिना चार्वाकेण प्रतिवादिभिश्च तदितरैः सर्वैर्विषयप्रयोजनशून्यतयाभ्युपगतम् । तस्माद्विषयप्रयोजनशून्य(मेवे)त्यर्थः । यस्माद्वृथा तस्मात्तच्छास्त्रं किमिति स्वयं प्रेक्षावान्प्रलपति । प्रेक्षावता नारम्भणीयमिति यावत् । विषयप्रयोजनशून्यं चारभमाणो न लौकिको नापि परीक्षक इत्युन्मत्तवदुपेक्षणीयः स्यादिति । यद्वा निष्फलमिति प्रयोजनाभावाभिधानम् । वृथेति विषयाभाववचनम् । तथाचैवं सूत्रयोजना । न केवलं परोपपादनेन किन्तु स्वाभ्युपगमे ऽप्यर्थाभावादनारम्भणीयं शास्त्रमिति शेष इति । अर्थाभावहेतोरसिद्धिपरिहारायाभ्युपगमे ऽपीत्युक्तम् । व्यास-(२३) *७,२१३* ननु च प्रमाणानुरोधि प्रयोजनम् । न पुनः प्रयोजनमनुरुध्याप्रामाणिको ऽयर्थो ऽङ्गीकर्तुमुचितः । अतिप्रसङ्गात् । प्रमाणं च प्रत्यक्षमेव नान्यत् । नचैवं लोकव्यवहारोच्छेदः । सम्भावनयैव तदुपपत्तेः । संवादेन च प्रामाण्याभिमानात् । प्रत्यक्षेण च देह एवात्मोपलभ्यते । गौरो ऽहं जानामीति । तथाच कालान्तरभाविप्रयोजनान्वयिनः पुरुषस्य अभावात्कथं धर्ममोक्षाख्यं प्रयोजनमतीन्द्रियश्च विषयो ऽङ्गीकर्तुं शक्यत इत्यत आह देहादिति ॥ देहादन्यो ऽनुभवत आत्मा भाति शरीरिणाम् । मम देह इति व्यक्तं ममार्थ इतिवत् सदा
yata evaṃ svamatenaiva niṣphalaṃ nirviṣayaṃ ca na kevalaṃ paropapādanameva / tasmād vṛthā viṣayaprayojanaśūnyam / yasmādvādinā cārvākeṇa prativādibhiśca taditaraiḥ sarvairviṣayaprayojanaśūnyatayābhyupagatam / tasmādviṣayaprayojanaśūnya(meve)tyarthaḥ / yasmādvṛthā tasmāttacchāstraṃ kimiti svayaṃ prekṣāvānpralapati / prekṣāvatā nārambhaṇīyamiti yāvat / viṣayaprayojanaśūnyaṃ cārabhamāṇo na laukiko nāpi parīkṣaka ityunmattavadupekṣaṇīyaḥ syāditi / yadvā niṣphalamiti prayojanābhāvābhidhānam / vṛtheti viṣayābhāvavacanam / tathācaivaṃ sūtrayojanā / na kevalaṃ paropapādanena kintu svābhyupagame 'pyarthābhāvādanārambhaṇīyaṃ śāstramiti śeṣa iti / arthābhāvahetorasiddhiparihārāyābhyupagame 'pītyuktam / vyāsa-(23) *7,213* nanu ca pramāṇānurodhi prayojanam / na punaḥ prayojanamanurudhyāprāmāṇiko 'yartho 'ṅgīkartumucitaḥ / atiprasaṅgāt / pramāṇaṃ ca pratyakṣameva nānyat / nacaivaṃ lokavyavahārocchedaḥ / sambhāvanayaiva tadupapatteḥ / saṃvādena ca prāmāṇyābhimānāt / pratyakṣeṇa ca deha evātmopalabhyate / gauro 'haṃ jānāmīti / tathāca kālāntarabhāviprayojanānvayinaḥ puruṣasya abhāvātkathaṃ dharmamokṣākhyaṃ prayojanamatīndriyaśca viṣayo 'ṅgīkartuṃ śakyata ityata āha dehāditi // dehādanyo 'nubhavata ātmā bhāti śarīriṇām / mama deha iti vyaktaṃ mamārtha itivat sadā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.